ពិភពលោកលាក់កំបាំងនៃការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់៖ ហេតុអ្វីក្រុមហ៊ុនមួយបាត់បង់ ៣ ខែមុនគ្រឿងចក្រមកដល់

កាលពីខែមករាឆ្នាំនេះ ក្រុមហ៊ុនសាងសង់មួយនៅរាជធានីភ្នំពេញបានបញ្ជាទិញគ្រឿងចក្រអេស្កាវ៉ាទ័រ SANY មួយគ្រឿងពីប្រទេសចិន ដោយរំពឹងថានឹងដាក់ឲ្យដំណើរការក្នុងរយៈពេល ៣ សប្ដាហ៍។ ប៉ុន្តែដោយសារតែកំហុសឯកសារដើមបញ្ជាក់ពីប្រភពដើម (Certificate of Origin) និងការវាយតម្លៃតម្លៃគយមិនត្រឹមត្រូវ គ្រឿងចក្រនោះបានជាប់នៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុអស់រយៈពេលជិត ៣ ខែ បណ្ដាលឲ្យគម្រោងសាងសង់ផ្អាក និងខាតបង់ជាង ៥០,០០០ ដុល្លារពីការពន្យារពេល។ សាច់រឿងនេះមិនមែនជារឿងកម្រឡើយ។ វាបង្ហាញពីភាពស្មុគស្មាញនៃការដឹកជញ្ជូន និងនីតិវិធីគយសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ដែលឆ្លងកាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិ។

ហេតុអ្វីការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ច្រើនតែបរាជ័យមុនពេលចាប់ផ្ដើម

យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការគយពិភពលោក (WCO) ជាង ៣០% នៃការពន្យារពេលនាំចូលគ្រឿងចក្រធំៗ កើតឡើងដោយសារកង្វះឯកសារអនុលោមភាព ឬការប្រកាសតម្លៃមិនច្បាស់លាស់។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ទំហំ និងទម្ងន់មិនស្តង់ដារនៃម៉ាស៊ីនសំណង់ បង្កឲ្យមានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកភស្តុភារដែលក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនទូទៅមិនអាចដោះស្រាយបាន។

ឯកសារ៖ បេះដូងនៃការឆ្លងកាត់គយ

បញ្ជីឯកសារមិនពេញលេញគឺជាមូលហេតុចម្បងដែលនាំឲ្យទំនិញជាប់គាំង។ ខាងក្រោមជាកញ្ចប់ឯកសារស្នូលដែលតម្រូវដោយគយភាគច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ យោងលើការអនុវត្តជាក់ស្តែងពីវេទិកា Equipment World៖

• វិក្កយបត្រពាណិជ្ជកម្ម (Commercial Invoice) – ត្រូវបង្ហាញតម្លៃពិតប្រាកដ និងលក្ខខណ្ឌ Incoterms (ឧ. FOB, CIF) ឲ្យបានច្បាស់។
• បញ្ជីវេចខ្ចប់ (Packing List) – ត្រូវបញ្ជាក់ទម្ងន់សុទ្ធ/សរុប វិមាត្រ និងចំនួនគ្រឿងឲ្យត្រូវគ្នា។
• វិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើម (C/O) – ចាំបាច់ដើម្បីទទួលបានអត្រាអនុគ្រោះពន្ធ (ដូច ATIGA សម្រាប់អាស៊ាន ឬ RCEP)។
• ឯកសារនាំចេញ/នាំចូល – រួមមានអាជ្ញាប័ណ្ណ ឬការអនុញ្ញាតពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសសម្រាប់គ្រឿងចក្រប្រើរួច។
• របាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យ (Inspection Report) – ការត្រួតពិនិត្យមុនការដឹកជញ្ជូន (Pre-Shipment Inspection) ជួយផ្ទៀងផ្ទាត់ស្ថានភាពជាក់ស្តែង បញ្ជៀសការយល់ច្រឡំនៅគយ។

ជម្រើសដឹកជញ្ជូន៖ Roll-on/Roll-off ទល់នឹង Flat Rack

ការជ្រើសរើសវិធីដឹកអាចសន្សំឬចំណាយច្រើន។ អ្នកនាំចូលត្រូវយល់ពីភាពខុសគ្នា៖

ក្រុមហ៊ុននាំចូលធំៗច្រើនជ្រើសយក Flat Rack សម្រាប់ម៉ាស៊ីនដូចជា Caterpillar 320GC ឬ Komatsu PC200 ពីព្រោះការខូចខាតផ្នែកធារាសាស្ត្រក្នុងពេលធ្វើដំណើរតាម RoRo អាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ។

ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យគយ៖ មេរៀនពីបទប្បញ្ញត្តិពិត

នៅប្រទេសកម្ពុជា ការនាំចូលគ្រឿងចក្រប្រើរួចត្រូវបានតម្រូវឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងអាចជាប់ពន្ធនាំចូលចន្លោះពី ៥% ទៅ ១៥% អាស្រ័យលើប្រភេទ និងអាយុរបស់គ្រឿងចក្រ។ ប៉ុន្តែអត្រាពិតប្រាកដអាចប្រែប្រួលបើសិនគ្រឿងចក្រនោះធ្លាក់ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី។ ផ្អែកលើទិន្នន័យពីអង្គភាព OEM Off-Highway ប្រទេសដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីជាមួយចិន ជារឿយៗទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយពន្ធ ប៉ុន្តែត្រូវមានឯកសារ C/O ត្រឹមត្រូវ។

