ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် စက်ကြီးစစ်ဆေးခြင်း၏ မထင်ရှားသော အန္တရာယ်များနှင့် ဖြေရှင်းနည်း ၅ ချက်

တစ်လအတွင်း အလုပ်ရုံထဲ ရောက်သွားသည့် ဒေါ်လာ ၃၀,၀၀၀ တန် တူးစက်

၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ။ မန္တလေးမြို့ခံ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးမျိုးမင်းသည် မလေးရှားနိုင်ငံမှ အသုံးပြုပြီးသား Caterpillar 320D တူးစက်တစ်စီးကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ရောင်းသူက ဓာတ်ပုံများ၊ ဗီဒီယိုတိုများနှင့်အတူ “အင်ဂျင်နာရီ ၄,၅၀၀ သာရှိပြီး လတ်တလောပြုပြင်ထားသည်” ဟုဆိုသည်။ သင်္ဘောဖြင့် ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ကွင်းဆင်းလည်ပတ်သည့် ပထမဆုံးသီတင်းပတ်အတွင်းမှာပင် ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့်မှ ဆူညံသံများထွက်ပေါ်ကာ နောက်ဆုံး ပြင်းထန်သော ပန့်ပျက်စီးမှုဖြင့် စက်ရပ်သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆက်တွဲ ပြုပြင်စရိတ် ဒေါ်လာ ၈,၀၀၀ ကျခံခဲ့ရခြင်းသည် မှန်ကန်သော ကြိုတင်စစ်ဆေးမှုမရှိခြင်း၏ စျေးကြီးသော သင်ခန်းစာဖြစ်သည်။

အထက်ပါဖြစ်ရပ်သည် တစ်ခုတည်းသော သာဓကမဟုတ်ပါ။ Equipment World ၏ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အသုံးပြုပြီးသား လေးလံစက်ပစ္စည်းဝယ်ယူမှု ၄၀% ကျော်တွင် မပြည့်စုံသော စစ်ဆေးမှုကြောင့် မျှော်မှန်းမထားသည့် ပြုပြင်ကုန်ကျစရိတ် ထပ်ဆောင်းတတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ စက်ကြီးများ၏ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် ဖုံးကွယ်နိုင်သော ချို့ယွင်းချက်များကြောင့် ဝယ်ယူသူများအတွက် အန္တရာယ်သည် တစ်နေ့တစ်ခြား မြင့်တက်လာနေသည်။

စစ်ဆေးမှုမရှိဘဲ တင်သွင်းခြင်း၏ လျှို့ဝှက်ကုန်ကျစရိတ်

နိုင်ငံဖြတ်ကျော် စက်ပစ္စည်းရောင်းဝယ်မှုတွင် ရောင်းသူ၏ အာမခံချက်ကို ယုံကြည်နေခြင်းသည် အကြီးမားဆုံးထောင်ချောက်ဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ တင်ပို့သည့် စက်များသည် များသောအားဖြင့် လက်လီပြုပြင်မှုများ၊ အင်ဂျင်နာရီပြောင်းလဲမှုများ (Hour Meter Tampering) နှင့် ချိန်ညှိထားသော ရောဂါရှာဖွေရေးကုဒ်များပါရှိတတ်သည်။ အထူးသဖြင့် HS Code 8429.52 အောက်ရှိ တူးစက်များအတွက် အကောက်ခွန်ကြေညာချက်များတွင် စက်အခြေအနေကို မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြရန် ပျက်ကွက်မှုများရှိသည်။

တရားဝင်ရင်းမြစ်များက ညွှန်ပြသည်မှာ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီအတွင်း သတ္တုအမှုန့်ပါဝင်မှုနှုန်းသည် မိုင်အနည်းငယ်သာသုံးထားသော်လည်း အဆို့ရှင်နှင့် ပန့်များကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ထို့ပြင် သံလမ်းအောက်ခံစနစ်၏ ပင်ထိုးနှင့် ဘုရှ်ပွန်းစားမှုကို သာမန်မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်သောကြောင့် မြေထိုးစက်တစ်လုံး၏ လမ်းလျှောက်စနစ်တစ်ခုလုံး လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးသွားနိုင်သည်။

မရှိမဖြစ် စစ်ဆေးရေးအဆင့် ၅ ခု- လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမည့် စံနှုန်း

