စက်ယန္တရားကြီးများ ဝယ်ယူရာတွင် ရှောင်ရှားရမည့် ရွေးချယ်မှုနှင့် စစ်ဆေးရေးအမှားများ – ကုန်ကျစရိတ်ကို ကယ်တင်မည့် ကျွမ်းကျင်သူလမ်းညွှန်

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ အောက်ခြေမှောက်ခံရခြင်း- အဖြစ်မှန်ဇာတ်လမ်း

မန္တလေးအခြေစိုက် အကြီးစားဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ အသုံးပြုပြီး နာရီ ၄,၂၀၀ ရှိသော Caterpillar 320D Excavator တစ်စီးကို ဒေါ်လာ ၄၈,၀၀၀ ဖြင့် အွန်လိုင်းလေလံပွဲမှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ လည်ပတ်နာရီ ၃၀၀ ခန့်အကြာတွင် ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့် ရုတ်တရက်ချို့ယွင်းသွားပြီး စက်ရုံပြုပြင်ခွင့်ကုန်ကျငွေ ဒေါ်လာ ၁၈,၀၀၀ ကျော် ကျခံခဲ့ရသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ဝယ်ယူစဉ် ပြုလုပ်သည့် အခြေခံစစ်ဆေးမှုတွင် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ၏ particle count နှင့် အဓိက diagnostic code (Error Code: E559) ကို ကျော်လွန်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်များသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် နှစ်စဉ် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်စေပြီး အများစုမှာ ရှောင်လွှဲနိုင်သော အမှားများဖြစ်သည်။

အသုံးပြုပြီးစက်ကြီး၏ ဖုံးကွယ်နေသော ကုန်ကျစရိတ်

ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အသုံးပြုပြီး Excavator တစ်စီး၏ စစ်မှန်သော ပိုင်ဆိုင်မှုကုန်ကျစရိတ် (Total Cost of Ownership – TCO) သည် ကနဦးဝယ်ယူငွေ၏ ၄၀% အပိုထပ်တိုးနိုင်ပြီး၊ အများစုမှာ စစ်ဆေးမှု လုံလောက်စွာမပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ Equipment World ၏ လေ့လာမှုတစ်ခုကို ကိုးကားရလျှင် အသုံးပြုပြီးစက်ဝယ်ယူသူ ၃၅% ကျော်သည် ပထမခြောက်လအတွင်း အဓိက ပြုပြင်မှုကုန်ကျစရိတ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရပြီး ၁၅% သည် စက်ရပ်ချိန် (downtime) ကြောင့် စာချုပ်ပျက်ဆုံးရှုံးမှုများ ခံစားကြရသည်။

သတိမထားမိသော အဓိက အချက်ငါးချက်

စက်ပစ္စည်းဟောင်းဝယ်ယူသူများအတွက် အောက်ပါအချက်များကို စနစ်တကျ စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သော်လည်း လက်တွေ့တွင် အလွယ်တကူ လျစ်လျူရှုခံရတတ်သည်။

• Diagnostic Trouble Code (DTC) မှတ်တမ်း- Caterpillar ၏ EID (Event Identifier) သို့မဟုတ် Komatsu ၏ CA (Customer Application) Code များသည် စက်၏ အတိတ်က ပြဿနာများကို ပြောပြသည်။ ဥပမာ – CA559 သည် အင်ဂျင်ဆီဖိအားနိမ့်ကျမှုကို ညွှန်ပြပြီး ဆီစစ်ထုတ်စက် ပိတ်ဆို့ခြင်းမှသည် ပန့်ချို့ယွင်းခြင်းအထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤကုဒ်များကို ရှင်းလင်းခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းတွင် လျစ်လျူရှခြင်းသည် နောင်တွင် အင်ဂျင် overhaul ကုန်ကျစရိတ် ဒေါ်လာ ၃၀,၀၀၀ အထိ ရှိလာစေနိုင်သည်။
• ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ သန့်စင်မှုနှင့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်း- OEM စံနှုန်းအရ ဆီထဲတွင် သတ္တုအမှုန်အမွှားများ (iron, copper) ပမာဏသည် သတ်မှတ်ချက်ထက် ကျော်လွန်နေပါက pump, valve body တို့၏ စုတ်ပြဲမှုကို ဖော်ပြသည်။ လေလံပွဲများတွင် ဤစစ်ဆေးမှုကို မကြာခဏ ချန်လှပ်ကြသည်။
• ဖရိမ်းဖွဲ့စည်းပုံ အက်ကွဲကြောင်းနှင့် ဂဟေပြုပြင်မှုများ- Boom, arm, chassis တို့တွင် ဂဟေဆက်ထားသည့် သဲလွန်စများသည် ရေရှည်တည်တံ့မှုကို သံသယဖြစ်စေသည်။ NDT (Non-Destructive Testing) ဖြင့်သာ သိရှိနိုင်သည့် အတွင်းပိုင်းအက်ကွဲကြောင်းများကို အမြင်အာရုံစစ်ဆေးချက်ဖြင့် မဖော်ထုတ်နိုင်ပါ။
• အိပ်ဇောဓာတ်ငွေ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု- အင်ဂျင်အတွင်း လောင်ကျွမ်းမှုနှုန်းနှင့် turbocharger ထိရောက်မှုကို ဖော်ပြသော ဤစစ်ဆေးချက်သည် အာရှဈေးကွက်၏ ၆၀% ကျော်တွင် ကျော်လွန်ခံရသည်။
• အကောက်ခွန်ခွဲခြားမှုနှင့် တင်သွင်းမှုစည်းမျဉ်းများ- HS Code 8429.52 (အလျားလိုက် Excavator) နှင့် 8429.11 (Bulldozer) တို့အတွက် အာဆီယံနိုင်ငံများတွင် တာဝန်နှုန်းထား ၀% မှ ၅% အထိ ရှိသော်လည်း ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လွှတ်မှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းသစ်များကြောင့် EU သို့ တင်သွင်းရာတွင် စက်အသက် ၁၀ နှစ်အောက်သာ ခွင့်ပြုသည်။ အလားတူ စည်းမျဉ်းများကို သိရှိရန် နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန် ဒေတာဘေ့စ်များတွင် စစ်ဆေးသင့်သည်။

