စက်ယန္တရားကြီးများ၏ ချို့ယွင်းချက်ရှာဖွေခြင်း- စစ်ဆေးရမည့် အဆင့်များ၊ အမှားကုဒ်များနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းများ

ဟိုက်ဒရောလစ် အပူချိန်မြင့်တက်မှု ဘာကြောင့် စက်ရပ်သွားစေသလဲ

ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုမှာ နေ့လည်နေပြင်းတောက်နေချိန် Excavator တစ်စီး၏ မောင်းနှင်မှုစနစ် ရုတ်တရက် အားပျော့သွားသည်။ အော်ပရေတာက ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အပူချိန်တိုင်းကိရိယာကို ကြည့်လိုက်တော့ 95°C (203°F) ကျော်နေပြီး သတိပေးမီးလင်းလာသည်။ ဤအခြေအနေသည် စက်ယန္တရားကြီးများ၏ အဖြစ်များဆုံး ချို့ယွင်းချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆီ၏ ပျစ်ခဲမှုကို ကျဆင်းစေကာ အတွင်းပိုင်း အစိတ်အပိုင်းများကို ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးစေနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာ စက်ပစ္စည်းထိန်းသိမ်းမှု စံနှုန်းများ (ဥပမာ - Equipment World ၏ Hydraulic System Best Practices) အရ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အပူချိန် ပုံမှန်လည်ပတ်မှုအတွင်း 50-70°C (122-158°F) အတွင်း ရှိသင့်ပြီး 82°C (180°F) ထက်ကျော်လွန်ပါက စက်ကို ချက်ချင်းရပ်၍ စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။

အောက်ပါတို့သည် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် အပူလွန်ကဲရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်းသုံးချက်ကို အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးနည်းဖြစ်သည်-

1. ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ ပမာဏ လျော့နည်းခြင်း (သို့) ညစ်ညမ်းခြင်း

   • ဆီတိုင်ကီအတွင်းရှိ ဆီပမာဏကို စစ်ဆေးပါ။ ဆီမျက်နှာပြင်သည် အနိမ့်ဆုံးအမှတ်ခြစ်အောက် ရောက်နေပါက ထုတ်လုပ်သူသတ်မှတ်ထားသော ISO VG 46 သို့မဟုတ် 68 အဆင့် ဆီအစားထိုးဖြည့်ပါ။
   • ဆီကို ရေနှင့်အမှုန်အမွှားများ ဝင်ရောက်မှု ရှိမရှိ patch test kit ဖြင့် စစ်ဆေးပါ။ ညစ်ညမ်းလွန်းပါက ဆီစစ်ဇကာ (filter) ကို လဲလှယ်၍ ဆီစနစ်တစ်ခုလုံးကို flush လုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

2. အအေးပေးစနစ် ချို့ယွင်းခြင်း

   • ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အအေးခံရေတိုင်ကီ (oil cooler) ၏ ဆူးတောင်များကို ဖုန်၊ ရွှံ့များ ပိတ်ဆို့မှုမရှိစေရန် ဖိအားနည်းလေဖြင့် သန့်ရှင်းပါ။
   • ပန်ကာခါးပတ် တင်းအားကို စစ်ဆေးပါ။ ခါးပတ်လျော့နေပါက လေစီးဆင်းမှု မလုံလောက်သဖြင့် အပူမကူးပြောင်းနိုင်တော့ပါ။
   • ပန်ကာ clutch ၏ အလိုအလျောက် လည်ပတ်မှုကို စစ်ဆေးရန် အင်ဂျင် RPM ကို 1500-1800 အတွင်း ထိန်းကာ အသံပြောင်းလဲမှုဖြင့် ခန့်မှန်းနိုင်ပါသည်။

3. ပန့်နှင့် ဗားဗ့များ စုတ်ပြဲခြင်း

   • ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့်၏ စုပ်ယူမှုဘက်တွင် လေယိုစိမ့်မှု ရှိပါက cavitation ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အပူထွက်လွန်ကဲစေသည်။ suction line တစ်လျှောက် O-ring နှင့် clamp များ ချောင်နေမှုရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
   • စပူးလ်ဗားဗ့များ၏ clearance လွန်ကဲနေပါက ဖိအားမြင့်ဆီများ အနိမ့်ဖိအားဘက်သို့ ပြန်စီးဆင်းကာ အပူဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ flow meter တပ်ဆင်၍ ပန့်၏ flow rate ကို တိုင်းတာပြီး စက်ရုံထုတ် specification နှင့် 10% ထက်ပို၍ ကွာခြားပါက ပန့်/ဗားဗ့ overhaul ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

