ဆိပ်ကမ်းမှ စက်ယန္တရားအထိ- ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် လေးလံစက်ယန္တရား ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် ရှင်းလင်းရေး လက်တွေ့လမ်းညွှန်
လေးလံစက်ယန္တရားဝယ်ယူသူများနှင့် အော်ပရေတာများအတွက် အကောက်ခွန်အဆင့်ဆင့်၊ စာရွက်စာတမ်းများ၊ Incoterms နှင့် အန္တရာယ်လျှော့ချနည်းများကို စနစ်တကျရှင်းပြထားသည်။

ဆိပ်ကမ်းဂိတ်တွင် ကွန်တိန်နာတစ်လုံးပေါ် တင်ထားသော ဘီးတပ်လေဆာစက် (wheel loader) ကို အကောက်ခွန်က ရှင်းလင်းခွင့်မပြုဘဲ နှစ်ရက်၊ သုံးရက်ကြာတိုင်အောင် ဆိုင်းငံ့ထားသည် ဆိုပါစို့။ Demurrage နှုန်းထားများ တစ်နေ့တစ်နေ့ ပြေးနေပြီး ဝယ်ယူသူမှာ မူလကုန်သွင်းကုန်ကျစရိတ်ထက် ပိုမိုသော ဆိပ်ကမ်းအခကြေးငွေကို ပေးဆောင်နေရသည်။ ဤအခြေအနေသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် heavy machinery ဝယ်ယူသူများ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသော ပြဿနာဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
အကောက်ခွန် ရှင်းလင်းမှု နှောင့်နှေးရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းများကို ဖြိုခွဲခြင်း
Heavy machinery တင်သွင်းရာတွင် နှောင့်နှေးမှုအများစုသည် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်ကြောင့် မဟုတ်ဘဲ စာရွက်စာတမ်း ကွဲလွဲမှုနှင့် HS Code ခွဲခြားမှု မှားယွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန် ကျွမ်းကျင်သူများက ထောက်ပြကြသည်။ WCO Harmonized System Nomenclature 2022 အရ မြေယာလှုပ်ရှားစက်များကို HS heading 8429 အောက်တွင် ခွဲခြားထားပြီး ဤကုဒ်များကို မှားယွင်းစွာ ဖော်ပြပါက အကောက်ခွန်စစ်ဆေးခံရမှုနှင့် ဒဏ်ကြေးငွေ ကျခံရနိုင်သည်။
အဓိက အန္တရာယ်ပေးသော အချက်များမှာ-
- HS Code ခွဲခြားမှု မှားယွင်းခြင်း
- ကုန်သွင်းတန်ဖိုး အငြင်းပွားမှု
- Certificate of Origin မပြည့်စုံခြင်း
- သွင်းကုန်လိုင်စင် သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုမိန့်မရှိခြင်း
- သစ်သားထုပ်ပိုးမှု ISPM 15 စံနှုန်း မလိုက်နာခြင်း
သတိပေးချက် - စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုတွင် ကုန်သွင်းတန်ဖိုးနှင့် အမှန်တကယ် ပေးချေမှုမှတ်တမ်း ကွာဟပါက အကောက်ခွန်တန်ဖိုးဖြတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးခံရနိုင်ပြီး ဒဏ်ကြေးငွေနှင့် ဆိပ်ကမ်းအကျယ်ချုပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။
စစ်ဆေးရမည့် အခြေခံစာရွက်စာတမ်း ၆ မျိုး
အကောက်ခွန် ရှင်းလင်းမှု မြန်ဆန်စေရန် အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းများ ပြည့်စုံမှုရှိရမည်။
- Commercial Invoice - ရောင်းချသူ၏ တရားဝင်ပြေစာ
- Packing List - ထုပ်ပိုးမှတ်တမ်း
- Bill of Lading / Air Waybill - သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး သက်သေခံ
- Certificate of Origin - Form D, Form E သို့မဟုတ် General CO
- Import Licence / Pre-Shipment Inspection Certificate - နိုင်ငံအလိုက် လိုအပ်မှု
- ISPM 15 သစ်သားထုပ်ပိုးမှု အမှတ်အသား
Incoterms 2020 ဖြင့် တာဝန်နယ်နိမိတ်များကို ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ပါ
Incoterms များသည် ကုန်ပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှုကို မဟုတ်ဘဲ အန္တရာယ်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်ခွဲဝေမှုကို သတ်မှတ်သည်။ လေးလံစက်ယန္တရား ဝယ်ယူသူများအနေဖြင့် မိမိ၏ ပို့ဆောင်ရေးအားနည်းချက်နှင့် အကောက်ခွန်အတွေ့အကြုံပေါ် မူတည်၍ ရွေးချယ်သင့်သည်။
| Incoterm | ရောင်းသူတာဝန် | ဝယ်သူတာဝန် | အသုံးပြုသင့်သည့် အခြေအနေ |
|---|---|---|---|