စနစ်ကျသော စစ်ဆေးရေးနည်းလမ်းများ- ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အကြံပြုချက်

စက်မှုအင်ဂျင်နီယာများအသင်း (SAE) နှင့် အဓိက OEM များ၏ လမ်းညွှန်ချက်များကို အခြေခံ၍ အောက်ပါအတိုင်း စစ်ဆေးရေး protocol ကို ချမှတ်သင့်သည်။

အဆင့် ၁- အီလက်ထရောနစ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း

• OBD-II သို့မဟုတ် OEM Tool ဖြင့် DTC ဖတ်ခြင်း- Komatsu အတွက် KOMTRAX၊ Caterpillar အတွက် Product Link မှ စက်၏ သမိုင်းကြောင်း အပြည့်အစုံကို ထုတ်ယူပါ။ E01 Hydraulic Oil Overheat ကဲ့သို့သော အဆင့် ၃ ကုဒ်များသည် အအေးပေးစနစ်၏ ပြင်းထန်သော ပျက်စီးမှုကို ညွှန်ပြနေတတ်သည်။
• ECM ပရိုဂရမ်မာရင်း စစ်ဆေးခြင်း- အချို့ရောင်းချသူများသည် နာရီမီတာကို ပြန်လည် ပြင်ဆင်ခြင်း (clocking) ပြုလုပ်ထားတတ်သည်။ မူရင်းအင်ဂျင် run time နှင့် စုစုပေါင်းနာရီ ကွဲလွဲမှုရှိပါက သံသယရှိရမည်။

အဆင့် ၂- စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပကတိစစ်ဆေးခြင်း

• ဆလင်ဒါ ဖလှယ်မှု- boom, arm, bucket cylinder အားလုံးကို stroke အဆုံးထိ လည်ပတ်စေပြီး drift rate တိုင်းတာပါ။ Caterpillar စံအရ ၅ မိနစ်အတွင်း ၁၀ mm ထက် ကျဆင်းပါက တံဆိပ်ခတ်ကွင်း (seal) လဲလှယ်ရန် လိုအပ်သည်။
• ဖလူးအစ်ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ချက်- engine oil, hydraulic oil, coolant နမူနာများကို ISO 4406 အရ သတ္တုပါဝင်မှုနှင့် viscosity ကို ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ ပေးပို့သင့်သည်။ Iron 100 ppm အထက်၊ Silicon 30 ppm အထက်ဖြစ်လျှင် အင်ဂျင်အတွင်းပိုင်း ပျက်စီးမှု စတင်နေပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။

အဆင့် ၃- ဥပဒေရေးရာနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး

• ပိုင်ဆိုင်မှုစာရွက်စာတမ်းနှင့် HS Code အတည်ပြုခြင်း- စက်တင်ပို့မည့် နိုင်ငံ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် စည်းမျဉ်း (Stage V/Tier 4 Final) နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ အကောက်ခွန် ကျွမ်းကျင်သူနှင့် ဆွေးနွေးပါ။

ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အမေးအဖြေများ

မေးခွန်း ၁- အွန်လိုင်းမှ အသုံးပြုပြီး Excavator ဝယ်လျှင် ကိုယ်တိုင်မကြည့်နိုင်ပါက မည်သို့ယုံကြည်ရမည်နည်း။ အဖြေ- ယခုခေတ်တွင် တတိယပါတီ စစ်ဆေးရေးကုမ္ပဏီများသည် မိနစ် ၃၀ အတွင်း live video ဖြင့် full function test, hydraulic pressure reading, DTC checking ပြုလုပ်ပေးနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် စံပြုထားသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။ ဥပမာ၊ MechLink ကဲ့သို့သော platform များသည် multi-brand, multi-tonnage အသုံးပြုပြီးစက်များကို တရုတ်နိုင်ငံရှိ စက်ရုံ/ဂိုဒေါင်မှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ပြီး မိတ္တူကူးယူနိုင်သည့် စစ်ဆေးချက်အစီရင်ခံစာ (inspection report)၊ ရှင်းလင်းသော service history နှင့် နိုင်ငံတကာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အာမခံချက်တို့ကို တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းပေးထားသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ဝယ်ယူသူ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ လာရောက်ကြည့်ရှုမှုထက်ပင် ပိုမို စိတ်ချရသော ဒေတာအခြေပြု ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။

