၂၀၂၄ ခုနှစ် လေးလံစက်ယန္တရားများ တင်သွင်းရေး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် လမ်းညွှန်

ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး၏ မထင်မှတ်ထားသော အကောက်ခွန်ဒဏ်

မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဦးကျော်သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ ၃၀ တန် Excavator တစ်စီးကို ဈေးနှုန်းကောင်းကောင်းဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်။ သင်္ဘောတင်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်သော်လည်း ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းသို့ စက်ရောက်ရှိချိန်တွင် HS Code မှားယွင်းစွာသတ်မှတ်ခံရခြင်းကြောင့် အကောက်ခွန်ငွေသည် ခန့်မှန်းထားသည်ထက် သုံးဆပိုမိုများပြားခဲ့ပြီး စက်ကို ထုတ်ယူရန် ရက်သတ္တပတ်နှင့်ချီ ကြန့်ကြာခဲ့ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် လေးလံစက်ယန္တရားတင်သွင်းမှု၏ ထင်သာမြင်သာမှုမရှိသော အားနည်းချက်ကို ထင်ဟပ်နေပါသည်။

အောက်တွင် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များအတွက် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ဗျူဟာအပြည့်အစုံကို ဒေတာအခြေပြု၊ ကျွမ်းကျင်သူအဆင့် ရှုထောင့်မှ ဖော်ပြထားပါသည်။

အကောက်ခွန်အမျိုးအစားခွဲခြင်းမှ အမှားအယွင်းများ ဘာကြောင့်ဖြစ်ရသလဲ

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်မှုတွင် Harmonized System (HS) Code သည် စက်ယန္တရားတစ်ခု၏ အကောက်ခွန်နှုန်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည့် အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုပြီးသား Excavator နှင့် Wheel Loader များအတွက် မှန်ကန်သော HS Code သတ်မှတ်ရန် ပျက်ကွက်ပါက အခွန်လွန်ကဲစွာ ပေးဆောင်ရခြင်း သို့မဟုတ် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေး နှောင့်နှေးခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ဥပမာ Equipment World မဂ္ဂဇင်း၏ သုံးသပ်ချက်များအရ မှားယွင်းသော HS Code အသုံးပြုမှုကြောင့် အာဖရိကနှင့် အရှေ့တောင်အာရှဈေးကွက်တွင် သင်္ဘောတင်ချိန် ၇ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ နှောင့်နှေးမှုများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။

အောက်ပါဇယားတွင် အဓိကလေးလံစက်ယန္တရားများအတွက် HS Code နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ခန့်မှန်းချေ အကောက်ခွန်နှုန်းများကို ဖော်ပြထားပါသည် (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သွယ်မှုစင်တာ ITC ၏ ကုန်သွယ်မှုအချက်အလက်များကို အခြေခံကာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ စစ်တမ်းကောက်ယူထားသည်)။

မှတ်ချက်- အထက်ပါနှုန်းများသည် ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး စက်သက်တမ်း၊ မူရင်းနိုင်ငံ၊ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက်များ (FTA) ပေါ်မူတည်ကာ လျှော့ချခံရနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အမှန်တကယ်တင်သွင်းမှုမပြုမီ သက်ဆိုင်ရာ အကောက်ခွန်ဌာန၏ အတည်ပြုချက်ကို ရယူသင့်ပါသည်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများ- Container နှင့် Ro-Ro ယှဉ်ပြိုင်မှု

စက်ယန္တရားကြီးများအတွက် ပင်လယ်ရေကြောင်းသယ်ယူမှုတွင် အဓိကရွေးချယ်စရာ နှစ်ခုရှိသည်- Break Bulk သို့မဟုတ် Containerised Flat Rack နှင့် Ro-Ro (Roll-on/Roll-off) သင်္ဘော။