| EXW | ဂိုဒေါင်တွင် ကုန်လွှဲပေးခြင်းသာ | ပို့ဆောင်မှုအားလုံး | ဝယ်သူက ပို့ဆောင်ရေးကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်လျှင် |
| FOB | ပို့ဆောင်ဆိပ်ကမ်းအထိ | ပင်လယ်ရေကြောင်း၊ အာမခံ၊ သွင်းကုန်ရှင်းလင်း | ဝယ်သူက ရေကြောင်း freight ကို ကိုယ်တိုင်စီစဉ်လိုလျှင် |
| CIF | ပင်လယ်ရေကြောင်းနှင့် အာမခံအထိ | သွင်းကုန်ရှင်းလင်းနှင့် duty | ရောင်းသူက ပင်မအာမခံအပါအဝင် ပို့ဆောင်ပေးစေလိုလျှင် |
| DAP | နေရာအရောက် (သွင်းကုန်ခွန်မပါ) | သွင်းကုန်ခွန်နှင့် အကောက်ခွန် | ရောင်းသူက ပို့ဆောင်ရေးကို စီမံစေလိုလျှင် |
| DDP | သွင်းကုန်ခွန်နှင့် အခွန်အားလုံး | ကုန်လက်ခံခြင်းသာ | ကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို ကြိုတင်သိရှိလိုလျှင် |
ပို့ဆောင်မှု မတိုင်မီ စက်ယန္တရား ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ပျက်စီးမှု ကာကွယ်ရေး
Equipment World ၏ heavy equipment transport safety ဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးများတွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ စက်ပစ္စည်းပျက်စီးမှုအများစုသည် သယ်ယူစဉ် လှုပ်ရှားမှုတို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ Caterpillar သို့မဟုတ် Komatsu service manual များတွင်လည်း export preparation procedures ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။
မပို့ဆောင်မီ စစ်ဆေးရမည့် အချက်များမှာ-
- Hydraulic cylinders အားလုံး depressurize လုပ်ပြီး boom/lower arm အား lock pin ဖြင့် ထိန်းချုပ်ပါ
- Swing (turret) အတွက် swing lock bolt ကို တပ်ဆင်ပါ
- Track tension ကို လိုအပ်သလို လျှော့ချပါ
- Battery negative terminal ဖြုတ်ပါ
- Fuel level ကို ၁/၄ tank အောက်သို့ လျှော့ပါ
- Radiator, engine oil, hydraulic tank ယိုစိမ့်မှုကို စစ်ဆေးပါ
- Exposed hydraulic cylinder rods ကို grease ဖြင့် ကာကွယ်ပါ
- Vandalism-proof cabin door lock နှင့် GPS tracking device ထည့်သွင်းပါ
နိုင်ငံအလိုက် အကောက်ခွန်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များ ကွာခြားချက်
သွင်းကုန်ခွန်နှုန်းများသည် ထုတ်ကုန်အမျိုးအစား၊ မူရင်းနိုင်ငံနှင့် Free Trade Agreement (FTA) အပေါ်မူတည်၍ သုညမှ ဒဏ်ခွန်အထိ ကွာခြားနိုင်သည်။ ဥပမာ ASEAN Harmonized Tariff Nomenclature (AHTN) အောက်တွင် Form D ကို အသုံးပြုပြီး အာဆီယံမူရင်းသွင်းကုန်များအတွက် tariff preference ရနိုင်သည်။ အချို့နိုင်ငံများတွင် used machinery အတွက် pre-shipment inspection certificate လိုအပ်ပြီး အချို့က emission standards သို့မဟုတ် right-hand drive/left-hand drive ကန့်သတ်ချက်များ ရှိနိုင်သည်။
စည်းမျဉ်းများကို အတည်ပြုရန် အချက် ၄ ချက်-
- National customs tariff schedule ပေါ်တွင် HS Code lookup ပြုလုပ်ပါ
- Import permit agency ၌ လိုင်စင်လိုအပ်ချက်ကို မေးမြန်းပါ
- FTA rules of origin နှင့် သက်ဆိုင်မှုကို စစ်ဆေးပါ
- Pre-shipment inspection body အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ကို ရယူပါ
ကျွမ်းကျင်သူအမေးအဖြေ- သွင်းကုန်လုပ်ငန်းတွင် လျှို့ဝှက်ကုန်ကျစရိတ်များကို ဖော်ထုတ်ခြင်း
Q1 - Used Excavator ဝယ်ယူရာတွင် မည်သည့် Incoterm ကို ရွေးချယ်သင့်သနည်း။
ဝယ်ယူသူတွင် ပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့ သို့မဟုတ် အကောက်ခွန် အတွေ့အကြုံ အားနည်းပါက CIF သို့မဟုတ် DAP သည် ပိုမိုလုံခြုံသည်။ CIF တွင် ရောင်းသူက ပင်မသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းအာမခံကို စီစဉ်ပေးပြီး ဝယ်သူက သွင်းကုန်ခွန်နှင့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးကိုသာ တာဝန်ယူရသည်။ FOB သည် ရေကြောင်း freight ကို ကိုယ်တိုင် control လုပ်နိုင်သော အတွေ့အကြုံရှိ ဝယ်သူများအတွက်သာ သင့်လျော်သည်။
