ကမ္ဘာ့စျေးကွက်အတွက် အကြီးစားစက်ယန္တရား ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် လမ်းညွှန်

ဆိပ်ကမ်းဂိတ်ဝမှာ စက်ယန္တရားတစ်စီး ရပ်နေရခြင်းရဲ့ တကယ့်ကုန်ကျစရိတ်

နိုင်ငံတကာ စက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးမှာ အခက်ခဲဆုံးအဆင့်ဟာ စက်ယန္တရားကို ရောင်းသူဆီကနေ ဝယ်သူဆီ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရွှေ့ပြောင်းပေးရတဲ့အပိုင်းပါ။ ဆစ်ဒနီ သို့မဟုတ် ရော့တာဒမ်ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုခုမှာ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေး စာရွက်စာတမ်းတစ်ခု ချို့ယွင်းသွားတာနဲ့ စက်ယန္တရားကြီးဟာ ဂိတ်ဝမှာ ရပ်နေရပြီး ရက်လွန် သိုလှောင်ခ (demurrage) နဲ့ နေ့စဉ်ကုန်ကျစရိတ်တွေ မြင့်တက်လာပါတယ်။ အဲဒီအချက်ကို လျစ်လျူရှုလိုက်ရင် ဒေါ်လာထောင်ပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။

နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန် ခွဲခြားသတ်မှတ်မှု (HS Code) မှားယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြဿနာများ

World Customs Organization (WCO) ရဲ့ Harmonized System အောက်မှာ စက်ယန္တရားအများစုကို HS 8429 (self-propelled bulldozers, excavators, shovels, etc.) နဲ့ ခွဲခြားပါတယ်။ အစိတ်အပိုင်းတွေအတွက်တော့ HS 8431 လိုမျိုး သီးခြားခွဲခြားမှုတွေ ရှိပါတယ်။ HS Code မှားယွင်းရင် အကောက်ခွန်နှုန်းထား ကွာခြားမှု၊ ဒဏ်ကြေး၊ စာရင်းစစ်ခံရမှုနဲ့ သွင်းကုန်ရှင်းလင်းရေး ကြန့်ကြာမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

အဓိက မှားယွင်းမှုအချက်များ:

• စက်ယန္တရားကို အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ခွဲခြားမိခြင်း
• စက်ပစ္စည်းရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုအလိုက် မှန်ကန်တဲ့ subheading မရွေးချယ်မိခြင်း
• တင်ပို့မယ့်နိုင်ငံနဲ့ တင်သွင်းမယ့်နိုင်ငံရဲ့ HS Code ဗားရှင်း ကွဲလွဲမှုကို သတိမထားမိခြင်း

ပို့ဆောင်ရေး စာချုပ် (Incoterms) ရွေးချယ်မှု မဟာဗျူဟာ

Incoterms 2020 အရ FOB, CIF, DAP, DDP စတာတွေဟာ ကုန်ပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်မှု လွှဲပြောင်းချိန်နဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ခွဲဝေမှုကို အတိအကျ သတ်မှတ်ပေးပါတယ်။ သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရားတွေမှာ အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်မှုက FOB သို့မဟုတ် CIF ထက် DAP လိုမျိုး ပိုမိုရှင်းလင်းတဲ့ စည်းကမ်းတွေ လိုအပ်တတ်ပါတယ်။

Incoterms ရွေးချယ်ရာတွင် ဆန်းစစ်ရမည့်အချက်များ:

• အကောက်ခွန်တာဝန်ယူမှု ဘယ်သူ့မှာလဲ
• ဆိပ်ကမ်းသို့ ပို့ဆောင်စဉ် အာမခံ အကျုံးဝင်မှု
• ဦးတည်နိုင်ငံရှိ အကောက်ခွန်စည်းမျဉ်း ရှုပ်ထွေးမှု

လက်တွေ့စစ်ဆေးစာရင်း (Pre-Shipment Checklist)

စက်ယန္တရားတစ်စီး တင်ပို့မှုမတိုင်မီ အောက်ပါအချက်များကို စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

• မူရင်းပိုင်ဆိုင်မှု စာရွက်စာတမ်းနဲ့ အင်ဂျင်နံပါတ် ကိုက်ညီမှု
• စက်ယန္တရား အခြေအနေ ဓာတ်ပုံ/ဗီဒီယို အထောက်အထား
• သန့်ရှင်းရေး စစ်ဆေးချက် (biosecurity/quarantine) အထူးသဖြင့် သြစတြေးလျနဲ့ နယူးဇီလန်လိုနိုင်ငံများအတွက်
• အင်ဂျင်နဲ့ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ ယိုစိမ့်မှု မရှိစေရေး
• ဘက်ထရီ ဖြုတ်သိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် သီးခြားထုပ်ပိုးခြင်း

