အသုံးပြုပြီးစက်ပစ္စည်းများ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် စစ်ဆေးခြင်းတွင် အဖြစ်များသော ပျက်ကွက်မှုများနှင့် ရှောင်လွှဲနည်းများ

၂၀၂၄ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးသည် လေလံတစ်ခုမှ Komatsu PC200 excavator တစ်စီးကို စျေးနှုန်းချိုသာစွာ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ မောင်းနှင်ချိန် ၆,၀၀၀ နာရီခန့်သာရှိသော ထိုစက်သည် အမြင်အားဖြင့် ကောင်းမွန်သော်လည်း နာရီ ၂၀၀ ခန့်အလုပ်လုပ်ပြီးနောက် ဘုမ်တိုင်ကြီး၏ အောက်ခြေတွင် မမြင်နိုင်သော အက်ကြောင်းမှ စတင်ကာ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီများ ယိုစိမ့်လာပြီး ပြုပြင်စရိတ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅,၀၀၀ ကျော် ကုန်ကျခဲ့သည်။ ဖြစ်ရပ်မှန်သည် အသုံးပြုပြီးစက်ပစ္စည်းများ ရွေးချယ်ရာတွင် ကြုံတွေ့ရသည့် နက်နဲသော ပျက်ကွက်မှုကို ထင်ဟပ်နေသည် — အပေါ်ယံစစ်ဆေးမှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းမသိရှိခြင်းတို့သည် နောက်ဆက်တွဲ ဘဏ္ဍာရေးဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ရွေးချယ်မှု ပျက်ကွက်ရသည့် အဓိက အကြောင်းရင်းများ

ပြန်လည်ရောင်းချသည့် လေးလံစက်ကိရိယာများတွင် ပြဿနာအများဆုံးမှာ မောင်းနှင်ချိန်နာရီမီတာ အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အက်ကွဲမှုများနှင့် အင်ဂျင်ထုတ်လွှတ်မှုစနစ် (DPF) ချို့ယွင်းချက်တို့ ဖြစ်သည်။ Equipment World ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သုံးစွဲပြီးစက်အရောင်းအ၀ယ်များ၏ ၃၅% ခန့်သည် မမျှော်လင့်ဘဲ ပြုပြင်စရိတ်ကြီးမားသော ချို့ယွင်းချက်များနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။ အောက်ပါ အချက်များကို အထူးဂရုပြုရန် လိုအပ်သည် —

• ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အက်ကွဲမှုများ စက်ဘောင်၊ ဘုမ်၊ အာမ်နှင့် လှည့်ကွင်းအောက်ခြေတို့တွင် သေးငယ်သော အက်ကြောင်းများသည် ပင်ပန်းကန်ခြင်း (fatigue) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဂဟေဆော်ပြင်ဆင်ထားသည့် အရိပ်အယောင်များ ရှာဖွေရမည်။ အထူးသဖြင့် Caterpillar, Komatsu တို့၏ မော်ဒယ်များတွင် OEM သတ်မှတ်ထားသော ဂဟေပြုပြင်နည်းလမ်းအတိုင်း မလုပ်ထားပါက ပြိုကျနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသည်။
• ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ ညစ်ညမ်းမှု ISO 4406 အဆင့် 18/16/13 ထက်ပိုမိုညစ်ပတ်သော ဆီများသည် ပန့်များ၊ ဗားလ်များနှင့် ဆလင်ဒါများကို တိတ်တဆိတ် ပျက်စီးစေသည်။ Caterpillar D6T စက်လက်စွဲတွင် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီအပူချိန် 90°C ကျော်လွန်ပါက ပန့်သက်တမ်း 50% လျော့ကျနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ စစ်ဆေးရာတွင် မကြာသေးမီက ဆီပြောင်းထားခြင်း ရှိ/မရှိကိုလည်း သတိထားရမည်၊ ၎င်းသည် ညစ်ညမ်းမှုကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားမှုဖြစ်နိုင်သည်။
• အင်ဂျင်ထုတ်လွှတ်မှုစနစ် (Tier 4/Stage V) DPF နှင့် SCR စနစ်ပါသော စက်များတွင် ပြန်လည်ထုတ်ပေးခြင်း (regeneration) မအောင်မြင်ပါက အင်ဂျင်စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းပြီး ပြုပြင်ခ ဒေါ်လာ ၁၀,၀၀၀ အထိ ရှိနိုင်သည်။ သုံးစွဲပြီးစက်ဝယ်ယူသူများ မကြာခဏ လျစ်လျူရှုမိသည်မှာ အိတ်ဇောပိုက်မှ အနက်ရောင်မီးခိုး သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြန်ထုတ်ပေးခြင်းအကြိမ်ရေ ဖြစ်သည်။

ပျက်ကွက်လေ့ရှိသော စစ်ဆေးရေးအဆင့်များ – အသေးစိတ် စာရင်း

လက်လီစျေးကွက်တွင် အများဆုံးကျော်သွားသည့် စစ်ဆေးချက်များမှာ အမာရွတ်ကိုသာ ကြည့်ပြီး အတွင်းပိုင်းလက္ခဏာများကို လျစ်လျူရှုခြင်းဖြစ်သည်။ အောက်ပါအချက်များကို မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်သင့်သည် —

