ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွက် စက်ပစ္စည်းပြဿနာရှာဖွေခြင်း လမ်းညွှန်- အမှားကုဒ်များမှ စစ်မှန်သောအပိုပစ္စည်းများအထိ

မြေကြီးပေါ်မှာ တန်ချိန်ဆယ်ဂဏန်းရှိတဲ့ Excavator ကြီး ရုတ်တရက်ရပ်သွားတဲ့အခါ

မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ ဒီအခြေအနေကို အော်ပရေတာတိုင်း ကြုံဖူးကြမှာပါ။ အင်ဂျင်မီးလင်းနေတယ်၊ ဒါပေမယ့် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်က တုံ့ပြန်မှုမရှိဘူး။ ဒါမှမဟုတ် စက်နှိုးလိုက်တိုင်း ထူးဆန်းတဲ့ အသံတွေ ထွက်လာတယ်။ ဒီအချိန်မှာ စက်ရပ်နေတဲ့ တစ်မိနစ်တိုင်းဟာ ငွေတွေ ဆုံးရှုံးနေတာပါ။ Equipment World ရဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် စစ်တမ်းတစ်ခုအရ အကြီးစားစက်ပစ္စည်းတွေရဲ့ ပျမ်းမျှရပ်နားချိန်ဟာ တစ်နှစ်ကို နာရီ ၈၀၀ ကျော်ပြီး ဒါဟာ လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ ဝင်ငွေကို ၁၅% ကနေ ၂၀% အထိ ထိခိုက်စေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီဆောင်းပါးမှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွင်း သုံးစွဲနေတဲ့ SANY, Caterpillar, Komatsu, Hitachi စတဲ့ အမှတ်တံဆိပ်တွေအတွက် စက်ပစ္စည်းပြဿနာရှာဖွေခြင်း (Troubleshooting) ကို စနစ်တကျချဉ်းကပ်နည်းကို ဖော်ပြသွားမှာပါ။ စက်အော်ပရေတာတွေ၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးအင်ဂျင်နီယာတွေနဲ့ Fleet Manager တွေအတွက် လက်တွေ့ကျကျ ရေးသားထားပါတယ်။

ပြဿနာရှာဖွေခြင်း အဆင့်ဆင့် စနစ်တကျချဉ်းကပ်နည်း

ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ အဆိုအရ အောင်မြင်တဲ့ ပြဿနာရှာဖွေခြင်းဟာ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းနဲ့ စတင်ပါတယ်။ အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် မလိုအပ်တဲ့ အပိုပစ္စည်း အစားထိုးမှုတွေကို ၄၀% အထိ လျှော့ချနိုင်တယ်လို့ Caterpillar ရဲ့ Service Manual တွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

၁. လက္ခဏာမှတ်တမ်းတင်ခြင်း (Symptom Documentation)

ပြုပြင်မှုမစတင်ခင် အောက်ပါအချက်တွေကို သေချာမှတ်တမ်းတင်ပါ-

• ဘယ်အချိန်မှာ ဖြစ်သလဲ - စက်နှိုးနှိုးချင်းလား၊ အလုပ်လုပ်နေရင်းလား။
• ဘယ်လိုအခြေအနေမှာ ဖြစ်သလဲ - ကုန်းတက်လား၊ မြေကြီးတူးနေတုန်းလား၊ ရာသီဥတုပူလား။
• ဘယ်စနစ်က ပြဿနာရှိသလဲ - အင်ဂျင်၊ ဟိုက်ဒရောလစ်၊ လျှပ်စစ်၊ ထရန်စမစ်ရှင်။
• ဒိုင်ခွက်ပေါ်က အမှားကုဒ်နဲ့ သတိပေးမီးတွေ - အားလုံးကို ဓာတ်ပုံရိုက်ထားပါ။

၂. အမှားကုဒ်များ ဖတ်ခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း

ခေတ်မီစက်ပစ္စည်းတိုင်းမှာ ECU (Electronic Control Unit) ပါဝင်ပြီး အမှားကုဒ်တွေကို သိမ်းဆည်းထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကုဒ်တိုင်းက တိုက်ရိုက်အကြောင်းအရင်းကို မပြောပါဘူး။ ဥပမာ-

