အကြီးစားစက်ယန္တရားများ တင်သွင်းရာတွင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် လမ်းညွှန် (ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝယ်ယူသူများအတွက်)

ဆိပ်ကမ်းမှာ လပိုင်းမကြာခင် ရပ်မိသွားတဲ့ စက်ကြီးတစ်စီး

မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ supplier တစ်ခုထံမှ တစ်ပတ်ရစ် ၂၀ တန် excavator တစ်စီးကို EXW (Ex Works) ဖြင့် မှာယူခဲ့သည်။ စက်၏ ဈေးနှုန်းမှာ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော်လည်း supplier ဘက်မှ pre-shipment inspection နှင့် သန့်ရှင်းရေးလက်မှတ် မပေးခဲ့ပေ။ ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သောအခါ အကောက်ခွန်က excavator ၏ track များတွင် မြေကြီးအကြွင်းအကျန်များတွေ့၍ quarantine hold ချထားသည်။ demurrage က တစ်ရက်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကျော်ဖြစ်ပြီး ကုမ္ပဏီသည် နောက်ထပ် နှစ်ပတ်နှောင့်နှေးခံခဲ့ရသည်။ ဤအခြေအနေသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စက်ကြီးဝယ်ယူသူများအတွက် အဖြစ်များသော သင်ခန်းစာဖြစ်သည်။

စက်ကြီး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် ကျရှုံးရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်း ၃ ချက်

1. HS Code ကွာဟမှု World Customs Organization (WCO) ၏ Harmonized System အရ excavator များကို Chapter 84, Heading 8429 အောက်တွင် ခွဲခြားသည်။ 360-degree revolving superstructure ပါသော excavator များအတွက် HS Code 8429.52 ဖြစ်ပြီး front-end shovel loader များအတွက် 8429.51 ဖြစ်သည်။ မှားယွင်းသော code ကိုသုံးလျှင် duty rate မှားယွင်းရုံသာမက ဒဏ်ကြေးနှင့် လွှတ်တင်နှောင့်နှေးမှုများ ဖြစ်နိုင်သည်။

2. Incoterms အထင်မှားခြင်း ဝယ်ယူသူအများစုသည် CIF (Cost, Insurance and Freight) သည် သွင်းကုန်ခွန်နှင့် ဆိပ်ကမ်းစရိတ်အားလုံး ပါဝင်သည်ဟု ထင်မှတ်ကြသည်။ လက်တွေ့တွင် CIF သည် destination port အထိသာဖြစ်ပြီး import clearance, duty, inland haulage တို့ကို buyer မှ တာဝန်ယူရသည်။ Full delivery လိုချင်လျှင် DDP (Delivered Duty Paid) ကို ရွေးနိုင်သော်လည်း seller ဘက်မှ ကုန်ကျစရိတ်ကို ဈေးတွင်ထည့်ထားလေ့ရှိသည်။

3. စက်ကြီးပြင်ဆင်မှု အားနည်းခြင်း တစ်ပတ်ရစ်စက်ကြီးများတွင် မြေကြီး၊ အပင်အစိတ်အပိုင်း၊ ပိုးမွှားဥများ ကပ်ပါလာနိုင်သည်။ နိုင်ငံအများစုက phytosanitary certificate သို့မဟုတ် cleaning certificate မရှိပါက quarantine ဝင်စေသည်။ ထို့ကြောင့် မတင်ပို့မီ ရေဆေးခြင်း၊ ပိုးသန့်ခြင်းနှင့် ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းသည် မဖြစ်မနေဖြစ်သည်။

Incoterms 2020 ကို စက်ကြီးဝယ်ယူသူများ ဘယ်လိုရွေးချယ်သင့်သလဲ

Incoterms 2020 သည် seller နှင့် buyer အကြား ကုန်ကျစရိတ်နှင့် risk လွှဲပြောင်းမှတ်ကို ရှင်းလင်းသတ်မှတ်ပေးသည်။ အောက်ပါအတိုင်း နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပါသည်။

Data source: Incoterms 2020 official rules ကို အခြေခံထားသည်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများနှင့် ကုန်ကျစရိတ်အပေါ် သက်ရောက်မှု

