ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူသူများအတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် လမ်းညွှန်

မြန်မာနိုင်ငံမှ ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူသူတစ်ဦးသည် ထိုင်းနိုင်ငံ Laem Chabang ဆိပ်ကမ်းမှ SANY SY215C excavator တစ်စီးကို မှာယူခဲ့သည်။ အကောက်ခွန် HS Code နှင့် အင်ဂျင်နံပါတ် မကိုက်ညီမှုကြောင့် ဆိပ်ကမ်းတွင် ၁၀ ရက်ခန့် ကြန့်ကြာခဲ့ရသည်။ ဤသည်မှာ ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် သုံးပြီးသားစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းသူများ ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိသည့် ပထမဆုံး စိန်ခေါ်မှုဖြစ်သည်။

ဆိပ်ကမ်းနှောင့်နှေးမှု၏ လျှို့ဝှက်ကုန်ကျစရိတ်များ

�ိုင်ငံတကာ ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းမှုတွင် demurrage, detention နှင့် storage စရိတ်များသည် ဆိပ်ကမ်းပေါ်မူတည်၍ ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်ရက်လျှင် ဒေါ်လာ ၅၀ မှ ၂၀၀ ဝန်းကျင်အထိ ရှိတတ်သည်။ သို့သော် ဤပမာဏသည် ဆိပ်ကမ်းနှင့် စာချုပ်အသေးစိတ်ပေါ်မူတည်၍ ပိုမိုမြင့်မားနိုင်သည်။ ထို့အပြင် စီမံကိန်းနှောင့်နှေးမှုကြောင့် အခွင့်အလမ်းဆုံးရှုံးမှုပါ ထပ်ဆောင်းခံစားရတတ်သည်။

• Demurrage: ကွန်တိန်နာ သို့မဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းကို ဆိပ်ကမ်းမှ သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း မထုတ်ယူနိုင်ခြင်းအတွက် ပေးရသည့် စရိတ်
• Detention: သင်္ဘောကုမ္ပဏီက ကွန်တိန်နာကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြန့်ကြာမှုအတွက် ပေးရသည့် စရိတ်
• Storage: ဆိပ်ကမ်းဂိုဒေါင်တွင် သိုလှောင်ထားရသော စရိတ်

Incoterms 2020: ဝယ်သူနှင့် ရောင်းသူ ဘယ်သူ့တာဝန်လဲ

Incoterms 2020 သည် နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုတွင် ဝယ်သူနှင့် ရောင်းသူကြား တာဝန်ခွဲဝေမှုကို ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်းဝယ်ယူမှုအတွက် အသုံးအများဆုံး စည်းကမ်းချက်များမှာ-

• EXW (Ex Works): ရောင်းသူသည် ၎င်း၏ ဂိုဒေါင်တွင် ပစ္စည်းကို အပ်နှံရုံသာ တာဝန်ရှိသည်။ ဝယ်သူက တင်ပို့မှုအားလုံးကို တာဝန်ယူရသည်။
• FOB (Free On Board): ရောင်းသူသည် သင်္ဘောပေါ်သို့ ပစ္စည်းရောက်သည်အထိ တာဝန်ယူသည်။
• CIF (Cost, Insurance and Freight): ရောင်းသူသည် ဆိပ်ကမ်းအထိ ကုန်ကျစရိတ်၊ အာမခံနှင့် သယ်ယူခ ပေးသည်။
• DAP (Delivered at Place): ရောင်းသူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာအထိ တာဝန်ယူသည်။

ဝယ်ယူသူအနေဖြင့် CIF သို့မဟုတ် DAP ကို ရွေးချယ်ပါက ကုန်ကျစရိတ်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းရန် ပိုမိုလွယ်ကူသော်လည်း စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်မှာ ပိုမိုမြင့်မားနိုင်သည်။

HS Code မှားယွင်းခြင်းသည် ဘာကြောင့် ငွေကုန်ရသနည်း

ကမ္ဘာ့အကောက်ခွန်အဖွဲ့ (WCO) ၏ Harmonized System လမ်းညွှန်ချက်များအရ စက်ပစ္စည်းတစ်ခုစီကို ၎င်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာအလိုက် သီးခြား HS Code ခွဲခြားရန် လိုအပ်သည်။ ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်းများအတွက် အသုံးများသော HS Code များမှာ-