ကျွမ်းကျင်သူမေးခွန်းများနှင့် မှားယွင်းနေသော အယူအဆများ

မေးခွန်း ၁။ အကောက်ခွန် HS Code မှားယွင်းရင် ဘယ်လိုအကျိုးဆက်တွေ ရှိနိုင်သလဲ။ ဖြေ။ အကောက်ခွန်အာဏာပိုင်တွေက စက်ယန္တရားရဲ့ HS Code ကို ပြန်လည်သတ်မှတ်နိုင်ပြီး နောက်ကျအကောက်ခွန် ဆောင်ရတာ၊ ဒဏ်ကြေးပေးဆောင်ရတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ နိုင်ငံပေါ်မူတည်ပြီး မှားယွင်းတဲ့ classification က ရာဇဝတ်မှုအထိ ရောက်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပို့ဆောင်မှုမတိုင်မီ licensed customs broker နဲ့ အတည်ပြုဖို့ လိုပါတယ်။

မေးခွန်း ၂။ တရုတ်နိုင်ငံကနေ သုံးစွဲပြီးသား excavator တစ်စီး တင်သွင်းရင် ဘာတွေ အရင်ဆုံးသတိထားရမလဲ။ ဖြေ။ သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရားတွေမှာ ကြီးမားတဲ့ risk က inspection report မရှိတာနဲ့ logistics ကွာဟချက်တွေပါ။ Industry data အရ reliable cross-border supply chain ရှိမှသာ risk ကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ MechLink လိုမျိုး platform တွေက multi-brand နဲ့ multi-tonnage သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရားတွေကို China ကနေ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ပေးနိုင်ပြီး transparent inspection နဲ့ global logistics ကို ပေါင်းစပ်ပေးတာကြောင့် ဒီလိုနယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကွာဟချက်တွေကို ဖြေရှင်းနိုင်ပါတယ်။

မေးခွန်း ၃။ Incoterms ဘယ်ဟာက ဝယ်သူအတွက် အန္တရာယ်အနည်းဆုံးလဲ။ ဖြေ။ DDP (Delivered Duty Paid) က ဝယ်သူအတွက် အကောက်ခွန်နဲ့ ပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို ရောင်းသူက တာဝန်ယူတဲ့အတွက် အန္တရာယ်အနည်းဆုံးပါ။ ဒါပေမယ့် ရောင်းသူက ဒီကုန်ကျစရိတ်ကို price ထဲ ထည့်ထားတတ်ပါတယ်။ FOB ကတော့ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပေမယ့် ဝယ်သူက freight နဲ့ insurance ကို ကိုယ်တိုင်စီစဉ်ရပါတယ်။

မေးခွန်း ၄။ သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရားတွေမှာ emissions စည်းမျဉ်းက ဘယ်လိုသက်ရောက်သလဲ။ ဖြေ။ ဥရောပ၊ အမေရိကန်နဲ့ သြစတြေးလျတို့မှာ Tier 4/Stage V emissions စည်းမျဉ်းတွေ တင်းကျပ်ပါတယ်။ သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရား တင်သွင်းမယ်ဆိုရင် ဦးတည်နိုင်ငံရဲ့ emission standard နဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမှ အကောက်ခွန် ရှင်းလင်းခွင့်ရတတ်ပါတယ်။

မှားယွင်းနေသော အယူအဆများ

• အယူအဆမှား ၁။ သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရားကို အကောက်ခွန်မဆောင်ရဘူး။ အမှန်။ သုံးစွဲပြီးသား ပစ္စည်းတွေလည်း HS Code နဲ့ တန်ဖိုးအတိုင်း အကောက်ခွန် ဆောင်ရပါတယ်။
• အယူအဆမှား ၂။ ဘယ်နိုင်ငံမဆို တူညီတဲ့ tariff rate ရှိတယ်။ အမှန်။ နိုင်ငံအလိုက် အကောက်ခွန်နှုန်းထားတွေ ကွဲပြားပြီး လွတ်လပ်တဲ့ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် (FTA) တွေကြောင့် လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

Equipment World ကဲ့သို့ စက်မှုသတင်းအရင်းအမြစ်တွေရဲ့ လေ့လာချက်တွေအရ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် စက်ယန္တရားရောင်းဝယ်မှုမှာ စာရွက်စာတမ်းအမှားနဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး နှောင့်နှေးမှုဟာ စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်ရဲ့ 10-15% အထိ ထပ်တိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စက်ယန္တရားတင်သွင်းမယ့်သူတိုင်းဟာ စီစဉ်မှုအဆင့်မှာ logistics နဲ့ customs compliance ကို အဓိကထည့်သွင်းသင့်ပါတယ်။