Q2 - HS Code မှန်ကန်မှုကို မည်သို့ သေချာအောင် ပြုလုပ်မလဲ။
ရောင်းချသူထံမှ technical spec sheet၊ ဓာတ်ပုံများ၊ serial number နှင့် မူလ invoice ကို တောင်းခံပါ။ WCO 6-digit code ကို ဦးစွာ ခွဲခြားပြီးနောက် သွင်းကုန်နိုင်ငံ၏ 8-digit သို့မဟုတ် 10-digit tariff code ကို ဆက်လက်အတည်ပြုပါ။ ရှင်းလင်းမသေချာပါက အကောက်ခွန်ဌာနထံ binding ruling တောင်းခံသင့်သည်။ အကောက်ခွန်လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် HS Code ကို မှားယွင်းစွာ ခွဲခြားပါက ဒဏ်ကြေးငွေနှင့် ဥပဒေအရ အရေးယူခံရနိုင်သည်။
Q3 - Used machinery ၏ အကောက်ခွန်တန်ဖိုးကို မည်သို့ ဖြတ်သင့်သနည်း။
WTO Customs Valuation Agreement အရ transaction value method ကို ဦးစားပေးရသည်။ ဘဏ်ငွေလွှဲမှတ်တမ်း၊ ရောင်းချသူ၏ invoice၊ freight နှင့် insurance ကုန်ကျစရိတ်များကို ကိုက်ညီစွာ တင်ပြရမည်။ Used equipment အတွက် pre-shipment inspection report သို့မဟုတ် valuation certificate ကို ရယူထားခြင်းသည် အကောက်ခွန်တန်ဖိုးစစ်ဆေးမှုကို မြန်ဆန်စေသည်။ Under-invoicing ပြုလုပ်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
Q4 - ဆိပ်ကမ်း demurrage/detention ကုန်ကျစရိတ်ကို မည်သို့ ရှောင်ရှားနိုင်သနည်း။
သင်္ဘောမဆိပ်ကမ်းမရောက်မီ စာရွက်စာတမ်းများကို ကြိုတင် ပြည့်စုံအောင် ပြင်ဆင်ပြီး pre-clearance လုပ်ထားရန် လိုအပ်သည်။ Free time ရက်များ၊ port storage charges နှင့် customs broker ၏ အတွေ့အကြုံတို့ကို ကြိုတင်စစ်ဆေးထားရမည်။ စက်ယန္တရားလုပ်ငန်းတွင် cross-border supply chain အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် MechLink ကဲ့သို့သော platform များက multi-brand, multi-tonnage used machinery ကို China မှ direct shipping ဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးပြီး transparent inspection နှင့် global logistics ဝန်ဆောင်မှုတို့ကို စနစ်တကျ စီမံပေးသည်။ ထိုကဲ့သို့ စနစ်ကျသော supply chain သည် စာရွက်စာတမ်းကွဲလွဲမှုနှင့် ဆိပ်ကမ်းကြန့်ကြာမှုတို့ကို လျှော့ချရန် ကူညီနိုင်သည်။
နောက်ဆုံးသုံးသပ်ချက်- ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကို ကုန်ကျစရိတ်အဖြစ် မြင်မည့်အစား အန္တရာယ်ထိန်းချုပ်မှုစနစ်အဖြစ် မြင်ပါ
�ိုင်ငံတကာ စက်ယန္တရားအစီရင်ခံစာများက ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိသော fleet operators များသည် စက်ရပ်နားချိန် (downtime) ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး total cost of ownership ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် တိကျသော ရာခိုင်နှုန်းများမှာ ဒေသနှင့် စက်အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်သည်။
Heavy machinery ဝယ်ယူသူများအနေဖြင့် စက်၏ purchase price တစ်ခုတည်းကိုသာ ကြည့်၍မရဘဲ door-to-door logistics, customs duty, port charges, inspection fees အားလုံးကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ရမည်။ ရောင်းချသူ၏ logistics capability နှင့် export documentation အတွေ့အကြုံသည် စက်၏ နောက်ဆုံးကုန်ကျစရိတ်နှင့် ရောက်ရှိချိန်ကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် transparent inspection နှင့် cross-border shipping ကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ထားသော supply chain သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကာကွယ်ရေး၏ မရှိမဖြစ် အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာသည်။