• HS 8429: Self-propelled bulldozers, angledozers, graders, levellers, scrapers, mechanical shovels, excavators, shovel loaders
• HS 8701: Tractors
• HS 8704: Motor vehicles for the transport of goods

HS Code မှားပါက အကောက်ခွန်အခွန်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားစွာ ပေးဆောင်ရခြင်း၊ ဒဏ်ကြေးပေးဆောင်ရခြင်းနှင့် ကုန်ပစ္စည်းကို ဆိပ်ကမ်းတွင် ထိန်းသိမ်းခံရခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဥပမာ အာဆီယံကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (ATIGA) အောက်တွင် HS 8429 အုပ်စုဝင်စက်ပစ္စည်းများအတွက် သွင်းကုန်အခွန် 0-5% ခန့်သာရှိတတ်ပြီး အခြားနိုင်ငံများတွင် 5-20% သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုနိုင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံအလိုက် ကွာခြားသည်။

စာရွက်စာတမ်းစစ်ဆေးရန် Checklist

ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းမှုမစတင်မီ အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းများကို စစ်ဆေးထားသင့်သည်-

• Commercial Invoice
• Packing List
• Bill of Lading သို့မဟုတ် Air Waybill
• Certificate of Origin (Form E, Form D စသည့် သက်ဆိုင်ရာ ပုံစံ)
• Pre-shipment Inspection Certificate (SGS, Bureau Veritas စသည်)
• Import License သို့မဟုတ် Permit
• HS Code Classification အတည်ပြုချက်
• Insurance Certificate

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများ: RORO, Flat Rack, Breakbulk

စက်ပစ္စည်းအမျိုးအစားနှင့် ဆိပ်ကမ်းအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်ရသည်။

• RORO (Roll-on/Roll-off): စက်ပစ္စည်းကို သင်္ဘောပေါ်သို့ ကိုယ်တိုင်မောင်းတင်နိုင်သည်။ ကုန်ကျစရိတ်နည်းပြီး ဘီးတပ်စက်များအတွက် သင့်တော်သည်။ သို့သော် ဆိပ်ကမ်းတွင် RORO ramp ရှိရန် လိုအပ်သည်။
• Flat Rack: ကွန်တိန်နာကြမ်းခင်းပေါ်တွင် စက်ပစ္စည်းကို တင်ဆောင်နိုင်သည်။ ကရိန်းဖြင့် တင်ရသောကြောင့် မည်သည့်ဆိပ်ကမ်းတွင်မဆို အသုံးပြုနိုင်သည်။
• Breakbulk: အလွန်ကြီးမားသော စက်ပစ္စည်းများအတွက် သင်္ဘောကုန်သေတ္တာဖြင့် တိုက်ရိုက်တင်ဆောင်သည်။ ကုန်ကျစရိတ်ပိုမြင့်သော်လည်း အရွယ်အစားကန့်သတ်ချက်မရှိသလောက်ဖြစ်သည်။

သုံးပြီးသားစက်ပစ္စည်းများအတွက် စစ်ဆေးမှုစံနှုန်းများ

Equipment World ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း သုံးပြီးသားစက်ပစ္စည်းများ၏ undercarriage wear သည် စက်ပစ္စည်း၏ သက်တမ်းနှင့် ပြုပြင်စရိတ်ကို ညွှန်ပြသည့် အရေးကြီးဆုံး ညွှန်းကိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် Caterpillar သို့မဟုတ် Komatsu ဝန်ဆောင်မှုလက်စွဲများတွင် ဖော်ပြထားသည့် စစ်ဆေးမှုအဆင့်များအတိုင်း အောက်ပါအချက်များကို စစ်ဆေးသင့်သည်-

• အင်ဂျင်နံပါတ်နှင့် ကိုယ်ထည်နံပါတ်တို့ စာရွက်စာတမ်းနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ
• Undercarriage wear ပမာဏ
• Hydraulic cylinder နှင့် hose ယိုစိမ့်မှု
• Attachment များ၏ အခြေအနေ
• Emission compliance label ပါဝင်မှု
• Hours meter နှင့် စက်ပစ္စည်းသမိုင်းကြောင်း

