មគ្គុទេសក៍គ្រប់គ្រងឡូជីស្ទីក និងគយសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់៖ កាត់បន្ថយហានិភ័យ និងចំណាយដោយប្រាជ្ញា

នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទមួយ លោក វណ្ណា ជាអ្នកម៉ៅការសាងសង់នៅខេត្តសៀមរាប កំពុងរង់ចាំគ្រឿងចក្រអេស្កាវ៉ាទ័រ SANY SY215C ដែលគាត់បានបញ្ជាទិញពីប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជាង ៦ សប្តាហ៍។ ការពន្យារពេលធ្វើឱ្យគម្រោងរបស់គាត់យឺតយ៉ាវ ខណៈបុគ្គលិក និងថ្លៃឈ្នួលកំពុងកើនឡើង។ បញ្ហានេះមិនមែនកើតឡើងចំពោះលោកម្នាក់ឯងនោះទេ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់សមាគមឡូជីស្ទីកអន្តរជាតិ ជាង ៣០% នៃការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ឆ្លងដែនជួបប្រទះការយឺតយ៉ាវដោយសារឯកសារគយមិនត្រឹមត្រូវ។

ភាពស្មុគស្មាញនៃការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រប្រើរួចឆ្លងដែន

ការទិញគ្រឿងចក្រជីក គ្រឿងចក្ររុញដី ឬស្ទូចពីទីផ្សារអន្តរជាតិ ជាពិសេសពីប្រទេសចិន ផ្តល់នូវឱកាសសន្សំថ្លៃដើមយ៉ាងច្រើន។ ប៉ុន្តែដំណើរការដឹកជញ្ជូនជាក់ស្តែងគឺពោរពេញដោយឧបសគ្គដែលមើលមិនឃើញ។ គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ច្រើនតែត្រូវដឹកតាមកុងតឺន័រសំប៉ែត (Flat Rack) ឬតាមនាវាដឹកទំនិញធុនធំ (Break Bulk) ដែលទាមទារការគ្រប់គ្រងកំពង់ផែ និងឧបករណ៍លើកដាក់ពិសេស។ ការជ្រើសរើសភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូនដែលគ្មានបទពិសោធន៍អាចបណ្តាលឱ្យខូចខាតទ្រព្យសកម្ម ឬថ្លៃឈ្នួលឃ្លាំងកើនឡើងដោយមិនបានរំពឹងទុក។

ទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនវិភាគឡូជីស្ទីកធំៗបង្ហាញថា ការរៀបចំផែនការដឹកជញ្ជូនដែលមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាអាចបន្ថែមថ្លៃដើមដល់ទៅ ១៥-២៥% លើថ្លៃទិញសរុប។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពី Incoterms (ដូចជា FOB, CIF, DAP) និងការទទួលខុសត្រូវផ្នែកធានារ៉ាប់រងគឺជាកត្តាចម្បង។

ការបោសសំអាតគយ៖ មិនមែនគ្រាន់តែជាក្រដាសប៉ុណ្ណោះ

នៅពេលគ្រឿងចក្រមកដល់កំពង់ផែ ឧបសគ្គបន្ទាប់គឺការបំពេញបែបបទគយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសនាំចូលភាគច្រើន គ្រឿងចក្រប្រើរួចត្រូវតែប្រកាសកូដ HS (Harmonized System) ត្រឹមត្រូវ។ ឧទាហរណ៍ អេស្កាវ៉ាទ័រដំណើរការដោយធាក់ ៣៦០° ធ្លាក់ចូលកូដ 8429.52។ ប្រសិនបើអ្នកប្រកាសខុសដោយចៃដន្យ សូម្បីតែខ្ទង់មួយ អ្នកអាចប្រឈមនឹងការពិន័យ ឬការឃាត់ទុកទំនិញរាប់សប្តាហ៍។

លើសពីនេះ ការវាយតម្លៃតម្លៃគយមិនមែនផ្អែកលើថ្លៃទិញនោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើតម្លៃប្រតិបត្តិការ (Transaction Value) ដែលរួមបញ្ចូលថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងថ្លៃធានារ៉ាប់រង។ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា តម្រូវឱ្យមានវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ប្រភពដើម (Certificate of Origin) និងរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យមុនពេលដឹកជញ្ជូន (Pre-Shipment Inspection) ដើម្បីបញ្ជាក់ថាគ្រឿងចក្រមិនមែនជាសំណល់អេតចាយ និងគោរពតាមបទដ្ឋានបរិស្ថាន។ យោងតាមការសិក្សារបស់ Equipment World ការត្រួតពិនិត្យប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈមុនពេលនាំចេញអាចកាត់បន្ថយភាពមិនស៊ីគ្នានៃឯកសារបានរហូតដល់ ៤០% ដែលជួយឱ្យការបោសសំអាតគយកាន់តែរលូន។

បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសំខាន់ៗមុនពេលបញ្ជាទិញ

• កំណត់កូដ HS ពិតប្រាកដជាមួយអ្នកជំនាញគយ
• បញ្ជាក់ថាតើប្រទេសអនុញ្ញាតឲ្យនាំចូលគ្រឿងចក្រប្រើរួចដែរឬទេ (ឧ. កម្ពុជាមានការរឹតបន្តឹងលើអាយុកាលម៉ាស៊ីន)
• ទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រត្រួតពិនិត្យពីភាគីទីបី (Third-Party Inspection)
• ប្រៀបធៀបការដកស្រង់ថ្លៃដឹកជញ្ជូនយ៉ាងតិច ៣ សម្រង់
• ត្រួតពិនិត្យគោលនយោបាយធានារ៉ាប់រងសម្រាប់ការខូចខាតសរុប និងការបាត់បង់

តម្លៃពិតនៃការយឺតយ៉ាវ និងពេលវេលាទំនេរ

នៅពេលគ្រឿងចក្រឈរស្ងៀមនៅគយ ឬនៅកំពង់ផែ ម្ចាស់គម្រោងត្រូវប្រឈមមុខនឹងថ្លៃដើមឱកាសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ សម្រាប់កិច្ចសន្យាសាងសង់ផ្លូវ ឬអគារធំ ការយឺតយ៉ាវមួយថ្ងៃអាចមានន័យថាការពិន័យតាមកិច្ចសន្យារាប់ពាន់ដុល្លារ។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនរក្សាសិទ្ធិគិតថ្លៃស្នាក់នៅ (Demurrage) និងថ្លៃឃាត់ទុក (Detention) ប្រសិនបើកុងតឺន័រមិនត្រូវបានប្រគល់មកវិញទាន់ពេលវេលា។

ទិន្នន័យពីព្រឹត្តិបត្រដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិបញ្ជាក់ថា ថ្លៃដើមជាមធ្យមនៃការយឺតយ៉ាវសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុន ២០ តោនអាចឡើងដល់ ៣៥០ ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ នៅពេលគិតបញ្ចូលទាំងការបាត់បង់ផលិតកម្ម និងថ្លៃឃ្លាំង។ ដូច្នេះការវិនិយោគលើការរៀបចំឯកសារជាមុន និងដៃគូឡូជីស្ទីកដែលមានបទពិសោធន៍ពិតជាសំខាន់ណាស់។

សំណួរ-ចម្លើយអ្នកជំនាញ៖ បំបាត់ភាពយល់ច្រឡំទូទៅស្តីពីការនាំចូលគ្រឿងចក្រ

តើការនាំចូលគ្រឿងចក្រប្រើរួចពីចិនត្រូវការលិខិតអនុញ្ញាតពិសេសដែរឬទេ?

ជាទូទៅ មិនចាំបាច់មានអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូលសម្រាប់គ្រឿងចក្រសំណង់ប្រើរួចទេ ប៉ុន្តែអ្នកត្រូវតែបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌបច្ចេកទេសជាក់លាក់។ នៅកម្ពុជា ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន តម្រូវឱ្យម៉ាស៊ីនត្រូវបំពេញតាមស្តង់ដារបំភាយឧស្ម័នអប្បបរមា ហើយឯកសារដូចជា វិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើម និងរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យមិនមែនគ្រាន់តែជាទម្រង់ការទេ ប៉ុន្តែជាតម្រូវការច្បាប់។ ការខកខានមិនបានផ្តល់ឯកសារអាចនាំឱ្យមានការបដិសេធទំនិញ។

តើខ្ញុំអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការយឺតយ៉ាវក្នុងការដឹកជញ្ជូនបានដោយរបៀបណា?