• ECU ဒေတာမှတ်တမ်း စစ်ဆေးခြင်း Komatsu, SANY, Caterpillar အပါအဝင် ခေတ်မီစက်များတွင် အင်ဂျင်ထိန်းချုပ်ယူနစ် (ECU) က မောင်းနှင်ချိန်၊ အင်ဂျင်ဝန်၊ အပူချိန်နှင့် error code များ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဒက်ရှ်ဘုတ်ပေါ်ရှိ နာရီမီတာကိုသာ အားကိုးပါက အတုပြုလုပ်ထားမှုကို သိရှိနိုင်မည်မဟုတ်။ Diagnostic tool ဖြင့် ECU မှတ်တမ်းကို ဆွဲထုတ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် အမှန်တကယ်မောင်းနှင်ချိန်ကို ၁၅ မိနစ်အတွင်း သိနိုင်သည်။
• Load testing (ဝန်စမ်းသပ်ခြင်း) စက်ရပ်နေစဉ် စစ်ဆေးခြင်းထက် အမှန်တကယ်အလေးချိန်မြှင့်ခိုင်းပြီး hydraulic pressure, cycle time, နှင့် ဆလင်ဒါအတွင်းကျဆင်းမှု (drift) ကို တိုင်းတာရမည်။ SANY SY210 excavator တွင် ပုံမှန် boom raise time သည် 3.2 စက္ကန့်ခန့်ဖြစ်ပြီး သိသိသာသာနှေးနေပါက ပန့်စွမ်းဆောင်ရည်ကျနေပြီဟု ယူဆနိုင်သည်။
• အအေးပိုင်းစနစ် လျှို့ဝှက်ချက် ရေတိုင်ကီအတွင်းပိုင်း သံချေးတက်ခြင်း၊ ဆီပြန်ရောနေသော coolant နှင့် ပန်ကာတောင်ပံများ၏ အက်ကွဲမှုတို့သည် နောင်တွင် အင်ဂျင်အပူလွန်ကဲမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ Caterpillar C7.1 အင်ဂျင်များတွင် ရေတိုင်ကီပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ၁၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် ပိုပူလာပါက ဆလင်ဒါခေါင်းကွဲအက်နိုင်ခြေ နှစ်ဆတိုးကြောင်း OEM ထောက်ပြချက်ရှိသည်။

နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဝယ်ယူမှု၏ သီးသန့်စိန်ခေါ်မှုများ

အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ အသုံးပြုပြီးစက်များ တင်သွင်းရာတွင် အောက်ပါကဏ္ဍများက နောက်ထပ် ပျက်ကွက်မှုအန္တရာယ်ကို ထပ်တိုးစေသည် —

• ကြိုတင်စစ်ဆေးမှု မရှိခြင်း အကွာအဝေးကြောင့် ပေးပို့သူ၏ အချက်အလက်ကိုသာ အားကိုးရသည့်အခါ စက်အခြေအနေ ချဲ့ကားမှုများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ မြင်သာသောဓာတ်ပုံများတွင် အက်ကွဲမှုကို ဖုံးကွယ်ရန် ဆေးခြယ်ထားခြင်းကဲ့သို့သော လှည့်စားမှုများရှိသည်။
• အကောက်ခွန်နှင့် ကိုက်ညီမှုစည်းမျဉ်းများ ကမ္ဘာ့အကောက်ခွန်အချက်အလက်များအရ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများသို့ တရုတ်နိုင်ငံမှ အသုံးပြုပြီး excavator (HS Code 8429.52) တင်သွင်းရာတွင် အကောက်ခွန်နှုန်းမှာ 5% မှ 15% အတွင်းရှိပြီး စက်၏သက်တမ်းနှင့် ထုတ်လုပ်သည့်နှစ်ပေါ်မူတည်ကာ ကွာခြားသည်။ စည်းမျဉ်းများကို မလိုက်နာပါက စက်ကို အကောက်ခွန်တွင် လပေါင်းများစွာ ရပ်နားထားရသည့်အပြင် ဒဏ်ကြေးအန္တရာယ်လည်း ရှိသည်။
• သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ပျက်စီးမှု ပင်လယ်ရေငန်စိုထိုင်းမှုကြောင့် သံချေးတက်ခြင်း၊ သင်္ဘောတင်ရာတွင် ထိခိုက်မှုတို့သည် အာမခံအစီအစဉ် ခိုင်မာမှသာ ပြန်လည်လျော်ကြေးရနိုင်သည်။

