ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងគយសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់៖ កំហុសដែលអាចបំផ្លាញថវិការបស់អ្នក

តួលេខដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ៖ ៦៥% នៃការនាំចូលគ្រឿងចក្រប្រើរួចជួបបញ្ហាពន្យាពេល

នៅក្នុងទីផ្សារសាងសង់ប្រកួតប្រជែង ការទទួលបានម៉ាស៊ីនជីក (Excavator) រឺ រថយន្តដឹកដី (Dump Truck) គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ទាន់ពេលវេលា មិនមែនគ្រាន់តែជាការងាយស្រួលនោះទេ។ យោងតាមរបាយការណ៍ដឹកជញ្ជូនពិភពលោកឆ្នាំ២០២៤ ជាង ៦៥% នៃការនាំចូលគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ប្រើរួចពីទីផ្សារក្រៅតំបន់ ជួបប្រទះការពន្យាពេលយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ថ្ងៃ ដោយសារតែកំហុសឆ្គងផ្នែកឯកសារគយ និងការប៉ាន់ស្មានចំណាយដឹកជញ្ជូនមិនត្រឹមត្រូវ។ ការពន្យាពេលនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យកកស្ទះគម្រោង តែថែមទាំងបង្កើនថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការដល់ទៅ ១៥-២០% ផងដែរ។

អត្ថបទនេះនឹងជួយអ្នកបកស្រាយភាពស្មុគស្មាញនៃភស្ដុភារកម្មគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ និងបទប្បញ្ញត្តិគយ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យជាក់ស្ដែង និងការអនុវត្តល្អបំផុតពីប្រភពដូចជា Equipment World និងមូលដ្ឋានទិន្នន័យគយអាស៊ាន។

ចំណុចគ្រោះថ្នាក់ទាំង ៤ ក្នុងការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រឆ្លងដែន

ការបរាជ័យភាគច្រើនកើតចេញពីការមិនយល់ច្បាស់ពីដំណាក់កាលដឹកជញ្ជូនសំខាន់ៗ។ ខាងក្រោមនេះជាបញ្ហាញឹកញាប់ដែលអ្នកទិញត្រូវប្រឈម៖

1. ចំណាត់ថ្នាក់កូដ HS (Harmonized System) ខុស កូដ HS សម្រាប់គ្រឿងចក្រប្រើរួច ដូចជា ម៉ាស៊ីនជីកធារាសាស្ត្រ (HS 8429.52) និងរថយន្តដឹកដីតឹងរឹង (HS 8704.10) មានអត្រាពន្ធខុសៗគ្នាតាមប្រទេស។ ការប្រើកូដមិនត្រឹមត្រូវនាំឲ្យពន្ធកើនឡើងរហូតដល់ ១០% និងប្រថុយចាប់ទុកទំនិញ។

2. ការវាយតម្លៃតម្លៃគយមិនត្រឹមត្រូវ អាជ្ញាធរគយជាច្រើនតំរូវឲ្យបញ្ជាក់តម្លៃទីផ្សារយុត្តិធម៌នៃគ្រឿងចក្រប្រើរួច។ ប្រសិនបើគ្មានវិញ្ញាបនប័ត្រត្រួតពិនិត្យពីភាគីទីបីដែលទទួលស្គាល់ ដូចជាអង្គភាពត្រួតពិនិត្យចិនដែលមានការទទួលស្គាល់ជាសកល គយអាចនឹងកំណត់តម្លៃឡើងវិញដោយខ្លួនឯង ហើយភាគច្រើនគឺខ្ពស់ជាងតម្លៃជាក់ស្ដែង។

3. ការមិនគោរពតាមស្ដង់ដារបំភាយឧស្ម័ន គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ដែលមានម៉ាស៊ីនដំណាក់កាលទាប (ឧ. Tier 2/Stage II) អាចត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងទីផ្សារដែលមានបទប្បញ្ញត្តិតឹងរឹងដូចជា EU ឬអាមេរិកខាងជើង។ នៅកម្ពុជា និងអាស៊ាន ការដាក់កំហិតមិនទាន់តឹងរ៉ឹងនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែតម្រូវការឯកសារបញ្ជាក់ស្ដង់ដារដើម (EPA/EU Certificate) នៅតែចាំបាច់សម្រាប់ការនាំចូលស្របច្បាប់។