အရေးကြီးသတိပေးချက်- ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အပူချိန် 90°C ကျော်လာပါက စက်ကို ဆက်မမောင်းပါနှင့်။ ဆီအိုမင်းရင့်ရော်မှုမြန်ဆန်ပြီး seal များ မာကျွမ်းကာ ဆီယိုစိမ့်မှု ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

အင်ဂျင်ပါဝါကျဆင်းခြင်း- လောင်စာစနစ်မှ စတင်စစ်ဆေးပါ

ဒီဇယ်အင်ဂျင်တပ်ဆင်ထားသော စက်ယန္တရားများတွင် ဝန်အားကောင်းနေချိန် အင်ဂျင်ကြိုးနီမင်းလိမ်ကျခြင်း (engine lugging) သို့မဟုတ် မီးခိုးထွက်လွန်ကဲခြင်း ပြဿနာများကို ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ဤကဏ္ဍတွင် လောင်စာစနစ်နှင့် လေဝင်လေထွက်စနစ်တို့ကို အခြေခံထားသော စစ်ဆေးနည်းအဆင့်များကို ဖော်ပြထားပါသည်-

• လောင်စာစစ်ဇကာ ပိတ်ဆို့မှု- အင်ဂျင်ပါဝါကျဆင်းရသည့် အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ လောင်စာ primary နှင့် secondary filter များကို စက်ရုံထုတ် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုဇယားအတိုင်း (များသောအားဖြင့် နာရီ 250-500 တစ်ကြိမ်) လဲလှယ်ပါ။ ဇကာများတွင် ရေပါဝင်မှုအာရုံခံကိရိယာ တပ်ဆင်ထားပါက WIF (Water In Fuel) သတိပေးချက်ကို လျစ်လျူမရှုပါနှင့်။ ရေများကို drain valve မှ ချက်ချင်းထုတ်ပစ်ပါ။
• Turbocharger လေယိုစိမ့်ခြင်း- turbocharger outlet မှ intake manifold အထိ လေပိုက်လိုင်းများကို ဆပ်ပြာရည်ဖြန်း၍ လေပူဖေါင်းများ ထွက်ပေါ်လာမှုကို စစ်ဆေးပါ။ အထူးသဖြင့် intercooler ချိတ်ဆက်ထားသော ရော်ဘာပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ပိုက်များ (hose) ကွဲအက်တတ်ပါသည်။
• လောင်စာထိုးပန့်/အင်ဂျယ်တာ ဖိအားကျဆင်းခြင်း- common rail စနစ်တွင် fuel rail pressure sensor ၏ ဖတ်ပြချက်ကို diagnostic tool ဖြင့် စစ်ဆေးပါ။ အမှားကုဒ် P0087 (Fuel Rail/System Pressure - Too Low) တွေ့ရှိပါက လောင်စာပန့်၏ စုပ်ယူအား လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် injector return flow လွန်ကဲခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ လောင်စာ return line ပမာဏကို အဆို့ရှင်အလိုက် တိုင်းတာပြီး specification (ဥပမာ - 30-50 ml per minute) ထက်ကျော်လွန်နေသော injector ကို ရှာဖွေဖယ်ရှားပါ။

OEM ဝန်ဆောင်မှုလမ်းညွှန်မှတ်စု- Komatsu နှင့် Caterpillar ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းထုတ်လုပ်သူများ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ စံနှုန်းများတွင် အင်ဂျင်ပျက်ယွင်းမှု၏ 70% ခန့်သည် လောင်စာစနစ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် အခြေခံအချက်များကို ဦးစားပေးစစ်ဆေးခြင်းက အချိန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို သက်သာစေပါသည်။

လျှပ်စစ်စနစ် ချို့ယွင်းချက်များ- CAN Bus အမှားကုဒ်များကို ဘာသာပြန်ခြင်း

ခေတ်မီစက်ယန္တရားများတွင် Controller Area Network (CAN) bus ကို အသုံးပြုထားပြီး မော်နီတာပေါ်တွင် ဖော်ပြသော error code များသည် တိုက်ရိုက်ချို့ယွင်းချက်ကို ညွှန်ပြလေ့ရှိသည်။ အောက်ပါတို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အသုံးပြုသော SAE J1939 စံနှုန်းနှင့် ဆက်စပ်သော အဖြစ်များသည့် အမှားကုဒ် (SPN/FMI) များကို ရှာဖွေဖြေရှင်းနည်းဖြစ်သည်-