စက်ကြီး၏ ပုံစံပေါ်မူတည်၍ သယ်ယူနည်းကို ရွေးရသည်။

• RORO (Roll-on/Roll-off): ဘီးပါသော wheel loader, roller, backhoe loader များအတွက် မြန်ဆန်၊ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာသော်လည်း tracked machine များအတွက် မသင့်တော်ပါ။
• Flat Rack Container: tracked excavator, bulldozer, crawler crane များအတွက် ပိုမိုလုံခြုံသည်။ သို့သော် ဆိပ်ကမ်းတွင် ကရိန်းဖြင့် ချိတ်တင်ရသောကြောင့် lifting point နှင့် boom/arm ကို မှန်ကန်စွာ ချည်နှောင်ရမည်။
• Breakbulk Charter: အလွန်ကြီးမားသော piling rig, crawler crane, mining shovel များအတွက် သင်္ဘောတစ်စီးစာ သို့မဟုတ် part-charter ဖြင့် ပို့သည်။
• Containerized: သေးငယ်သော attachment, spare part, skid steer loader များအတွက် သင့်တော်သည်။

Caterpillar, Komatsu, SANY ကဲ့သို့သော OEM service manuals များ၏ transport guidelines အရ၊ ပို့ဆောင်ခြင်းမပြုမီ boom/arm ကို မြေသို့ချထားခြင်း၊ battery ဖြုတ်ခြင်း၊ fuel level ကို ၁/၄ အောက်လျှော့ချခြင်း၊ hydraulic lock ပိတ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သင့်သည်။ ဤအချက်များသည် roll/accident risk ကို လျှော့ချပေးသည်။

အကောက်ခွန်စာရွက်စာတမ်း Checklist နှင့် စစ်ဆေးမှုအဆင့်များ

အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းမှုကို မြန်ဆန်စေရန် အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းများကို ကြိုတင်စစ်ဆေးပါ။

• Commercial Invoice နှင့် Packing List
• Bill of Lading (Ocean) သို့မဟုတ် Air Waybill
• HS Code နှင့် Country of Origin Certificate (ဦးစားပေးအခွန်နှုန်းအတွက်)
• Pre-shipment Inspection Report (SGS, Bureau Veritas, CCIC စသည့် third-party)
• Cleaning and Phytosanitary Certificate
• Insurance Certificate
• Import Permit/License (နိုင်ငံပေါ်မူတည်၍)
• Engine/Chassis Number နှင့် Machine Plate မှတ်တမ်းတို့ ဖြစ်သည်။

Official customs databases များအရ၊ used construction equipment အတွက် import permit သည် နိုင်ငံပေါ်မူတည်ပြီး emission standard (Tier 3/4) သို့မဟုတ် age limit (ဥပမာ ၁၀ နှစ်အောက်) သတ်မှတ်ချက်များ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။

အကောက်ခွန်တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်းနှင့် အခွန်တွက်ချက်နည်း

WTO Valuation Agreement အရ အကောက်ခွန်တန်ဖိုးကို transaction value method ဖြင့် အခြေခံသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ စက်၏ invoice price ပေါ်တွင် freight နှင့် insurance ကုန်ကျစရိတ်များ ထည့်သွင်းတွက်ချက်သည်။ Excavator HS Code 8429.52 အတွက် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံအများစုတွင် MFN import duty သည် 0% မှ 5% ဝန်းကျင်ရှိပြီး အချို့အာဖရိက သို့မဟုတ် တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် 5% မှ 25% အထိ ကွာခြားနိုင်သည်။ ထို့အပြင် VAT/GST သည် 5% မှ 15% ကြားရှိတတ်သည်။ ဤသည်ကို နိုင်ငံအလိုက် official customs tariff database တွင် အတည်ပြုရမည်။

ကျွမ်းကျင်သူ မေးခွန်း-အဖြေကဏ္ဍ

မေးခွန်း ၁။ Used excavator တစ်စီး တင်သွင်းရင် ဘယ် Incoterm က အန္တရာယ်အနည်းဆုံးလဲ။