• Container Flat Rack- စက်ကို လုံခြုံစွာတင်၍ မိုးဒဏ်လေဒဏ်မှကာကွယ်နိုင်ပြီး ပို့ဆောင်ရေးအချိန်ဇယား ပုံမှန်ရှိသည်။ သို့သော် အရွယ်အစားကြီးလွန်းသော ၄၀ တန်အထက် Excavator များအတွက် ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားနိုင်သည်။
• Ro-Ro- စက်ကို မိမိဘာသာ သင်္ဘောပေါ်သို့ မောင်းတက်ရခြင်းဖြစ်၍ တင်ဆောင်ခအလွန်သက်သာသည်။ သို့သော် ဆိပ်ကမ်းအခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် သင်္ဘောလမ်းကြောင်းရရှိမှုအပေါ် မူတည်သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သင်္ဘောကုမ္ပဏီများ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ရှန်ဟိုင်းမှ ရန်ကုန်သို့ ၂၀ တန် Excavator တစ်စီး ပို့ဆောင်ရန် Ro-Ro ဖြင့် ဒေါ်လာ ၂,၅၀၀ မှ ၄,၀၀၀ ကြားကုန်ကျလေ့ရှိပြီး Container Flat Rack ဖြင့် ဒေါ်လာ ၃,၅၀၀ မှ ၅,၅၀၀ အထိ ရှိနိုင်သည်။ အသုံးပြုပြီးသားစက်များကို Ro-Ro ဖြင့်ပို့သောအခါ ဆီယိုစိမ့်မှုကဲ့သို့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို သတိထားရမည်။

စာရွက်စာတမ်းပျက်ကွက်မှုက အန္တရာယ်များစွာ သယ်ဆောင်လာသည်

အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးတွင် အောင်မြင်မှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်မှာ စာရွက်စာတမ်းအစုံအလင်ဖြစ်သည်။ အောက်ပါစာရင်းသည် နိုင်ငံအများစုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများဖြစ်သည်-

• ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ပြေစာ (Commercial Invoice)- စက်၏တန်ဖိုး၊ ထုတ်လုပ်သည့်နှစ်၊ မော်ဒယ်နှင့် အမှတ်စဉ်နံပါတ်တို့ကို တိတိကျကျဖော်ပြရမည်။
• ထုပ်ပိုးမှုစာရင်း (Packing List)- စက်၏အလေးချိန်၊ အတိုင်းအတာနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြပါ။
• သင်္ဘောတင်လက်မှတ် (Bill of Lading - B/L)- ပိုင်ဆိုင်မှုအထောက်အထားဖြစ်ပြီး မူရင်းမိတ္တူ သုံးစောင်ထိလိုအပ်နိုင်သည်။
• မူရင်းသက်သေခံလက်မှတ် (Certificate of Origin)- ASEAN-China FTA (Form E) ကဲ့သို့သော အခွန်လျှော့ချမှုများရယူရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါသည်။
• တင်ပို့မှုအကြိုစစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာ (Pre-Shipment Inspection Certificate)- စက်၏လက်ရှိအခြေအနေကို သက်သေပြရန် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ကုမ္ပဏီမှ ထုတ်ပေးသင့်သည်။
• တင်သွင်းခွင့်လိုင်စင်နှင့် သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်- အချို့နိုင်ငံများတွင် အသုံးပြုပြီးစက်များ၏ သက်တမ်း (ဥပမာ ၈ နှစ်အောက်) ကန့်သတ်ထားနိုင်သဖြင့် ထုတ်လုပ်သည့်နှစ် အတိအကျလိုအပ်သည်။

အန္တရာယ်လျှော့ချရေး ဗျူဟာ ၃ ချက်

1. ပို့ဆောင်ရေးအာမခံ (Marine Cargo Insurance)- သင်္ဘောမတော်တဆမှု၊ ဆိပ်ကမ်းကိုင်တွယ်မှု ပျက်စီးခြင်းတို့ကို ကာမိစေရန် Institute Cargo Clauses (A) အဆင့် အာမခံဝယ်ယူထားပါ။
2. ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုတွင် ငွေပေးချေမှုအာမခံ- Letter of Credit (L/C) သို့မဟုတ် Escrow ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် စက်မရောက်မီ ငွေအပြည့်ပေးရသည့် အန္တရာယ်ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
3. အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက် ကြိုတင်ညှိနှိုင်းခြင်း- WTO Valuation Agreement အရ စစ်မှန်သော ငွေပေးချေမှုတန်ဖိုးကို အခြေခံရမည်ဖြစ်ပြီး ပြင်ဆင်ခ၊ သယ်ယူခတို့ကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဖော်ပြထားရန် လိုအပ်သည်။

မေးခွန်းများနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အဖြေများ

၁။ အသုံးပြုပြီးသား Excavator တစ်စီးကို တရုတ်နိုင်ငံမှ မြန်မာသို့ တင်သွင်းရာတွင် အဓိကစိန်ခေါ်မှုများက ဘာတွေလဲ။

