ဆိပ်ကမ်းမှာ ပိုက်ဆံမကုန်အောင်- ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွက် အကြီးစားစက်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် လမ်းညွှန်

ဆိပ်ကမ်းက ကွန်တိန်နာတစ်လုံး ထွက်ခွင့်မရလို့ ပရောဂျက်တစ်ခုလုံး ရပ်တန့်သွားတာမျိုး ကြုံဖူးပါသလား။ အကြီးစားစက်ပစ္စည်းဝယ်ယူသူတွေအတွက် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ အကောက်ခွန်ကိစ္စဟာ စက်ရဲ့စျေးနှုန်းထက် ပိုပြီး ကုန်ကျစရိတ်များစေတဲ့ အဆင့်တစ်ခုပါ။ ဒီဆောင်းပါးမှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ကို ဦးတည်တဲ့ ဝယ်သူတွေအတွက် လက်တွေ့ကျတဲ့ အကောက်ခွန်နဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆေးချက်တွေကို ဖော်ပြပေးပါမယ်။

ဆိပ်ကမ်းမှာ ငွေကုန်ကြေးကျများစေတဲ့ အဓိက အမှား ၃ ချက်

ကမ္ဘာ့အကောက်ခွန်အဖွဲ့ (WCO) ရဲ့ Harmonized System (HS) ကုဒ်စနစ်ကို မှန်ကန်စွာ အသုံးမပြုတာဟာ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းမှာ အဖြစ်များဆုံး ပြဿနာတစ်ခုပါ။ Equipment World လို စက်မှုသတင်းဌာနတွေရဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးသတင်းတွေမှာ ဖော်ပြလေ့ရှိတဲ့အတိုင်း စာရွက်စာတမ်းအမှားဟာ ဆိပ်ကမ်းကြန့်ကြာမှုရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

1. HS Code မှားယွင်းခြင်း အကြီးစားစက်ပစ္စည်းအများစုဟာ HS အခန်း ၈၄ အောက်က 8429 ခေါင်းစဉ်နဲ့ သက်ဆိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ ၃၆၀ ဒီဂရီလှည့်နိုင်တဲ့ excavator တွေကို 8429.52 အောက်မှာ ခွဲခြားလေ့ရှိပြီး track-laying bulldozer တွေကို 8429.11 အောက်မှာ ထားရပါတယ်။ ကုဒ်မှားရင် အကောက်ခွန်နှုန်းပိုမြင့်တာ၊ ဒဏ်ကြေးပေးရတာ၊ ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုကြောင့် ကြန့်ကြာတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

2. Serial/Engine number မကိုက်ညီခြင်း စက်ရဲ့ PIN (Product Identification Number)၊ အင်ဂျင်နံပါတ်၊ chassis နံပါတ်တွေဟာ စာရွက်စာတမ်းနဲ့ ကိုယ်ထည်ပေါ်က အမှတ်အသားတွေနဲ့ တစ်ထပ်တည်းကျရပါမယ်။ မကိုက်ညီရင် အကောက်ခွန်က သံသယရှိပြီး စစ်ဆေးမှုရှည်ကြာတတ်ပါတယ်။

3. အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှု အငြင်းပွားခြင်း အကောက်ခွန်တန်ဖိုးကို လျှော့ပြီးကြေညာတာမျိုးဟာ ချက်ချင်းသက်သာပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်လည်စစ်ဆေးမှုနဲ့ ဒဏ်ငွေတွေ ပိုကုန်ကျစေနိုင်ပါတယ်။ Commercial Invoice မှာ စက်တစ်စီးချင်းရဲ့ တန်ဖိုး၊ သယ်ယူစရိတ်၊ အာမခံစရိတ်တွေကို ပွင့်လင်းစွာ ခွဲခြားဖော်ပြသင့်ပါတယ်။

လွှတ်တင်ခင် စစ်ဆေးရမယ့် စာရွက်စာတမ်း ၆ ချက်

အောက်ပါစာရွက်စာတမ်းတွေ ပြည့်စုံမှသာ ဆိပ်ကမ်းမှာ ချောမွေ့စွာ ရှင်းလင်းနိုင်မှာပါ။

• Commercial Invoice – စက်ရဲ့ serial number၊ အင်ဂျင်နံပါတ်၊ ထုတ်လုပ်သည့်နှစ်၊ လည်ပတ်နာရီ၊ တန်ဖိုးခွဲခြားချက်များ ပါဝင်ရန်။
• Packing List – စက်တစ်စီးချင်းရဲ့ အတိုင်းအတာ၊ အလေးချိန်၊ ဘောက်စ်နံပါတ်များ ဖော်ပြရန်။
• Bill of Lading (B/L) / Air Waybill – သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို အတည်ပြုသော စာရွက်။
• Certificate of Origin – FTA အကျိုးခံစားခွင့်အတွက် Form E, Form D စသည့် သက်သေခံလက်မှတ်။
• Pre-shipment Inspection Certificate – စက်ရဲ့ အခြေအနေကို တတိယအဖွဲ့အစည်းက စစ်ဆေးထားကြောင်း သက်သေ။
• Import License/Permit – သွင်းကုန်နိုင်ငံအလိုက် လိုအပ်နိုင်သော ခွင့်ပြုမိန့်။