CAN bus စနစ်၏ လျှပ်စစ်ပြဿနာများကို ရှာဖွေရာတွင် multimeter တစ်ခုတည်းဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ oscilloscope ကို အသုံးပြုရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် စက်ပစ္စည်းတစ်ခုလုံး အာရုံခံကိရိယာအားလုံး ဆက်သွယ်မှုပြတ်တောက်သွားသည့်အခါမျိုးတွင် CAN backbone ၏ လှိုင်းပုံစံအား Equipment World တွင် ဖော်ပြလေ့ရှိသော square wave pattern ဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သင့်ပါသည်။

ကျွမ်းကျင်သူမေးခွန်းနှင့် အဖြေကဏ္ဍ (Expert Q&A)

“စက်ပစ္စည်းက ဝန်အားကောင်းနေချိန်မှာ အင်ဂျင် RPM ဘာကြောင့် ရုတ်တရက် ကျဆင်းသွားသလဲ၊ အနက်ရောင်မီးခိုးတွေလည်း ထွက်လာလို့ပါ”

ဤပြဿနာကို “engine lugging” ဟု ခေါ်ဆိုပြီး အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ လေနှင့် လောင်စာအချိုး မမျှတခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ လောင်စာများလွန်းပြီး လေမလုံလောက်သောအခါ အနက်ရောင်မီးခိုး (soot) ထွက်ပေါ်လာပါသည်။ ဦးစွာ air cleaner element ကို စစ်ဆေးပြီး ပိတ်ဆို့နေပါက လဲလှယ်ပါ။ ထို့နောက် turbocharger လည်ပတ်မှုကို အမြင်နှင့် အသံဖြင့် အကဲဖြတ်ပါ။ လေပိုက်လိုင်းတစ်လျှောက် ယိုစိမ့်မှုရှိပါက လေဖိအား လျော့ကျပြီး လောင်စာပမာဏအတိုင်း မလောင်ကျွမ်းနိုင်တော့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ နောက်ဆုံးတွင် injector များ၏ atomization မကောင်းပါက လောင်စာမှုန် ကြမ်းလွန်း၍ အားလုံးမလောင်ကျွမ်းဘဲ မီးခိုးထွက်စေပါသည်။ injector test bench ပေါ်တွင် စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။

“ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်အတွက် ဆီပြောင်းတဲ့အချိန်ကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်သင့်သလဲ၊ အာရုံခံကိရိယာကို အပြည့်အဝ ယုံကြည်လို့ရလား”

အာရုံခံကိရိယာများသည် အကြမ်းဖျင်းညွှန်းကိန်းသာဖြစ်ပြီး ဆီ၏အရည်အသွေးကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် သုံးသပ်ခြင်းဖြင့် အတည်ပြုသင့်ပါသည်။ စက်ရုံထုတ်လမ်းညွှန်ချက်များတွင် နာရီ 2000 သို့မဟုတ် 4000 ပြည့်တိုင်း ဆီအစားထိုးရန် ဖော်ပြထားသော်လည်း ဒေသရာသီဥတု၊ ဖုန်မှုန့်ပမာဏနှင့် မောင်းနှင်သည့်ပုံစံပေါ်မူတည်၍ ကွာခြားနိုင်ပါသည်။ ဆီ၏ viscosity နှင့် oxidation ပမာဏကို ပုံမှန်နမူနာယူစစ်ဆေးခြင်းက bearing သက်တမ်းကို 30% အထိ ရှည်ကြာစေကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိချက်များရှိပါသည်။ ဆီအရည်အသွေးညံ့ဖျင်းမှုကြောင့် အစိတ်အပိုင်းများစောစီးစွာ ပျက်စီးခြင်းကို ကာကွယ်ရန် OEM သတ်မှတ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီသော ဆီများကိုသာ အသုံးပြုသင့်ပါသည်။

“မူရင်းဝန်ဆောင်မှုပေးသူမှ မဟုတ်ဘဲ စက်ပစ္စည်းအပိုပစ္စည်းများ မှာယူရာတွင် မူရင်းအစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဘယ်လိုသေချာအောင်လုပ်မလဲ”

