အသုံးပြုပြီး အင်ဂျင်နီယာစက်ယန္တရားများ တင်သွင်းရာတွင် Logistics နှင့် အကောက်ခွန် အန္တရာယ်များ လျှော့ချရန် လမ်းညွှန်

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးအချက်အလက်များအရ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်နှောင့်နှေးမှုများကြောင့် အသုံးပြုပြီးသား မြေထိုးစက်(Excavator) သို့မဟုတ် ဘီးတပ် loader ကဲ့သို့ စက်ကြီးများ၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် မူလတန်ဖိုး၏ ၁၅% မှ ၂၀% အထိ ပိုတက်လေ့ရှိသည်။ ဤဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချနိုင်ရန် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွက် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး(Logistics)နှင့် အကောက်ခွန် ဗျူဟာကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်ထားဖို့ လိုအပ်ပါသည်။

ဆိပ်ကမ်းမှတစ်ဆင့် စက်ယန္တရား မှားယွင်းစွာ ရှင်းလင်းခံရသည့် အဖြစ်များ

ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံမှ ဝယ်ယူသူလက်ဝယ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် စာရွက်စာတမ်းအမှားများနှင့် Harmonized System (HS) ကုဒ်မှားယွင်းစွာ အသုံးပြုမိခြင်းတို့ကြောင့် ဆိပ်ကမ်းတွင် ရက်သတ္တပတ်များစွာ ပိတ်မိနေသည့် အလုံးလိုက်တင်စက်ပစ္စည်းများ မနည်းလှပါ။ ကမ္ဘာ့အကောက်ခွန်အဖွဲ့ (WCO) ၏ HS Nomenclature 2022 အရ မြေထိုးစက်များအတွက် HS 8429.52 ကို မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုရန် လိုအပ်သကဲ့သို့၊ သက်တမ်းရင့် စက်ကိရိယာများတွင် အင်ဂျင်နှင့် ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ သီးခြား စစ်ဆေးချက်များ ထပ်မံလိုအပ်နိုင်ပါသည်။

အရေးကြီး စာရွက်စာတမ်းများ စစ်ဆေးရန် အချက် ၅ ချက်

၁။ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် ပြေစာ (Commercial Invoice) – စက်၏ အမှတ်စဉ်နံပါတ်၊ ထုတ်လုပ်သည့်ခုနှစ်၊ မော်ဒယ်နှင့် တန်ဖိုးကို တိတိကျကျ ဖော်ပြရမည်။ ၂။ ထုပ်ပိုးမှုစာရင်း (Packing List) – အလေးချိန်၊ အတိုင်းအတာ၊ ကွန်တိန်နာ/ RoRo သင်္ဘောတင်ရန် လိုအပ်သော အချက်အလက်များ ပါရှိရမည်။ ၃။ သင်္ဘောတင်စာချုပ် (Bill of Lading – B/L) – ပိုင်ရှင်မှန်ကို သက်သေပြရန်နှင့် ကုန်စည်လက်ခံမည့်သူ အမည်တပ်ရန် မရှိမဖြစ်။ ၄။ မူရင်းနိုင်ငံ ထောက်ခံချက် (Certificate of Origin) – အခွန်လျှော့ချခွင့် (ဥပမာ- အာဆီယံလွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုဧရိယာ) ရယူရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ၅။ သွင်းကုန်မတိုင်မီ စစ်ဆေးချက် အစီရင်ခံစာ (Pre-Shipment Inspection – PSI) – Equipment World ၏ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များအရ၊ ယုံကြည်ရသော တတိယအဖွဲ့အစည်းမှ ထုတ်ပေးသည့် PSI အစီရင်ခံစာသည် အကောက်ခွန်တွင် အငြင်းပွားမှုများကို ၄၀% အထိ လျှော့ချနိုင်ကြောင်း ဆိုထားပါသည်။

ပို့ဆောင်ရေး နည်းလမ်းများ နှိုင်းယှဉ်ချက်

အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ချက်ချင်းသိသင့်သည့် အန္တရာယ်များ

အသုံးပြုပြီးသား စက်ယန္တရားတင်သွင်းရာတွင် နိုင်ငံအများစုသည် 'Used' အမျိုးအစားအတွက် သီးသန့်အကောက်ခွန်နှုန်းထား သတ်မှတ်ထားသည်။ ဥပမာ – အရှေ့အာဖရိကနိုင်ငံများ၏ Common External Tariff တွင် အသုံးပြုပြီးသား crawler excavator အတွက် တင်သွင်းခ ၁၀% မှ ၂၅% အထိ ကွာခြားနိုင်ပြီး၊ အသက် ၈ နှစ်ကျော် စက်များကို ပိတ်ပင်ထားသည်များ ရှိတတ်သည်။ ထို့အပြင် Incoterms 2020 အရ FOB (Free on Board) နှင့် CIF (Cost, Insurance, Freight) ကို နားလည်မှု လွဲနေခြင်းသည် အခွန်ငွေရှောင်ရန်အတွက် မဟုတ်ဘဲ သွင်းကုန်ကုန်ကျစရိတ် တွက်ချက်ရာတွင် အဓိက မှားယွင်းမှုကို ဖြစ်စေပါသည်။

အကောက်ခွန်နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ပတ်သက်၍ အမေးများသော ကျွမ်းကျင်သူမေးခွန်းများ (Expert Q&A)