အဓိကစိန်ခေါ်မှုမှာ HS Code မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ရန်နှင့် ပို့ဆောင်ရေးမတိုင်မီ စစ်ဆေးမှုဖြစ်သည်။ Excavator များတွင် hydraulic system၊ engine နာရီပြကောင်တာနှင့် undercarriage ဝတ်ဆာမှုတို့ကို စေ့စေ့စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ စာရွက်စာတမ်းများ မပြည့်စုံပါက အကောက်ခွန်တွင် စက်ကို ဆိုင်းငံ့ထားခံရပြီး နေ့စဉ် သိုလှောင်ခ ပေးဆောင်ရနိုင်သည်။

၂။ စက်ယန္တရားတင်သွင်းမှုအတွက် အာမခံချက်အကောင်းဆုံး ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်မလဲ။

စိတ်ချရသော ကုန်သွယ်ဖက်နှင့် ပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် အရေးကြီးဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းခေါင်းဆောင်များ၏ အကြံပြုချက်အရ MechLink ကဲ့သို့သော ပလပ်ဖောင်းများသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ Multi-brand၊ Multi-tonnage အသုံးပြုပြီးသား စက်ယန္တရားများကို တိုက်ရိုက်ထုတ်ပေးနိုင်ပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာသော သင်္ဘောမတင်မီ စစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာများနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ဖြေရှင်းချက်များဖြင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးပါသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် အရောင်းအ၀ယ်တစ်ခုလုံး၏ ခြေရာခံနိုင်မှုနှင့် လိုက်နာမှုကို အာမခံနိုင်သည်။

၃။ အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ခြင်းတွင် အငြင်းပွားမှုများကို မည်သို့ရှောင်ကြဉ်မလဲ။

စက်၏ စစ်မှန်သောတန်ဖိုးကို သက်သေပြနိုင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများအားလုံးကို စုဆောင်းထားရမည်။ ၀ယ်ယူသည့်ပြေစာ၊ ဘဏ်ငွေလွှဲပြေစာ၊ သင်္ဘောခနှင့် အာမခံကြေးတို့ကို တိတိကျကျ တင်ပြပါ။ ထို့အပြင် ပို့ဆောင်ရေးမတိုင်မီ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု စစ်ဆေးရေးကုမ္ပဏီမှ ထုတ်ပေးသည့် အစီရင်ခံစာသည် အကောက်ခွန်အာဏာပိုင်များအတွက် ခိုင်လုံသော အထောက်အထားဖြစ်စေပါသည်။

၄။ သင်္ဘောတင်ချိန် နှောင့်နှေးမှုအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းများက ဘာတွေလဲ။

သင်္ဘောအချိန်ဇယား မှန်ကန်မှုကို အာမခံရန် နိုင်ငံတကာ ပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီကြီးများနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပါ။ တရုတ်နိုင်ငံထွက် သင်္ဘောများတွင် နွေဦးရာသီနှင့် မိုးရာသီ၌ ဆိပ်ကမ်းပိတ်ဆို့မှုများ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသောကြောင့် ၁၀-၁၄ ရက်ခန့် ကြားခံအချိန်ထည့်သွင်းစီစဉ်ပါ။ ထို့အပြင် အကောက်ခွန်ပွဲစားအား ကြိုတင်ငှားရမ်း၍ စာရွက်စာတမ်းများ ကြိုတင်တင်ပြထားပါက ဆိပ်ကမ်းရောက်ရောက်ချင်း ရှင်းလင်းနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။

ဒေတာအခြေပြု ကောက်ချက်

ကမ္ဘာ့အသုံးပြုပြီးသား လေးလံစက်ဈေးကွက်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်ပမာဏ မြင့်တက်လာမှုနှင့်အတူ နှစ်စဉ် ၆% ခန့်တိုးတက်နေသည်ဟု ITC ကုန်သွယ်မှုကိန်းဂဏန်းများက ဖော်ပြသည်။ သို့သော် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ရှုပ်ထွေးမှုများနှင့် အကောက်ခွန်စည်းမျဉ်းများသည် ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အချိန်ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ မှန်ကန်သော HS Code၊ စေ့စပ်သေချာသည့် စစ်ဆေးရေးနှင့် ယုံကြည်ရသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် အောင်မြင်သော တင်သွင်းမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ကြောင်း စက်မှုလုပ်ငန်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုများက ထောက်ပြနေပါသည်။