4. ផែនការច្រកចេញ-ចូល និងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការជ្រើសរើសកំពង់ផែដឹកជញ្ជូនខុស ដូចជាការប្រើកំពង់ផែដែលមិនសម្បូរឧបករណ៍លើកទម្ងន់ធ្ងន់ អាចធ្វើឲ្យចំណាយបន្ថែមរាប់ពាន់ដុល្លារ។ ម៉ាស៊ីនដូចជា Caterpillar 320GC ទម្ងន់ ២២ តោន ត្រូវការស្ទូចលើកដែលមានកម្លាំងសមស្រប ហើយមិនមែនគ្រប់កំពង់ផែសុទ្ធតែមាននោះទេ។

គន្លឹះដំណើរការគយសម្រាប់អ្នកនាំចូលចាប់ផ្ដើម

ផ្អែកលើគោលការណ៍ណែនាំរបស់អង្គការគយពិភពលោក (WCO) និងការវិភាគដោយ Equipment World អំពីនិន្នាការពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងចក្រ ខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីត្រួតពិនិត្យសម្រាប់ការនាំចូលដោយគ្មានការកកស្ទះ៖

• ឯកសារចាំបាច់៖
  • វិក្កយបត្រពាណិជ្ជកម្ម (Commercial Invoice) ដែលមានតម្លៃទីផ្សារច្បាស់លាស់
  • បញ្ជីវេចខ្ចប់ (Packing List) បង្ហាញទម្ងន់ វិមាត្រ និងសមាសធាតុ
  • វិញ្ញាបនប័ត្រដើម (Certificate of Origin) ជាពិសេស Form E សម្រាប់អាស៊ាន ដើម្បីទាមទារអនុគ្រោះពន្ធ
  • វិញ្ញាបនប័ត្រត្រួតពិនិត្យមុនដឹកជញ្ជូន (Pre-Shipment Inspection Certificate) ចេញដោយស្ថាប័នឯករាជ្យ
• ការគណនាពន្ធប្រហាក់ប្រហែល៖ សម្រាប់កម្ពុជា គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ប្រើរួចត្រូវបានគិតពន្ធនាំចូល ១៥% (អាស្រ័យលើការបញ្ជាក់ប្រទេសដើម) បូកពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម ១០%។ ទោះជាយ៉ាងណា អត្រាអាចថយចុះនៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយចិន (ACFTA) ដែលកាត់បន្ថយមកនៅត្រឹម ០-៥% ប្រសិនបើប្រើប្រាស់វិញ្ញាបនប័ត្រ Form E ត្រឹមត្រូវ។
• ការរៀបចំម៉ាស៊ីនសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យ៖ សម្អាតម៉ាស៊ីនឲ្យបានស្អាតពីដី និងកំទេចកំទី ព្រោះគយអាចបញ្ជូនទៅពិនិត្យដាច់ដោយឡែកដោយសារហានិភ័យសត្វល្អិត។ ត្រូវបិទចំណុចស្នូលរបស់ម៉ាស៊ីនឲ្យបានជិត និងដកថ្មចេញ ប្រសិនបើដឹកតាមសមុទ្រ។

តើភស្តុភារកម្មដឹកជញ្ជូនមួយណាស័ក្តិសមសម្រាប់គ្រឿងចក្រធំរបស់អ្នក?