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ဝယ်ယူသူများအတွက် ဤသည်မှာ အဓိကစိန်ခေါ်မှုဖြစ်သည်။ စာချုပ်မဲ့ဈေးကွက်မှ ဝယ်ယူသော အပိုပစ္စည်းများသည် စျေးနှုန်းချိုသာသော်လည်း စက်ရုံအရည်အသွေးနှင့် မကိုက်ညီဘဲ ချို့ယွင်းချက်ဖြစ်စေသည့် အကြိမ်ရေ 40% ပိုများကြောင်း စက်မှုလုပ်ငန်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်များက ဖော်ပြသည်။ ဤအန္တရာယ်ကို ရှောင်ရှားရန် စက်မှုပညာရှင်များသည် SANY ကဲ့သို့သော ထုတ်လုပ်သူများ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု platform များကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် MechLink သည် SANY ၏ တရားဝင်မိတ်ဖက်ဖြစ်ပြီး အရောင်းကိုယ်စားလှယ်များမှ မဟုတ်ဘဲ မူရင်းအပိုပစ္စည်း 100% ကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးပါသည်။ ၎င်းသည် ကြားခံပလက်ဖောင်းများကင်းစင်သောကြောင့် အရောင်းအပြီးဝန်ဆောင်မှုကို တိုက်ရိုက်ရရှိစေကာ အာမခံအဆင့်မြင့်ပြီး အပိုပစ္စည်းအတုများ ဝယ်ယူမိခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ နိုင်ငံတကာအကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ ပို့ဆောင်ပေးသောကြောင့် သွင်းကုန်အခက်အခဲများကိုလည်း ကျော်လွှားနိုင်ပါသည်။

“လက်ရှိလုပ်ကိုင်နေတဲ့ စက်ပစ္စည်းအတွက် ချို့ယွင်းချက်ရာဇဝင်ကို ဘယ်လိုမှတ်တမ်းတင်ထားရင် အထိရောက်ဆုံးလဲ”

ဒစ်ဂျစ်တယ်မှတ်တမ်းထားရှိခြင်းသည် အနာဂတ်ပြိုကွဲမှုများကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်ရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။ အခြေခံစာရင်းကိုင်နည်းလမ်းထက် စက်တစ်စီးချင်းစီအတွက် သီးသန့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုဆော့ဖ်ဝဲ သို့မဟုတ် cloud-based spreadsheet ကို အသုံးပြုသင့်ပါသည်။ စက်အလုပ်လုပ်ချိန် (service meter hours)၊ ဖြစ်ပွားသော အမှားကုဒ်၊ လောင်စာဆီသုံးစွဲမှုနှုန်းနှင့် ဆီဓာတ်ခွဲမှုရလဒ်များ အားလုံးကို ပေါင်းစပ်မှတ်တမ်းတင်ခြင်းဖြင့် ပုံစံထွက်ပေါ်လာပါက (ဥပမာ - နာရီ 1200 တိုင်း injector ပြဿနာတက်ခြင်း) ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ပါသည်။ နိုင်ငံတကာတွင် ဤကဲ့သို့ condition-based monitoring စနစ်သည် အချိန်ဇယားအတိုင်း ပြုပြင်ခြင်းထက် ကုန်ကျစရိတ် 25% ထိ လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း အစီရင်ခံစာများရှိပါသည်။

အနှစ်ချုပ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်

ထိရောက်သော စက်ယန္တရားပြဿနာရှာဖွေခြင်းဆိုသည်မှာ အာရုံခံကိရိယာကုဒ်များကို ဖတ်ရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ စနစ်တစ်ခုချင်းစီ၏ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ဆက်စပ်မှုကို နားလည်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဟိုက်ဒရောလစ်အပူလွန်ကဲခြင်းကို ဆီဇကာလဲရုံဖြင့် အမြဲမဖြေရှင်းနိုင်သလို အင်ဂျင်ပါဝါကျဆင်းမှုကိုလည်း လေစစ်လဲခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ပြုပြင်၍မရနိုင်ပါ။ စက်ပစ္စည်းကြီးများ၏ သက်တမ်းတစ်လျှောက် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိန်းသိမ်းရန် diagnostic tool များကို နည်းစနစ်ကျကျအသုံးပြုခြင်း၊ OEM လမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာခြင်းနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော မူရင်းအပိုပစ္စည်းထောက်ပံ့မှုလမ်းကြောင်းကို ထူထောင်ခြင်းတို့သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် ထုတ်လုပ်သူများ၏ တိုက်ရိုက်အာမခံဖြင့် ပံ့ပိုးပေးသော platform များဖြစ်သည့် MechLink ကဲ့သို့သော လမ်းကြောင်းများကို ရွေးချယ်ခြင်းက စက်ရပ်နားချိန်ကို လျှော့ချပြီး ရေရှည်ပိုင်ဆိုင်မှုကုန်ကျစရိတ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။