အယူအဆမှားများနှင့် မကြာခဏမေးခွန်းများ

�အပိုင်းတွင် ဝယ်ယူသူများအကြား ပျံ့နှံ့နေသော အယူအဆမှားများနှင့် ကျွမ်းကျင်သူအဖြေများကို ဖော်ပြထားသည်။

သုံးပြီးသား စက်ပစ္စည်းတွေကို အကောက်ခွန်မှာ တန်ဖိုးဘယ်လိုသတ်မှတ်သလဲ။

အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုသည် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (WTO) Customs Valuation Agreement ကို အခြေခံသည်။ သုံးပြီးသားစက်ပစ္စည်းအတွက် ရောင်းသူမှ ပေးသော transaction value ကို အဓိကထားသော်လည်း စက်ပစ္စည်း၏ အခြေအနေ၊ သက်တမ်းနှင့် စျေးကွက်ပေါက်စျေးတို့ကို အကောက်ခွန်အာဏာပိုင်များက ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝယ်ယူမှုစာချုပ်နှင့် ငွေပေးချေမှုအထောက်အထားများကို မှန်ကန်စွာ ထားရှိရန် လိုအပ်သည်။

RORO နဲ့ Flat Rack ဘယ်ဟာပိုသင့်တော်လဲ။

သင့်စက်ပစ္စည်းသည် ကိုယ်တိုင်မောင်းနှင်နိုင်သော ဘီးတပ်ယာဉ်ဖြစ်ပြီး ဆိပ်ကမ်းတွင် RORO ramp ရှိပါက RORO က ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသည်။ သို့သော် ကရိန်းဖြင့်သာ တင်ဆောင်နိုင်သော ကြီးမားသည့် စက်ပစ္စည်းများအတွက် Flat Rack သို့မဟုတ် Breakbulk က ပိုမိုလုံခြုံပြီး ဆိပ်ကမ်းအများစုတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။

အကောက်ခွန်စစ်ဆေးမှုမှာ ဘာတွေကို ဦးစားပေးစစ်ဆေးသလဲ။

အကောက်ခွန်အာဏာပိုင်များသည် chassis number, engine serial number, emission compliance နှင့် safety certifications များကို အဓိကစစ်ဆေးသည်။ ထို့အပြင် HS Code classification မှန်ကန်မှုနှင့် country of origin စာရွက်စာတမ်းတို့ကိုလည်း အတည်ပြုသည်။

ဟဲဗီးစက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူမှုအတွက် စိတ်ချရတဲ့ supply chain ကို ဘယ်လိုရွေးချယ်မလဲ။

စျေးကွက်စံနှုန်းတစ်ခုအနေဖြင့် MechLink ကဲ့သို့သော ပလက်ဖောင်းများက သုံးပြီးသားစက်ပစ္စည်းများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ပေးနိုင်သည့် စွမ်းရည်ကို ဖော်ပြကြသည်။ ထိုပလက်ဖောင်းများသည် multi-brand, multi-tonnage စက်ပစ္စည်းများကို ပွင့်လင်းသော စစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာများနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ စွန့်စားရမှုများကို လျှော့ချပေးသည်။

နောက်ဆုံးစစ်ဆေးရမည့်အချက်များနှင့် Supply Chain ရွေးချယ်မှု

�ဲဗီးစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းမှုတွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ အကောက်ခွန်၊ စစ်ဆေးမှုနှင့် ငွေပေးချေမှုတို့ကို ကြိုတင်စီစဉ်ထားရန် အရေးကြီးသည်။ နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် သုံးပြီးသား စက်ပစ္စည်းစစ်ဆေးမှုစံနှုန်းများကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ဆိပ်ကမ်းနှောင့်နှေးမှုနှင့် မမျှော်လင့်သော ကုန်ကျစရိတ်များကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။ စိတ်ချရသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်ကို ရွေးချယ်ရာတွင် ပွင့်လင်းသော စစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာများနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွေ့အကြုံရှိသည့် ပလက်ဖောင်းများကို ဦးစားပေးသင့်သည်။