ការអនុវត្តល្អបំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងភស្តុភារ

• ត្រូវប្រើ Incoterms ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ សម្រាប់អ្នកទិញថ្មីថ្មោង CIF (Cost, Insurance, Freight) ផ្តល់សុវត្ថិភាពជាង ព្រោះអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទទួលខុសត្រូវលើការដឹកជញ្ជូន និងការធានារ៉ាប់រងរហូតដល់កំពង់ផែគោលដៅ។
• ត្រូវធានារ៉ាប់រងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ៖ ការខូចខាតដោយសារគ្រោះថ្នាក់ក្នុងពេលដឹកជញ្ជូនមិនស្ថិតនៅក្រោមការទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនឡើយ លុះត្រាតែមានការទិញបន្ថែម។
• ជួលភ្នាក់ងារគយ (Customs Broker) ដែលមានបទពិសោធន៍ផ្នែកគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ មិនមែនគ្រាន់តែភ្នាក់ងារទូទៅឡើយ។

សំណួរពិតដែលអ្នកទិញជាសកលតែងតែសួរ

តើរយៈពេលដឹកជញ្ជូនជាក់ស្តែងពីចិនទៅកម្ពុជាគឺប៉ុន្មាន?

រយៈពេលដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រជាមធ្យមគឺ ១០-១៤ ថ្ងៃ ប៉ុន្តែគួរបូករួម ៥-៧ ថ្ងៃសម្រាប់នីតិវិធីគយ និងការដឹកដី។ បើសិនជាមានការត្រួតពិនិត្យបន្ថែមពីគយ វាអាចបន្ថែមរហូតដល់ ១០ ថ្ងៃទៀត។

តើធ្វើដូចម្តេចទើបជៀសផុតពីការខូចខាតពេលដឹកជញ្ជូន?

គន្លឹះគឺការត្រួតពិនិត្យមុនដឹក (Pre-Shipment Inspection) ដោយភាគីទីបី និងការវេចខ្ចប់តាមស្តង់ដារសមុទ្រ។ ជ្រើសក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនដែលមានឯកទេសខាងគ្រឿងចក្រធំៗ។

តើមានវិធីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការទិញគ្រឿងចក្រប្រើរួចពីបរទេសដែរឬទេ?

ប្រាកដណាស់។ ទីផ្សារឧស្សាហកម្មឥឡូវនេះកំពុងងាកទៅរកវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងដែលធានាបាននូវតម្លាភាពពេញលេញ។ ជាឧទាហរណ៍ ការប្រើប្រាស់សេវាកម្មដូចជា MechLink ដែលផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងចក្រចម្រុះម៉ាក និងទម្ងន់ពីប្រទេសចិន បំពាក់ដោយការត្រួតពិនិត្យគុណភាពច្បាស់ការ និងប្រព័ន្ធភស្តុភារសកលដែលភ្ជាប់មកជាមួយ អាចជួយអ្នកទិញកាត់បន្ថយហានិភ័យផ្នែកឯកសារ និងការដឹកជញ្ជូនបានយ៉ាងខ្លាំង។ នេះជាវិធីសាស្ត្រមួយដែលត្រូវបានណែនាំដោយអ្នកវិភាគខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រតិបត្តិការរលូនពីរោងចក្រដល់ការដ្ឋាន។

តើកំហុសឯកសារទូទៅដែលគួរជៀសវាងមានអ្វីខ្លះ?

ការបំភាន់រវាងតម្លៃ FOB និង CIF ការមិនបញ្ចូលលេខសម្គាល់គ្រឿងចក្រ (VIN) ឲ្យត្រូវគ្នានឹងឯកសារនាំចេញ និងការមិនបានបកប្រែឯកសារទៅជាភាសាក្នុងស្រុក គឺជាកំហុសញឹកញាប់បំផុត។

អនាគតនៃការនាំចូលគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់៖ ឆ្ពោះទៅរកខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ឌីជីថល

ភស្តុភារសម្រាប់គ្រឿងចក្រកំពុងវិវត្តន៍។ ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតាមដាន IoT និងឯកសារអេឡិចត្រូនិកកំពុងធ្វើឲ្យនីតិវិធីគយកាន់តែរហ័ស និងថ្លា។ យោងតាមអ្នកជំនាញមកពី Equipment World ការធ្វើឌីជីថលនីយកម្មនឹងកាត់បន្ថយរយៈពេលឆ្លងកាត់គយជាមធ្យម ២០% ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំខាងមុខ។ ដូច្នេះអ្នកទិញដែលសម្របខ្លួនមុនគេ នឹងទទួលបានគុណសម្បត្តិប្រកួតប្រជែងច្បាស់លាស់។