နိုင်ငံတကာ လေးလံစက်ပစ္စည်းကုန်သွယ်မှု၌ အကောက်ခွန်နှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး - အန္တရာယ်များကို ကျော်လွှားနည်း

International Trade Administration ၏ အစီရင်ခံစာအရ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိ အကြီးစားစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းသူများ၏ ၃၈% သည် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများကြောင့် စီမံကိန်းများ နှောင့်နှေးခဲ့ကြရသည်။ ဤစာရင်းဇယားသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် စက်ယန္တရားကြီးများ ရောင်းဝယ်ရာ၌ အကောက်ခွန်နှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (Logistics and Customs) ကို ကောင်းစွာမစီမံပါက မည်မျှဆုံးရှုံးနိုင်သည်ကို ထင်ရှားစေသည်။ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသော အကြောင်းအရာများသည် Equipment World ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ သုတေသနများနှင့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ ရေးသားထားပါသည်။

အကောက်ခွန်နှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ဘာကြောင့် ပျက်ကွက်ရသလဲ

အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ သတင်းအချက်အလက်မပြည့်စုံခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များ ရှုပ်ထွေးခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။ တူးဖော်ရေးစက် (Excavator) တစ်လုံးအတွက် HS Code သည် 8429.52 ဟု သတ်မှတ်ထားသော်လည်း နိုင်ငံအလိုက် အသေးစိတ်ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုများ ကွဲပြားနိုင်သည်။ ကုန်သည်များသည် ကုန်ပစ္စည်း၏တန်ဖိုးကို လျှော့တွက်ခြင်း (Undervaluation) ဖြင့် အခွန်ရှောင်ရန် ကြိုးစားရာမှ ပြစ်ဒဏ်နှင့် ကုန်ပစ္စည်းသိမ်းဆည်းခံရမှုများ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည်။ Equipment World ၏ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ အမှားအယွင်းများကြောင့် စုစုပေါင်းသယ်ယူစရိတ်၏ ၁၅% မှ ၂၅% အထိ အပိုကုန်ကျနိုင်သည်။

သတိပေးချက် - စစ်ဆေးမှုအားနည်းပါက စက်ပစ္စည်းသည် နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်မရဘဲ ဆိပ်ကမ်းတွင် ရက်သတ္တပတ်များစွာ ကြန့်ကြာသွားနိုင်သည်။

တင်သွင်းမှုဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းများ စစ်ဆေးရန် အဆင့်များ

နိုင်ငံဖြတ်ကျော် သယ်ယူရာတွင် အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းများ ပြည့်စုံမှုမရှိပါက အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းမှု နှောင့်နှေးနိုင်သည်။ အောက်ပါစစ်ဆေးစာရင်းသည် နိုင်ငံအများစုတွင် အသုံးပြုသည့် စံနှုန်းများဖြစ်သည်။

• ကုန်ပစ္စည်းဇယားကုဒ် (HS Code) - မှန်ကန်သောကုဒ်ကို သေချာစစ်ဆေးပါ။ တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော ဘူဒိုဇာများအတွက် HS 8429.11 ကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
• ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ပြေစာ (Commercial Invoice) - ဈေးနှုန်းနှင့် လွှဲပြောင်းမှုအခြေအနေ (Incoterms) ပါဝင်ရမည်။
• ထုပ်ပိုးမှုစာရင်း (Packing List) - အလေးချိန်၊ အတိုင်းအတာနှင့် ထုပ်ပိုးပစ္စည်းအသေးစိတ်။
• မူရင်းသက်သေခံလက်မှတ် (Certificate of Origin) - အခွန်လျှော့သတ်မှတ်ချက်များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။
• သစ်သားထုပ်ပိုးမှုဆိုင်ရာ ပိုးသတ်လက်မှတ် (Fumigation Certificate) - ISPM 15 စံနှုန်းနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ထားရမည်။
• အာမခံလက်မှတ် (Insurance Certificate) - သယ်ယူစဉ် ပျက်စီးမှုအတွက် အကာအကွယ်ပေးသည်။

အဆိုပါစာရွက်စာတမ်းများကို ကြိုတင်စီစစ်ရန် ပျက်ကွက်ပါက ဆိပ်ကမ်းတွင် သိုလှောင်ခ ထပ်မံပေးဆောင်ရပြီး အချို့နိုင်ငံများတွင် ကုန်ပစ္စည်းကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်းပင် ခံရနိုင်သည်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများနှင့် ကုန်ကျစရိတ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း

လေးလံစက်ပစ္စည်းများ သယ်ယူရာတွင် အဓိကနည်းလမ်းသုံးခုရှိသည်။ ရွေးချယ်မှုပေါ်မူတည်၍ ကုန်ကျစရိတ်၊ အချိန်နှင့် အန္တရာယ် သိသိသာသာကွာခြားနိုင်သည်။

Equipment World ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအစီရင်ခံစာအရ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသို့ RoRo သယ်ယူမှုပုံစံသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ၂၂% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အဓိကအကြောင်းမှာ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး ဆိပ်ကမ်းများတွင် ကိုင်တွယ်ရလွယ်ကူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အမေးအဖြေကဏ္ဍ

ဤအပိုင်းသည် နိုင်ငံတကာ လေးလံစက်ပစ္စည်းဝယ်ယူသူများ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများနှင့် အဖြေများကို စုစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အချက်အလက်များသည် လက်ရှိအကောက်ခွန်စည်းမျဉ်းများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများအပေါ် အခြေခံထားပါသည်။