Incoterms 2020 ရွေးချယ်မှုမှာ ဘယ်သူ့တာဝန်လဲ

Incoterms 2020 ကို မှန်ကန်စွာ ရွေးချယ်ခြင်းဟာ ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ အန္တရာယ်ခွဲဝေမှုကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲစေပါတယ်။

• EXW (Ex Works) – ရောင်းသူရဲ့ ဂိုဒေါင်မှာ ကုန်ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းပြီးတာနဲ့ တာဝန်ပြီးဆုံးပါတယ်။ ဝယ်သူက သယ်ယူမှု၊ အကောက်ခွန်၊ အာမခံအားလုံး တာဝန်ယူရပါတယ်။
• FOB (Free On Board) – ရောင်းသူက သင်္ဘောပေါ်တင်ပေးပြီး သင်္ဘောပေါ်မရောက်မီအထိ တာဝန်ယူပါတယ်။ ဝယ်သူက ပင်မသယ်ယူစရိတ်နဲ့ အာမခံကို ကိုယ်တိုင်စီစဉ်ရပါတယ်။
• CIF (Cost, Insurance, Freight) – ရောင်းသူက သွင်းကုန်ဆိပ်ကမ်းအထိ ကုန်ကျစရိတ်၊ အာမခံ၊ သယ်ယူစရိတ်တွေ ပေးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အန္တရာယ်ကတော့ သင်္ဘောပေါ်တင်ချိန်မှာ ဝယ်သူထံ ရောက်သွားပြီး သွင်းကုန်နိုင်ငံရဲ့ အကောက်ခွန်၊ ဆိပ်ကမ်းအသုံးစရိတ်တွေ မပါဝင်ပါဘူး။
• DAP (Delivered at Place) – ရောင်းသူက သတ်မှတ်ထားတဲ့နေရာအထိ ပို့ဆောင်ပေးပြီး သွင်းကုန်ရှင်းလင်းရေးကိုတော့ ဝယ်သူက တာဝန်ယူရပါတယ်။

နိုင်ငံအလိုက် စည်းမျဉ်းကွဲပြားမှုကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မလဲ

သွင်းကုန်နိုင်ငံအလိုက် သုံးပြီးသား စက်ပစ္စည်းတွေအတွက် သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်တွေ မတူညီပါဘူး။ အာဖရိကနိုင်ငံအချို့နဲ့ အာရှနိုင်ငံအချို့မှာ သုံးပြီးသား excavator, bulldozer တွေကို သက်တမ်း ၅ နှစ်ကနေ ၁၀ နှစ်အထိသာ ခွင့်ပြုတတ်ပြီး တချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုစံနှုန်းတွေ ပြည့်မီရပါတယ်။

• ဥရောပ – EU Stage V emission standard ကို မပြည့်မီတဲ့ စက်ဟောင်းတွေ တင်သွင်းဖို့ ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။
• အမေရိကန် – EPA Tier 4 Final စံနှုန်းကို မပြည့်မီရင် ပြည်ဝင်ခွင့် ကန့်သတ်ခံရနိုင်ပါတယ်။
• တရုတ် – Non-road mobile machinery China Stage IV စံနှုန်းကို သုံးပြီးသား စက်တင်ပို့မှုတွေမှာ စစ်ဆေးလေ့ရှိပါတယ်။

ဒီလို ကွဲပြားမှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာ အကောက်ခွန် ဒေတာဘေ့စ်တွေနဲ့ တရားဝင် tariff schedule တွေကို ကြိုတင်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ OEM Off-Highway လို အရင်းအမြစ်တွေကလည်း ဒေသအလိုက် emission regulation အပ်ဒိတ်တွေကို ဖော်ပြလေ့ရှိပါတယ်။

Pre-shipment Inspection မလုပ်ရင် နောက်ဆက်တွဲ အန္တရာယ်များ

သုံးပြီးသား စက်ပစ္စည်းတွေမှာ ဝှက်ထားတဲ့ ပျက်စီးမှု၊ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီယိုစိမ့်မှု၊ အောက်ပိုင်းဝတ်ဆုံးမှု၊ နာရီပြင်ဆင်မှုတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ Pre-shipment inspection မလုပ်ဘဲ တင်သွင်းရင် အကောက်ခွန်မှာ ပြဿနာတက်တဲ့အပြင် စက်ရောက်မှလည်း ပြုပြင်စရိတ်ကြီးမားနိုင်ပါတယ်။