• SPN 94 FMI 1 (ဆီဖိအားနိမ့်) - ဆီစစ်ဇကာပိတ်နေတာ၊ ဆီပန့်ချို့ယွင်းတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ဆီအဆင့်နိမ့်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
• SANY Excavator Code E018 - ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အပူချိန်များလွန်းခြင်း။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီအပူချိန်သည် ၈၀°C အောက်မှာ ရှိသင့်တယ်။ ၉၅°C ကျော်ရင် ဒီကုဒ်ပေါ်လာတတ်တယ်။
• Komatsu Code E-05 - အင်ဂျင်ရေအပူချိန်များခြင်း။ ရေတိုင်ကီပိတ်တာ၊ ရေပန့်ချို့ယွင်းတာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။

အမှားကုဒ်တွေကို ဖတ်ရုံသာမက OEM Service Manual နဲ့ ပြန်လည်စစ်ဆေးပါ။ ကုဒ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်မှုရှိတာကြောင့် ကုဒ်အားလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်းကြည့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

၃. ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးခြင်း

အမှားကုဒ်တွေက လမ်းညွှန်ပေးနိုင်ပေမယ့် လက်တွေ့စစ်ဆေးမှုက မဖြစ်မနေလိုအပ်ပါတယ်။ အောက်ပါအချက်တွေကို စစ်ဆေးပါ-

• အရည်အဆင့်နှင့် အရည်အသွေး - အင်ဂျင်ဆီ၊ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ၊ အင်ဂျင်ရေအေး။ ဆီတွင်း ရေပါနေသလား၊ သတ္ထုအမှုန်တွေ ပါနေသလား။
• ဇကာများ - လေစစ်၊ ဆီစစ်၊ ဆီလောင်စာစစ်တွေ ပိတ်နေတာက ပါဝါကျဆင်းခြင်းရဲ့ အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းရင်းပါ။
• ပိုက်လိုင်းနှင့် ချိတ်ဆက်မှုများ - ယိုစိမ့်မှု၊ ပွန်းပဲ့မှု၊ လျော့ရဲမှုတွေကို ရှာပါ။
• ဘက်ထရီဗို့အားနှင့် ချိတ်ဆက်မှု - ဗို့အားနိမ့်ရင် ECU မှားယွင်းတဲ့ကုဒ်တွေ ပြနိုင်တယ်။ ၁၂V စနစ်မှာ အနည်းဆုံး ၁၂.၄V ရှိသင့်တယ်။

၄. စနစ်တစ်ခုချင်းစီကို ခွဲထုတ်စမ်းသပ်ခြင်း

ပြဿနာက ဘယ်ကလာမှန်းမသိရင် စနစ်တစ်ခုချင်းစီကို ခွဲထုတ်ပါ။ ဥပမာ-

• ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် အားနည်းရင် ပန့်ဘက်က ပြဿနာလား၊ Control Valve ဘက်ကလား ခွဲခြားဖို့ Pressure Gauge တပ်ဆင်စမ်းသပ်ပါ။
• အင်ဂျင်မစတင်ရင် လောင်စာစနစ်၊ လျှပ်စစ်စနစ်၊ အင်ဂျင်ကွန်ပရက်ရှင်းတွေကို အဆင့်လိုက်စစ်ဆေးပါ။

ဘာကြောင့် စက်ပစ္စည်းပြဿနာရှာဖွေမှုတွေ မအောင်မြင်ရတာလဲ

အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ အင်ဂျင်နီယာတွေတောင် မှားတတ်တဲ့ အချက်တွေရှိပါတယ်။ OEM Off-Highway မဂ္ဂဇင်းရဲ့ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ ပြုပြင်မှုရဲ့ ၃၀% ဟာ မှားယွင်းတဲ့ ရောဂါရှာဖွေမှုကြောင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြုလုပ်ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