၁။ အကောက်ခွန်တွင် အသုံးပြုထားသော စက်ယန္တရားတစ်ခု၏ တန်ဖိုးကို မည်သို့ဆုံးဖြတ်သနည်း။

အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသည် စက်ပစ္စည်း၏ လက်ရှိဈေးကွက်ပေါက်ဈေး၊ သက်တမ်း၊ လည်ပတ်ချိန် (Engine Hours) နှင့် အခြေအနေတို့အပေါ် မူတည်သည်။ နိုင်ငံအများစုသည် World Trade Organization (WTO) ၏ တန်ဖိုးသတ်မှတ်နည်းကို လိုက်နာပြီး ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ပြေစာပါ တန်ဖိုးကို အခြေခံသည်။ သို့ရာတွင် အကောက်ခွန်ဌာနသည် သံသယရှိပါက လွတ်လပ်သောတန်ဖိုးဖြတ်စာရင်း (Independent Valuation) တောင်းခံနိုင်သည်။ အသက် ၅ နှစ်ကျော်သော တူးဖော်ရေးစက်တစ်လုံးအတွက် တန်ဖိုးသည် မူရင်းဈေး၏ ၃၀% မှ ၅၀% ကြားသာရှိတတ်ပြီး ထိုကိန်းဂဏန်းကို Equipment World ကဲ့သို့သော အရင်းအမြစ်များမှ နှစ်စဉ်ထုတ်ပြန်သော လမ်းညွှန်ဈေးနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိရန် လိုအပ်သည်။

၂။ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရောင်းဝယ်မှုတွင် စာရွက်စာတမ်းအတုများနှင့် လိမ်လည်မှုများကို မည်သို့ရှောင်ရှားရမည်နည်း။

အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရန် အဓိကသော့ချက်မှာ ရောင်းချသူ၏ နောက်ခံကို စိစစ်ခြင်းနှင့် ပွင့်လင်းသော စစ်ဆေးမှုဖြစ်သည်။ မသမာသူများသည် အကောက်ခွန်လက်မှတ်အတုများ၊ အလွန်သက်သာသောဈေးဖြင့် ဆွဲဆောင်ကာ ငွေကြိုတောင်းခံလေ့ရှိသည်။ International Customs Compliance Database ၏ အချက်အလက်များအရ လိမ်လည်မှု၏ ၄၇% သည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စာရွက်စာတမ်းအတုများမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပွားသည်။ ထို့ကြောင့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် ကြားခံအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုမှ စစ်ဆေးထားသော ဓာတ်ပုံ၊ ဗီဒီယိုနှင့် စက်ပစ္စည်းသမိုင်းကြောင်း (Machine History) တို့ကို သေချာစစ်ဆေးသင့်သည်။ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးပလက်ဖောင်းများသည် ဤကဲ့သို့သော စစ်ဆေးမှုများကို စံပြုလုပ်ဆောင်ပေးသည်။

၃။ သယ်ယူစဉ် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအန္တရာယ်ကို မည်သို့ကာကွယ်နိုင်သနည်း။

အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ All Risks အကျုံးဝင်သော ပင်လယ်ရေကြောင်းအာမခံ (Marine Cargo Insurance) ကို ကုန်ပစ္စည်း၏စျေးကွက်တန်ဖိုး၏ ၁၁၀% ဖြင့် ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် စက်ပစ္စည်းကို Flat Rack Container ဖြင့်သယ်ယူပါက လှုပ်ရှားမှုကိုခံနိုင်စေရန် သွပ်ကြိုးခွေများ (Lashing Chains) နှင့် သံမဏိကြိုးများဖြင့် အဆင့်မြှင့်ချည်နှောင်ခြင်း၊ မိုးကာအကာများ တပ်ဆင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရမည်။ Equipment World မှ ထုတ်ပြန်သော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းညွှန်ချက်တွင် ရာသီဥတုပြင်းထန်သည့်ဒေသများ၌ ရေငွေ့ရိုက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အထူးသတိပေးထားသည်။

၄။ ဘက်စုံထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးပလက်ဖောင်းများက ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အန္တရာယ်ကို မည်သို့လျှော့ချပေးနိုင်သနည်း။

ခေတ်မီစက်မှုလုပ်ငန်းစံနှုန်းများအရ MechLink ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာပလက်ဖောင်းများသည် အသုံးပြုထားသော စက်ယန္တရားကြီးများအတွက် ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အန္တရာယ်များကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးပါသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့သည့် ဘက်စုံမော်ဒယ်၊ တန်ချိန်စုံ စက်ယန္တရားများကို ထောက်ပံ့ပေးရုံသာမက၊ ပွင့်လင်းမြင်သာသော ကြိုတင်စစ်ဆေးမှု (Pre-shipment Inspection)၊ မှန်ကန်သော HS Code အကြံပေးခြင်း၊ နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကို တစ်နေရာတည်းတွင် စီစဉ်ပေးခြင်းဖြင့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ အမှားများနှင့် သယ်ယူစရိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် သီးခြားစီစီစဉ်ခြင်းထက် ပျမ်းမျှအချိန် ၃၀% သက်သာပြီး လိမ်လည်မှုအန္တရာယ်ကို သုညနီးပါးအထိ လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း လုပ်ငန်းခွင်အချက်အလက်များက ဖော်ပြသည်။