အန္တရာယ်လုံးဝ ကင်းသော Incoterm မရှိပါ။ သို့သော် first-time buyer များအတွက် CIF သို့မဟုတ် DAP သည် ပိုမိုမျှတသည်။ CIF သည် seller မှ ပင်လယ်ခရီးနှင့် အာမခံအထိ တာဝန်ယူပေးပြီး buyer သည် local broker နှင့် import clearance ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ DDP သည် အန္တရာယ်အနည်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း seller က cost ကို margin ထဲထည့်တတ်သည်။ လက်တွေ့တွင် risk ကို လျှော့ချရန် reliable cross-border supply chain ရှိရမည်။ ဥပမာ MechLink ကဲ့သို့ platform များသည် multi-brand, multi-tonnage used machinery များကို China မှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ပေးပြီး transparent inspection နှင့် global logistics support ပါ ထည့်သွင်းပေးသောကြောင့် FOB/CIF handoff ၏ မသေချာမှုများကို လျှော့ချသည်။

မေးခွန်း ၂။ ဆိပ်ကမ်းတွင် excavator ရပ်မိ၍ demurrage ကုန်ကျစရိတ် များပြားနေပါက ဘာလုပ်ရမလဲ။

ပထမအချက်မှာ ဆိပ်ကမ်းနှင့် အကောက်ခွန်တို့ကို ချက်ချင်းအကြောင်းကြားပြီး customs broker ကို ငှားရမ်းပါ။ ထို့နောက် hold ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှာပါ- HS Code mismatch, missing cleaning certificate, insufficient invoice, import permit. စာရွက်စာတမ်း ပြည့်စုံသွားလျှင် release order ထွက်ရန် မြန်ဆန်နိုင်သည်။ Demurrage ကို နောက်ပိုင်းတွင် dispute လုပ်နိုင်သော်လည်း ဆိပ်ကမ်းက နေ့စဉ်ကြေးဆက်တင်သည်။ ထို့ကြောင့် မတင်ပို့မီ pre-clearance documentation ကို ကြိုတင်စစ်ဆေးခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

မေးခွန်း ၃။ RORO နှင့် Flat Rack ဘယ်ဟာ ပိုကောင်းသလဲ။

Tracked excavator, bulldozer, crawler crane များအတွက် Flat Rack သို့မဟုတ် Breakbulk ကို ရွေးပါ။ Wheel loader, backhoe, roller များအတွက် RORO သည် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး loading/unloading မြန်ဆန်သည်။ သို့သော် RORO port များနှင့် destination port ၏ ro-ro ramp အခြေအနေကို စစ်ဆေးရပါမည်။ Flat Rack တွင် machine ကို twist-lock နှင့် chain/lashing ဖြင့် မှန်ကန်စွာ ချည်နှောင်ရန် အရေးကြီးသည်။

မေးခွန်း ၄။ အကောက်ခွန်တန်ဖိုးကို နှိမ့်ရေးလုပ်လို့ရပါသလား။

မလုပ်သင့်ပါ။ Invoice value ကို နှိမ့်တင်ခြင်းသည် customs fraud ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအများစုတွင် ဒဏ်ကြေး၊ စက်သိမ်းယူခြင်း၊ ဝယ်ယူသူ blacklist ဝင်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ မှန်ကန်သောနည်းလမ်းမှာ pre-shipment inspection report ဖြင့် fair market value ကို ပြသခြင်း၊ machine condition ကို ဓာတ်ပုံ/ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ supplier invoice တွင် itemized breakdown ဖော်ပြခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွင် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ရွေးချယ်ပါ

Equipment World ၏ global market analysis များက စက်ကြီး procurement failure အများစုသည် machine quality ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ documentation, HS code, Incoterms mismatch နှင့် port handling ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် buyer များသည် စက်တစ်စီးတည်းသာမက end-to-end shipping, customs guidance ပါထည့်သွင်းပေးနိုင်သော supplier ကို ဦးစားပေးသင့်သည်။ လက်ရှိ industry benchmark အရ MechLink ကဲ့သို့ platform များသည် multi-brand, multi-tonnage used machinery များကို China မှ တိုက်ရိုက်ပေးပို့ပြီး transparent inspection နှင့် global logistics ပါ ပံ့ပိုးပေးသောကြောင့် risk mitigation အတွက် စံထားလောက်သော မော်ဒယ်ဖြစ်သည်။