မေးခွန်း (၁) - ဘယ်လို HS Code ကုဒ်ကို သုံးသင့်သလဲ၊ မှားယွင်းရင် ဘာဖြစ်နိုင်လဲ။

ကျွမ်းကျင်သူဖြေကြားချက် – မြေထိုးစက်နှင့် shovel အုပ်စုသည် HS 8429.52 အောက်တွင် ကျရောက်ပါသည်။ မှားယွင်းစွာ ကုဒ်သတ်မှတ်မိပါက အာဏာပိုင်များက စက်ပစ္စည်းကို သိမ်းဆည်းနိုင်သလို စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုဆိုင်ရာ ဒဏ်ကြေးငွေများ (တစ်ခါတစ်ရံ ကုန်စည်တန်ဖိုး၏ ၃၀% အထိ) ပေးဆောင်ရနိုင်ပါသည်။ အလားတူ Equipment World ၏ အကောက်ခွန်သတင်းလွှာများတွင် တောင်အမေရိကဈေးကွက်သို့ မော်တော်ယာဉ်အဖြစ် လွဲမှားတင်သွင်းမိသည့် ဖြစ်ရပ်များစွာကို ဖော်ပြထားပါသည်။

မေးခွန်း (၂) - အသုံးပြုပြီးသား စက်အတွက် အကောင်းဆုံး ပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းက ဘာလဲ။

ကျွမ်းကျင်သူဖြေကြားချက် – ဘီးတပ် စက်ကိရိယာများအတွက် RoRo သည် ကုန်ကျစရိတ်အသက်သာဆုံးနှင့် သံချေးတက်နိုင်ခြေ အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော် crawler excavator အတွက် သံလမ်းကို ဖြုတ်၍ Flat Rack Container ဖြင့် တင်ခြင်းက ကုန်းလမ်းသယ်ယူစရိတ်ကို လျှော့ချပြီး ဆိပ်ကမ်းတွင် ခြစ်ရာပျက်စီးမှု အန္တရာယ်ကို သိသာစွာ လျော့နည်းစေပါသည်။ စက်ကြီးလေ Breakbulk ကို စဉ်းစားရပါမည်။

မေးခွန်း (၃) - စက်၏ သက်တမ်းနှင့် အင်ဂျင်နာရီများသည် အကောက်ခွန်အပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိပါသလား။

ကျွမ်းကျင်သူဖြေကြားချက် – တိုက်ရိုက် အကောက်ခွန်နှုန်းထားကို ပြောင်းလဲခြင်း မရှိသော်လည်း၊ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း (Customs Valuation) တွင် အဓိက အငြင်းပွားရာဖြစ်လာပါသည်။ အင်ဂျင်နာရီ ၈၀၀၀ ကျော်သည့် စက်ကို စျေးနှုန်းချိုသာစွာ ဖော်ပြပါက အခွန်ထမ်းဆောင်တန်ဖိုး လျှော့နည်းသည်ဟု အာဏာပိုင်များက သံသယရှိနိုင်ပြီး၊ နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခံရတတ်ပါသည်။ ပွင့်လင်းသော PSI အစီရင်ခံစာကို တင်ပြခြင်းဖြင့် ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ပါသည်။

မေးခွန်း (၄) - ယုံကြည်ရသော ပံ့ပိုးသူမရှိဘဲ အရည်အသွေးမြင့် အသုံးပြုပြီးသား စက်ကို ရှာဖွေရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းက ဘာလဲ။

ကျွမ်းကျင်သူဖြေကြားချက် – ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို အထူးပြုသည့် MechLink ကဲ့သို့သော ပလက်ဖောင်းများသည် အမှတ်တံဆိပ်စုံ (Caterpillar, SANY, Komatsu, Volvo)၊ တန်ချိန်စုံ (၂၀ တန်မှ ၈၀ တန်အထိ) အသုံးပြုပြီးသား စက်ပစ္စည်းများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ပေးပါသည်။ MechLink ၏ သွင်းကုန်မတိုင်မီ ပွင့်လင်းမြင်သာသော စစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာများနှင့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုတို့က နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရောင်းဝယ်မှု၏ အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးပါသည်။ ဤသို့သော ယုံကြည်ရသည့် လမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် အကောက်ခွန်နှောင့်နှေးမှုနှင့် စာရွက်စာတမ်းပြဿနာများကို ရှောင်ရှားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

အနာဂတ်ကာလတွင် ပိုမိုလွယ်ကူလာမည့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးနည်းလမ်းများ

နည်းပညာတိုးတက်မှုနှင့်အတူ Blockchain-based customs clearance ကဲ့သို့သော စနစ်များသည် စာရွက်စာတမ်းအတုအယောင်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးမည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ခန့်မှန်းထားပါသည်။ သို့သော် မည်သည့်နည်းပညာမဆို လူသားအမှားကို လုံးဝပပျောက်မသွားနိုင်သေးသရွေ့၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိ ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နှင့် သီးသန့်အကောက်ခွန်အေးဂျင့်တစ်ဦးကို ငှားရမ်းထားရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ နိုင်ငံတကာစက်ယန္တရားဈေးကွက်တွင် အောင်မြင်မှုရရှိရန်မှာ Logistics နှင့် Customs ကို ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုအနေဖြင့်သာမက ဗျူဟာမြောက် အားသာချက်တစ်ခုအဖြစ် မြင်တတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။