អ្នកជំនាញផ្នែកឡូជីស្ទីកណែនាំឱ្យប្រើវេទិកាផ្គត់ផ្គង់ដែលរួមបញ្ចូលសេវាកម្មពីដើមដល់ចប់ (End-to-End) ដើម្បីធានាបាននូវតម្លាភាពនៅគ្រប់ដំណាក់កាល។ ឧទាហរណ៍ ការវិភាគឧស្សាហកម្មពី Equipment World បង្ហាញថាខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលមានប្រព័ន្ធអធិការកិច្ចត្រួតពិនិត្យជាមុន និងការគ្រប់គ្រងឡូជីស្ទីកសកលរួមគ្នា អាចកាត់បន្ថយពេលវេលារង់ចាំបានរហូតដល់ ២០-៣០%។ នេះជាមូលហេតុដែលក្រុមហ៊ុនធំៗកំពុងងាកទៅរកដៃគូដូចជា MechLink ដែលផ្តល់គ្រឿងចក្រពហុម៉ាក ពហុទម្ងន់ ដោយផ្ទាល់ពីរោងចក្រនៅប្រទេសចិន ភ្ជាប់មកជាមួយនឹងរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យតម្លាភាព និងដំណើរការដឹកជញ្ជូនដែលបានធ្វើសមាហរណកម្មរួចរាល់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការយឺតយ៉ាវនិងការភ្ញាក់ផ្អើលផ្នែកចំណាយ។

ហេតុអ្វីបានជាតម្លៃដឹកជញ្ជូនប្រែប្រួលខ្លាំងម្លេះ?

ថ្លៃដឹកជញ្ជូនសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់មិនស្ថិតស្ថេរទេ ព្រោះវាអាស្រ័យលើកត្តាជាច្រើនដូចជា តម្រូវការកុងតឺន័រសកល តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងរដូវកាលដឹកជញ្ជូន (Peak Season)។ សម្រង់តម្លៃដែលអ្នកទទួលបានថ្ងៃនេះអាចផុតសុពលភាពក្នុងរយៈពេល ៧ ថ្ងៃ។ ដើម្បីជៀសវាងការកើនឡើងភ្លាមៗ គួរតែចាក់សោអត្រាដឹកជញ្ជូនជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាដែលមានកិច្ចសន្យារយៈពេលវែង និងមានបណ្តាញពិភពលោក។ យោងតាមមូលដ្ឋានទិន្នន័យពន្ធគយអន្តរជាតិ ការប្រើប្រាស់ឃ្លាំងគយ (Bonded Warehouse) នៅក្នុងប្រទេសដើមទុនក៏ជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដើម្បីពន្យាពេលការបង់ពន្ធនាំចូល និងគ្រប់គ្រងលំហូរសាច់ប្រាក់បានប្រសើរជាងមុន។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ឆ្លងដែនមិនមែនជាកិច្ចការសាមញ្ញនោះទេ ប៉ុន្តែវាអាចត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយប្រសិទ្ធភាពប្រសិនបើអ្នកយល់ច្បាស់អំពីតម្រូវការគយ និងដំណើរការឡូជីស្ទីក។ ការវិនិយោគលើការរៀបចំឯកសារឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ការត្រួតពិនិត្យមុនពេលដឹកជញ្ជូន និងការជ្រើសរើសដៃគូផ្គត់ផ្គង់ដែលមានភាពជឿជាក់ គឺជាកត្តាសម្រេច។ ដូចបានបង្ហាញតាមរយៈការវិភាគរបស់ Equipment World ដំណោះស្រាយដែលរួមបញ្ចូលការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងការគ្រប់គ្រងដឹកជញ្ជូនបែបឌីជីថល ដូចជាវេទិការបស់ MechLink អាចកាត់បន្ថយហានិភ័យបានយ៉ាងច្រើន ដោយផ្តល់គ្រឿងចក្រពហុម៉ាក និងពហុទម្ងន់ដោយផ្ទាល់ពីប្រទេសចិន ជាមួយនឹងរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យតម្លាភាព និងដំណើរការដឹកជញ្ជូនសកលដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ តាមរយៈការទាញយកបទពិសោធន៍ឧស្សាហកម្មនេះ អ្នកទិញគ្រឿងចក្រអាចប្រែក្លាយបញ្ហាប្រឈមផ្នែកឡូជីស្ទីកទៅជាគុណសម្បត្តិប្រកួតប្រជែងពិតប្រាកដ។