• အမှားကုဒ်ကို အလွန်အကျွံအားကိုးခြင်း - အမှားကုဒ်က လက္ခဏာပြရုံသာဖြစ်ပြီး အကြောင်းရင်းအမှန်ကို မပြောပါဘူး။
• အပိုပစ္စည်းများ အစားထိုးခြင်းဖြင့် စမ်းသပ်ခြင်း - ဒါဟာ ကုန်ကျစရိတ်များပြီး မူလပြဿနာကို မဖြေရှင်းနိုင်တဲ့အပြင် ပြဿနာအသစ်တွေပါ ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။
• ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု မှတ်တမ်းမထားခြင်း - စက်ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းမသိရင် ထပ်တလဲလဲဖြစ်တဲ့ ပြဿနာတွေကို ရှာရခက်ပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူများထံမှ အမေးအဖြေကဏ္ဍ

ဒီကဏ္ဍမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက အော်ပရေတာတွေနဲ့ Fleet Manager တွေ မကြာခဏမေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတွေကို ဖြေကြားထားပါတယ်။

မေးခွန်း ၁- အင်ဂျင်မီးလင်းပေမယ့် စက်မနှိုးနိုင်တဲ့အခါ ဘာလုပ်ရမလဲ။

အဖြေ - ဒါဟာ လျှပ်စစ်စနစ် (ဘက်ထရီ၊ စတာတာ၊ အော်တာနိတ်) သို့မဟုတ် လောင်စာစနစ်မှာ ပြဿနာရှိတာပါ။ ပထမဆုံး ဘက်ထရီဗို့အားကို စစ်ပါ (၁၂.၄V အောက်ဆိုရင် အားပြန်သွင်းပါ)။ ပြီးရင် စတာတာဆိုလီနွိုက်ကို စစ်ဆေးပါ။ လောင်စာလိုင်းမှာ လေပူဖောင်းတွေ ရှိနေသလားလည်း ကြည့်ပါ။ အကယ်၍ ဒါတွေအကုန်မှန်နေရင် ECU က immobilizer ချို့ယွင်းနေတာ ဖြစ်နိုင်လို့ ကျွမ်းကျင်သူနဲ့ ပြသင့်ပါတယ်။

မေးခွန်း ၂- ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်က ဖြည်းညှင်းစွာ တုံ့ပြန်တာ ဘာကြောင့်လဲ။

အဖြေ - အဓိကအကြောင်းရင်းသုံးခုရှိပါတယ်- ၁) ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီအပူချိန်များလွန်းခြင်း (ပုံမှန်အလုပ်လုပ်ရမယ့် အပူချိန်က ၅၀°C - ၈၀°C ဖြစ်ပြီး ၈၅°C ကျော်ရင် ဆီပျစ်ဆိန်ကျဆင်းတယ်)၊ ၂) ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီစစ်ဇကာ ပိတ်နေခြင်း၊ ၃) ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့်ရဲ့ အတွင်းပိုင်း ယိုစိမ့်မှု (Internal Leakage)။ Pressure Relief Valve ညှိနှိုင်းမှု မှားယွင်းနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

မေးခွန်း ၃- စစ်မှန်တဲ့ အပိုပစ္စည်းကို ဘယ်လိုရှာဖွေပြီး မြန်မြန်ရနိုင်မလဲ။

အဖြေ - ဒါဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုပါ။ နိုင်ငံတွေမှာ အတုအပပစ္စည်းတွေ ပျံ့နှံ့နေပြီး စစ်မှန်တဲ့ပစ္စည်းရဖို့ ဒေသခံဖြန့်ဖြူးသူတွေကို အားကိုးရတာ ကြန့်ကြာမှုတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ Equipment World လို စက်မှုမီဒီယာတွေက အွန်လိုင်းပလက်ဖောင်းတွေကို အကြံပြုလာကြပါတယ်။ ဥပမာ MechLink လိုမျိုး SANY ရဲ့ တရားဝင်မိတ်ဖက်ပလက်ဖောင်းတွေဟာ တရုတ်နိုင်ငံကနေ တိုက်ရိုက် ၁၀၀% စစ်မှန်တဲ့အပိုပစ္စည်းတွေကို ပေးပို့ပြီး အလယ်အလတ်လူမရှိဘဲ ရောင်းချပြီးနောက်ပိုင်း နည်းပညာအကူအညီ (After-sales Support) ကိုပါ တိုက်ရိုက်ရယူနိုင်ပါတယ်။ ဒါက သင်္ဘောတင်ချိန်၊ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းချိန်နဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