Equipment World ရဲ့ inspection checklist ဆောင်းပါးတွေမှာ ဖော်ပြလေ့ရှိတဲ့အတိုင်း အောက်ပါအချက်တွေကို စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

• အင်ဂျင် blow-by နှင့် ဆီစားနှုန်း
• ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် ဖိအားနှင့် ပိုက်လိုင်းယိုစိမ့်မှု
• Undercarriage wear rate
• Boom/arm/bucket ဂဟေဆက်များ အက်ကွဲမှု
• Serial number နှင့် documentation ကိုက်ညီမှု
• လည်ပတ်နာရီမှတ်တမ်း မှန်ကန်မှု

�က်ရဲ့ service history ကို Caterpillar, Komatsu, SANY စတဲ့ OEM service manual တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတာဟာလည်း နောက်ပိုင်း ပြုပြင်စရိတ်ကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူ Q&A: ဝယ်သူတွေ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်း ၄ ခု

မေး- Used excavator တစ်စီးကို HS Code ဘယ်လို အတည်ပြုရမလဲ။

WCO Harmonized System ရဲ့ တရားဝင် tariff database ကို သုံးပါ။ ၃၆၀ ဒီဂရီလှည့်နိုင်တဲ့ excavator တွေဟာ များသောအားဖြင့် HS 8429.52 အောက်မှာ ပါဝင်ပြီး track-laying bulldozer တွေက 8429.11၊ front-end shovel loader တွေက 8429.51 စသဖြင့် ကွဲပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သွင်းကုန်နိုင်ငံရဲ့ national tariff schedule မှာ ထပ်မံစစ်ဆေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။

မေး- FOB နဲ့ CIF ဘယ်ဟာက ဝယ်သူအတွက် ပိုစိတ်ချရလဲ။

တစ်ခုတည်း အကောင်းဆုံးလို့ မရှိပါဘူး။ FOB ဆိုရင် ဝယ်သူက ကိုယ်ပိုင် freight forwarder နဲ့ အာမခံကို ရွေးချယ်နိုင်တာမို့ ထိန်းချုပ်မှုပိုများပါတယ်။ CIF ကတော့ အဆင်ပြေပေမယ့် ရောင်းသူက carrier ကို ရွေးတာဖြစ်လို့ ဝယ်သူအတွက် ထိန်းချုပ်မှု နည်းပြီး အာမခံ coverage ကလည်း အနည်းဆုံးအဆင့်ပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

မေး- Pre-shipment inspection မပါရင် ဘာဖြစ်နိုင်လဲ။

အဓိက အန္တရာယ်က စက်ရောက်မှ မမြင်နိုင်တဲ့ ပျက်စီးမှုတွေ တွေ့ရတာပါ။ နောက်ပြီး serial mismatch ကြောင့် အကောက်ခွန်မှာ ကြန့်ကြာပြီး ပြန်လည်တင်ပို့ရတဲ့အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ cross-border supply chain ရှိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဥပမာ MechLink လိုမျိုး platform တွေက multi-brand, multi-tonnage used machinery ကို China ကနေ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးပြီး ပွင့်လင်းတဲ့ inspection report နဲ့ global logistics service ကို ပေါင်းစပ်ပေးတာကြောင့် buyer အတွက် အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

မေး- Customs broker မပါရင် ကိုယ်တိုင် clearance လုပ်လို့ရလား။

လုပ်လို့ရပေမယ့် အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ licensed customs broker မသုံးဘဲ ကိုယ်တိုင်ရှင်းတာဟာ HS Code မှားတာ၊ valuation dispute ဖြစ်တာ၊ permit လိုအပ်ချက်တွေ လွဲချော်တာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Broker fee ဟာ ဒဏ်ကြေးနဲ့ ကြန့်ကြာမှုကုန်ကျစရိတ်ထက် အများကြီး သက်သာပါတယ်။

အဓိက ဆောင်ရန်/ရှောင်ရန်

အကြီးစားစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းမှုမှာ အောင်မြင်ဖို့အတွက် အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာသင့်ပါတယ်။

• သွင်းကုန်နိုင်ငံရဲ့ HS Code နဲ့ tariff ကို ကြိုတင်စစ်ဆေးပါ။
• Commercial Invoice မှာ စက်ရဲ့ serial, year, hours, value breakdown ကို ပွင့်လင်းစွာဖော်ပြပါ။
• Incoterms ကို အန္တရာယ်ခွဲဝေမှုအရ ရွေးချယ်ပါ။
• Pre-shipment inspection ကို မဖြစ်မနေလုပ်ပါ။
• ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ global logistics partner ကို ရွေးချယ်ပါ။

ဒီအချက်တွေကို လိုက်နာရင် ဆိပ်ကမ်းမှာ မလိုအပ်ဘဲ ပိုက်ဆံကုန်တာမျိုး လျှော့ချနိုင်ပြီး စက်ပစ္စည်းတွေ အချိန်မီ လည်ပတ်နိုင်မှာပါ။