ជម្រើសនៃរបៀបដឹកជញ្ជូនអាស្រ័យលើភាពបន្ទាន់ ថវិកា និងទំហំម៉ាស៊ីន។ តារាងប្រៀបធៀបខាងក្រោមផ្តល់ទិដ្ឋភាពរហ័ស ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តពិតប្រាកដត្រូវពិគ្រោះជាមួយអ្នកដឹកជញ្ជូនមានបទពិសោធន៍។

កំណត់សំគាល់៖ យោងតាមការបោះពុម្ពផ្សាយរបស់ Equipment World អំពីការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រ តម្លៃដឹកជញ្ជូនជាមធ្យមបានកើនឡើង ១២% ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេង និងតម្រូវការ post-pandemic។ ការទទួលបានសម្រង់តម្លៃពីអ្នកដឹកជញ្ជូនច្រើនគឺជាការចាំបាច់។

សំណួរ-ចម្លើយអ្នកជំនាញ៖ បកស្រាយរឿងមិនពិតអំពីគយគ្រឿងចក្រ

ផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជាក់ស្ដែងក្នុងវិស័យ ខាងក្រោមនេះជាសំណួរដែលសួរញឹកញាប់បំផុតពីម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនសាងសង់និងអ្នកនាំចូលថ្មីៗ។ ការយល់ច្រឡំទាំងនេះអាចនាំឲ្យបង់ពន្ធលើស ឬខាតពេលយូរ។

តើគ្រឿងចក្រប្រើរួចត្រូវបង់ពន្ធខ្ពស់ជាងគ្រឿងចក្រថ្មីឬទេ?

មិនពិតទេ។ តាមទូទៅ គ្រឿងចក្រប្រើរួចត្រូវបានកំណត់អត្រាពន្ធដូចគ្នានឹងគ្រឿងថ្មី ប៉ុន្តែបញ្ហាស្ថិតនៅត្រង់ការវាយតម្លៃតម្លៃ។ បើអ្នកមិនអាចបង្ហាញឯកសារបញ្ជាក់តម្លៃទីផ្សារសមរម្យទេ គយនឹងប្រើតម្លៃយោងដែលអាចខ្ពស់ជាងតម្លៃទិញពិតប្រាកដ។ ដំណោះស្រាយគឺរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យឯករាជ្យ ដូចជាសេវាកម្មពីក្រុមហ៊ុនដែលផ្ដល់នូវតម្លាភាពពេញលេញលើម៉ាស៊ីនមុនពេលដឹកជញ្ជូន។

តើខ្ញុំអាចនាំចូលគ្រឿងចក្រដោយគ្មានអ្នកដឹកជញ្ជូនកណ្តាល (Freight Forwarder) បានទេ?

តាមបច្ចេកទេសអាចធ្វើបាន ប៉ុន្តែវាដូចជាការបើកយន្តហោះដោយគ្មានប្រព័ន្ធ GPS។ អ្នកនឹងត្រូវដោះស្រាយអក្សរកាត់ស្មុគស្មាញ (B/L, AMS, ISF) និងគ្រប់គ្រងតម្រូវការកំពង់ផែដោយខ្លួនឯង ដែលខុសសម្រាប់កំពង់ផែចិនធំៗដូចជា Shanghai ឬ Tianjin។ អ្នកដឹកជញ្ជូនជំនាញនឹងជួយសម្រួលឯកសារ និងអាចទទួលបានតម្លៃដឹកជញ្ជូនប្រសើរជាង។ ឧទាហរណ៍ ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ឆ្លងដែនដូចជា MechLink ដែលគ្រប់គ្រងការត្រួតពិនិត្យ និងភស្ដុភារកម្មពីច្រកចេញនៅប្រទេសចិន រហូតដល់កំពង់ផែគោលដៅ អាចកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញនេះបានយ៉ាងខ្លាំង។

តើម៉ាកគ្រឿងចក្រចិន (SANY, XCMG) ងាយស្រួលឆ្លងគយជាងម៉ាកលោកខាងលិចឬ?