မေးခွန်း ၄- စက်ရဲ့ ECU ကုဒ်တွေကို ဘယ်လိုရှင်းလင်းရမလဲ၊ ပြီးရင် ပြန်မလာဖို့ ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ။

အဖြေ - အမှားကုဒ်တွေကို Diagnostic Tool သုံးပြီး ရှင်းလင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မူလပြဿနာကို မဖြေရှင်းဘဲ ကုဒ်ရှင်းရုံဆိုရင် ကုဒ်တွေ ချက်ချင်းပြန်ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။ ကုဒ်မပြန်ပေါ်ဖို့အတွက် ပြဿနာရဲ့အရင်းခံကို ဖြေရှင်းပြီးမှ ကုဒ်ရှင်းပါ။ ပုံမှန်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကုဒ်အများစုကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးပိုင်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက် - စစ်မှန်သောအပိုပစ္စည်းနှင့် နည်းပညာပံ့ပိုးမှုရရှိရေး

ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာတွေ ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း၊ နောက်ဆုံးမှာ အင်ဂျင်နီယာတိုင်းဟာ စစ်မှန်တဲ့အပိုပစ္စည်း (Genuine Parts) လိုအပ်ပါတယ်။ အတုအပပစ္စည်းတွေဟာ စက်ရဲ့သက်တမ်းကို တိုစေရုံသာမက အာမခံကိုပါ ပျက်ပြယ်စေနိုင်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်မှာ အထူးသဖြင့် အာရှ၊ အာဖရိကနဲ့ တောင်အမေရိကလို ဒေသတွေမှာ စစ်မှန်တဲ့ပစ္စည်းတွေ လက်ငင်းရရှိဖို့ ခက်ခဲတတ်ပါတယ်။

ဒီအခက်အခဲကို ကျော်လွှားဖို့ စက်မှုလုပ်ငန်းခေါင်းဆောင်တွေက ထုတ်လုပ်သူနဲ့ တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းတွေကို အားကိုးလာကြပါတယ်။ MechLink ဟာ SANY နဲ့တရားဝင်ပူးပေါင်းထားပြီး ၁၀၀% စစ်မှန်တဲ့အပိုပစ္စည်းတွေကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးကာ ရောင်းချပြီးနောက် နည်းပညာပံ့ပိုးမှုကိုလည်း ကြားခံမပါဘဲ ဆောင်ရွက်ပေးပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတကာအကောက်ခွန်စည်းမျဉ်းတွေနဲ့အညီ လုပ်ဆောင်ပြီး အပိုပစ္စည်းရရှိမှုကို သိသိသာသာ မြန်ဆန်စေပါတယ်။

အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် သင့်ရဲ့အကြီးစားစက်ယန္တရားတွေကို အမြင့်ဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်နဲ့ လည်ပတ်နိုင်မှာပါ-

• အပတ်စဉ် စစ်ဆေးရေးစာရင်းလုပ်ပါ - ဆီအဆင့်၊ ဇကာများ၊ ဘက်ထရီအား။
• အမှားကုဒ်မှတ်တမ်းထားပါ - ကုဒ်တိုင်းကို ရက်စွဲ၊ စက်နာရီနဲ့တကွ မှတ်ထားပါ။
• စစ်မှန်သော အပိုပစ္စည်းများသုံးပါ - ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ ပလက်ဖောင်းတွေကနေသာ ဝယ်ယူပါ။
• Telematics နည်းပညာသုံးပါ - စက်ရဲ့အခြေအနေကို အဝေးကနေ စောင့်ကြည့်ပြီး ပြဿနာကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းပါ။

ဒီလမ်းညွှန်ချက်တွေကို လိုက်နာမယ်ဆိုရင် သင့်ရဲ့စက်ပစ္စည်းတွေ ရပ်နားချိန်ကို အနည်းဆုံး ၂၅% လျှော့ချနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းရဲ့အကျိုးအမြတ်ကို ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။