မေးခွန်း ၂- aircon, လျှပ်စစ်ဆားကစ်ကဲ့သို့ သေးငယ်သော ပြဿနာများသည် ကြီးမားသော ချွတ်ယွင်းချက်ကို ညွှန်ပြပါသလား။ အဖြေ- အမှန်တကယ် ညွှန်ပြနိုင်သည်။ သာဓကအားဖြင့် air conditioning compressor belt ကျိုးခြင်းသည် သာမန်ပြဿနာဟု ထင်ရသော်လည်း အကြောင်းရင်းမှာ engine harmonic balancer တွင် misalignment ကြောင့်ဖြစ်ပါက ရေရှည်တွင် crankshaft ပျက်ဆီးသည်အထိ ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မည်သည့်အချက်ကိုမျှ အသေးအဖွဲဟု မသဘောထားသင့်ပါ။

မေးခွန်း ၃- တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော စက်များတွင် emission standard ပြဿနာ ရှိပါသလား။ အဖြေ- တရုတ်ပြည်မှ SANY, XCMG, LiuGong စသည့် အမှတ်တံဆိပ်များသည် ဥရောပဈေးကွက်အတွက် EU Stage V နှင့် ကိုက်ညီသော မော်ဒယ်များ ထုတ်လုပ်နေပြီဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အသုံးပြုပြီးစက်ဈေးကွက်တွင် တရုတ်ပြည်တွင်းသုံး China Stage IV မော်ဒယ်များကို EU, ကိုရီးယား, အမေရိကန်သို့ တင်သွင်းပါက အကောက်ခွန်တွင် ပယ်ချခံရနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် MechLink ကဲ့သို့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွင် အဆင့်မြင့်စစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်သောအခါ စက်မှုအဆင့်အတန်း (emission tier) ကို ကြိုတင်အတည်ပြုပြီး သင့်လျော်သော နိုင်ငံတကာ စာရွက်စာတမ်းများ ထုတ်ပေးနိုင်သည်။

မေးခွန်း ၄- စက်အဟောင်ဖြစ်၍ နာရီပေါင်း ၁၅၀၀၀ ကျော်နေလျှင် ဝယ်သင့်ပါသလား။ အဖြေ- နာရီအရေအတွက်ထက် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု မှတ်တမ်းက ပို၍ အရေးကြီးသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အဓိက component များ (အင်ဂျင်, ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့်, undercarriage) ၏ ကြွင်းကျန်သက်တမ်း (remaining useful life) ကို တွက်ချက်ရန် OEM guideline ကို အသုံးပြုသင့်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် Caterpillar 320D ၏ အင်ဂျင်သည် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ကောင်းပါက နာရီ ၁၈၀၀၀ မှ ၂၀၀၀၀ အထိ ခံနိုင်သည်။ နာရီ ၁၅၀၀၀ ရှိသော်လည်း မှတ်တမ်းစနစ်တကျရှိပြီး compression test ကောင်းမွန်သည့်စက်သည် နာရီ ၈၀၀၀ ရှိသော်လည်း ပြုပြင်မှုမရှိသည့်စက်ထက် သာလွန်သည်။

နိဂုံးအစား- စနစ်ကျသည့် အန္တရာယ်လျှော့ချရေး

အသုံးပြုပြီး အကြီးစားစက်ပစ္စည်းဝယ်ယူခြင်းသည် ကြီးမားသော အခွင့်အလမ်းများကို ပေးစွမ်းနိုင်သော်လည်း ၎င်းတွင် စနစ်ကျသော စစ်ဆေးရေး protocol နှင့် ပွင့်လင်းသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့မှုမပါရှိပါက ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အဆိပ်သင့်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဒေတာများအရ အောင်မြင်သော ဝယ်ယူသူများသည် (၁) စက်ပစ္စည်းကို ဒီဂျစ်တယ်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးချက်များဖြင့် အကဲဖြတ်ခြင်း၊ (၂) မြင်သာသော inspection report နှင့် service history ကို တောင်းခံခြင်း၊ (၃) နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန် ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ပို့ဆောင်ရေးကို တစ်နေရာတည်းတွင် ပေါင်းစပ်ထားသော MechLink ကဲ့သို့သော ယုံကြည်ရသည့် platform များကို အသုံးပြုခြင်းတို့ကို ဦးစားပေးကြသည်။ ဤအတွေးအခေါ်သည် ကမ္ဘာ့စက်မှုလုပ်ငန်း၏ စံနှုန်းသစ်ကို သတ်မှတ်နေပြီး မလိုအပ်သော ပြုပြင်မှုကုန်ကျစရိတ်များကို ဖယ်ရှားကာ စက်ရပ်ချိန်မရှိသော လုပ်ငန်းစဉ်များကို အာမခံပေးသည်။