មិនចាំបាច់។ ភាពងាយស្រួលមិនអាស្រ័យលើម៉ាកទេ ប៉ុន្តែអាស្រ័យលើភាពពេញលេញនៃឯកសារ និងស្ថានភាពម៉ាស៊ីន។ ម៉ាកចិនដូចជា SANY SY215C រឺ Liugong 856H អាចឆ្លងកាត់បានល្អប្រសិនបើមានវិញ្ញាបនប័ត្រត្រឹមត្រូវ។ ផ្ទុយទៅវិញ ម៉ាក CAT ឬ Komatsu ប្រើរួចពីប្រទេសជប៉ុន ត្រូវការឯកសារបញ្ជាក់ពីការថែទាំ ដើម្បីជៀសវាងការសង្ស័យពីការកែប្រែម៉ោងធ្វើការ។ ការស្រាវជ្រាវទិន្នន័យពី Equipment World បានបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនដែលប្រើប្រាស់សេវាកម្មត្រួតពិនិត្យភាគីទីបីមុនពេលដឹកជញ្ជូន កាត់បន្ថយសំណួរគយដល់ទៅ ៨០%។

តើអ្វីជាវិធីល្អបំផុតដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៅពេលទិញគ្រឿងចក្រប្រើរួចពីក្រៅស្រុក?

យុទ្ធសាស្ត្រដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតគឺការបង្រួបបង្រួមខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ ជំនួសឲ្យការទាក់ទងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ អ្នកត្រួតពិនិត្យ និងអ្នកដឹកជញ្ជូនដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ស្តង់ដារឧស្សាហកម្មបច្ចុប្បន្នគឺធ្វើការជាមួយវេទិកាតែមួយដែលផ្ដល់សេវាកម្មគ្រប់ជំហាន។ ឧទាហរណ៍ ការផ្គត់ផ្គង់ម៉ាស៊ីនច្រើនម៉ាក ច្រើនទម្ងន់ រួមជាមួយនឹងការត្រួតពិនិត្យប្រកបដោយតម្លាភាព និងការដឹកជញ្ជូនសកល ដូចដែលមាននៅក្នុងដំណោះស្រាយរបស់ MechLink ជួយធានាថារាល់ដំណើរការពីរោងចក្រដល់គម្រោងរបស់អ្នកត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាប្រព័ន្ធ។ ការធ្វើបែបនេះមិនត្រឹមតែសន្សំថ្លៃដើមប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងលុបបំបាត់ការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ នៅពេលមានបញ្ហាកើតឡើង។

ការវិភាគចុងក្រោយ៖ កុំឲ្យដំណើរការដឹកជញ្ជូនក្លាយជាការភ្នាល់

នៅក្នុងទីផ្សារសាងសង់ដែលពោរពេញដោយការប្រកួតប្រជែង ការពន្យាពេលដោយសារបញ្ហាភស្ដុភារកម្ម មិនខុសពីការឲ្យដៃគូប្រកួតប្រជែងដណ្តើមយកកិច្ចសន្យាផលចំណេញនោះទេ។ ទិន្នន័យពីរបាយការណ៍ OEM Off-Highway បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជាមធ្យម ក្រុមហ៊ុនសាងសង់ត្រូវចំណាយ ៤,៣% នៃតម្លៃគម្រោងលើដំណោះស្រាយភស្ដុភារកម្មបន្ទាន់ នៅពេលដែលផែនការដំបូងបរាជ័យ។ ការធ្វើផែនការគយឲ្យបានហ្មត់ចត់ដោយប្រើប្រាស់អ្នកជំនាញដែលយល់ពីការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ HS ការដឹកជញ្ជូនចម្រុះ និងវិញ្ញាបនប័ត្រត្រួតពិនិត្យ គឺជាការវិនិយោគ មិនមែនជាចំណាយបន្ថែមឡើយ។ ទីផ្សារសកលកំពុងស្វែងរកប្រសិទ្ធភាព ហើយអ្នកដែលគ្រប់គ្រងភស្ដុភារកម្មខ្លួនឯងដូចជាគ្រឿងម៉ាស៊ីនច្បាស់លាស់ គឺជាអ្នកនឹងនៅឈរនៅជួរមុខនៃឧស្សាហកម្ម។