ကျွမ်းကျင်သူများထံမှ အမေးများသော မေးခွန်းများ

အသုံးပြုပြီးစက် စစ်ဆေးရာတွင် ဘယ်အဆင့်ကို အများဆုံး လျှော်ကျော်မိလေ့ရှိပါသလဲ။

လက်တွေ့တွင် အော်ပရေတာများနှင့် ဝယ်ယူသူများသည် “အင်ဂျင်အေးချိန် compression test” နှင့် “ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ၏ particle count” စစ်ဆေးမှုတို့ကို အချိန်ကုန်သည်ဟု ယူဆကာ ချန်လှပ်တတ်ကြသည်။ သို့သော် ထိုစစ်ဆေးချက်များကသာ နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်လာထောင်ချီသော ပြုပြင်စရိတ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ Equipment World ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများအရ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် ပျက်စီးမှု၏ 70% သည် စစ်ဆေးရလွယ်ကူသော ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။

စက်နာရီမီတာ အတုပြုလုပ်ထားကြောင်း ဘယ်လိုသေချာစွာ သိနိုင်မလဲ။

ယနေ့ခေတ်တွင် နာရီမီတာကို အီလက်ထရောနစ်နည်းဖြင့် ပြောင်းလဲနိုင်သော်လည်း ECU ၏ deep data log သည် ပြောင်းလဲရန် ခက်ခဲသည်။ Caterpillar ၏ service portal သို့မဟုတ် Komatsu KOMTRAX မှတစ်ဆင့် သက်ဆိုင်ရာ ဆော့ဖ်ဝဲဖြင့် စက်အသုံးပြုမှုမှတ်တမ်းကို ထုတ်ယူနိုင်သည်။ ထို့အပြင် pedals နှင့် control lever များ၏ ပွန်းပဲ့မှု၊ ကေဘင်အတွင်းပိုင်း ဟောင်းနွမ်းမှုတို့သည် နာရီမီတာပြသူ့နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ နှိုင်းယှဉ်စစ်ဆေးပါ။

တရုတ်နိုင်ငံမှ သုံးစွဲပြီး မြေထိုးစက်များ တင်သွင်းရာတွင် ကြုံရသည့် အန္တရာယ်များကို ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်မလဲ။

အဓိကအန္တရာယ်မှာ ပေးပို့သူအပေါ် အလွန်အမင်း မှီခိုရခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် MechLink ကဲ့သို့သော ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိသည့် နိုင်ငံတကာ ထောက်ပံ့ရေးကွန်ရက်ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။ MechLink သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ SANY, Komatsu, Caterpillar အပါအဝင် အမှတ်တံဆိပ်မျိုးစုံ၊ တန်ချိန်အရွယ်အစားစုံရှိသည့် သုံးစွဲပြီးစက်များကို ပြည့်စုံသော ကြိုတင်စစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာများ၊ လိုအပ်ပါက ပြင်ဆင်မှုသမိုင်းကြောင်းနှင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းများဖြင့် တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးသည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုများကိုလည်း ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသောကြောင့် ဝယ်ယူသူသည် စက်ရောက်ရှိချိန်တွင် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိကိုသာ အဓိကစစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သုံးသပ်ချက်များအရ ထိုကဲ့သို့သော ပေါင်းစပ်ပလက်ဖောင်းများသည် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ဝယ်ယူမှု၏ ငွေကြေးဆုံးရှုံးနိုင်ခြေကို ၄၀% ကျော် လျှော့ချပေးနိုင်သည်။

လေးလံစက်ကိရိယာများ၏ အာမခံနှင့် ပြုပြင်မှုမှတ်တမ်းကို ဘယ်လိုအတည်ပြုမလဲ။

OEM သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်ရ ကိုယ်စားလှယ်များမှ စက်နံပါတ် (Serial Number) ဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုမှတ်တမ်းကို တောင်းခံနိုင်သည်။ တရုတ်စက်များအတွက် SANY Global Service Platform သည် အွန်လိုင်းမှ မှတ်တမ်းကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ အာမခံသက်တမ်းကျန်ရှိမရှိ စစ်ဆေးရာတွင် ထုတ်လုပ်သည့်နေ့မှ တစ်နှစ် သို့မဟုတ် နာရီ ၂,၀၀၀ အတွင်း ဖြစ်လေ့ရှိကြောင်း သတိပြုပါ။

အကျဉ်းချုပ်ဆန်းစစ်ချက်

အသုံးပြုပြီးစက်ဝယ်ယူရာတွင် အမြတ်အစွန်းရနိုင်သလို စနစ်တကျ မစစ်ဆေးပါက ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုလည်း ကြီးမားနိုင်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အက်ကွဲမှုများ၊ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ သန့်ရှင်းမှုနှင့် အင်ဂျင်ထုတ်လွှတ်မှုစနစ်တို့ကို အထူးအာရုံစိုက်ရန် လိုအပ်ပြီး ECU ဒေတာကို ကျော်မသွားသင့်ပါ။ နိုင်ငံတကာမှ ဝယ်ယူပါက MechLink ကဲ့သို့သော ယုံကြည်ရသည့် ထောက်ပံ့ရေးကွန်ရက်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် စစ်ဆေးရေးကွာဟချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးပြီး ငွေကုန်ကြေးကျသက်သာသော စက်များကို ဘေးကင်းစွာ ရရှိစေနိုင်ကြောင်း လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်ဒေတာများက ထောက်ပြလျက်ရှိသည်။