Caterpillar ၏ SOS Fluid Analysis ပရိုဂရမ်နှင့် Komatsu ၏ KOMTRAX စနစ်တို့ကို စံပြု၍ အသုံးပြုထားသော စက်ကြီးတိုင်းအတွက် အောက်ပါစစ်ဆေးမှုများကို ဝယ်ယူမှုစာချုပ်တွင် အပြီးမသတ်မီ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

၁။ ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ ဓာတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်း (Oil Analysis)

ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ၊ အင်ဂျင်ဆီနှင့် ဂီယာဘောက်စ်ဆီတို့မှ နမူနာယူကာ အမှုန်အရေအတွက်နှင့် သတ္တုပါဝင်မှု (သံ၊ ခရိုမီယမ်၊ အလူမီနီယမ်) ကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် စစ်ဆေးပါ။ ဆီအတွင်း အလွန်အကျွံပါဝင်သော ဆီလီကွန်သည် လေစစ်စနစ်မကောင်းခြင်းကို ပြသပြီး အင်ဂျင်အတွင်းသို့ ဖုန်မှုန့်ဝင်နေကြောင်း သက်သေဖြစ်သည်။

၂။ အောက်ခံဘီးနှင့် သံလမ်းစနစ် တိုင်းတာမှု (Undercarriage)

Track shoe grouser ၏ အမြင့်တိုင်းတာခြင်းနှင့် link, bushing, sprocket တို့၏ ပွန်းစားမှုကို အထူးကိရိယာများဖြင့် တိုင်းတာရပါမည်။ Komatsu စက်ရုံထုတ် သတ်မှတ်ချက်များအရ bushing ၏ ပြင်ပအချင်း ၃ မီလီမီတာ လျော့နည်းသွားပါက သံလမ်းသက်တမ်းကုန်လုနီးပါးဖြစ်ပြီး လဲလှယ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

၃။ အင်ဂျင်လေယိုစိမ့်မှု စစ်ဆေးခြင်း (Blow-by Test)

အင်ဂျင်လည်ပတ်နေစဉ် crankcase အတွင်းမှ ဖိအားကို တိုင်းတာခြင်းဖြင့် ပစ္စတင်ကွင်းများ၏ အခြေအနေကို ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ပုံမှန်ထက်ကျော်လွန်သော blow-by သည် မကြာမီ အင်ဂျင် overhaulin လိုအပ်မည့် လက္ခဏာဖြစ်ကာ ငွေကုန်ကြေးကျများသော ပြုပြင်မှုကို ရှောင်ရှားရန် မဖြစ်မနေစစ်ဆေးရမည်။

၄။ ရောဂါရှာဖွေရေးကုဒ်များ ဖတ်ခြင်း (Electronic Diagnostic)

SANY, Caterpillar, Komatsu စသည့်အမှတ်တံဆိပ်အားလုံးတွင် ECU သို့မဟုတ် ထိန်းချုပ်မော်ဂျူးများရှိသည်။ စစ်ဆေးသူသည် စက်ထုတ်လုပ်သူ၏ service tool ဖြင့် active နှင့် logged fault codes များကို ဖတ်ရှုရမည်။ ဥပမာ Caterpillar 320D တွင် “E-11” သည် အင်ဂျင်အအေးခံရည်အပူချိန်မြင့်တက်မှုကို ဖော်ပြပြီး အချိန်မီမဖြေရှင်းပါက အင်ဂျင်ခေါင်းကွဲစေနိုင်သည်။

၅။ ဖွဲ့စည်းပုံအက်ကွဲမှု သံလိုက်အမှုန့်စစ်ဆေးခြင်း (MPI)

တူးစက်၏ boom, arm နှင့် frame တစ်လျှောက် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော အက်ကွဲကြောင်းများကို magnetic particle inspection (MPI) ဖြင့် ရှာဖွေရပါမည်။ အထူးသဖြင့် weld joint များတွင် မောပန်းမှုအက်ကွဲသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားနိုင်သောကြောင့် ဘေးအန္တရာယ်ကြီးမားသည်။

ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်၏ ရှောင်လွှဲမရသော အမှားများ

နိုင်ငံတကာ တင်သွင်းမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် မှတ်တမ်းအပြည့်အစုံမရှိခြင်းသည် အကြီးမားဆုံး ထောင်ချောက်ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ စက်ပစ္စည်းတစ်လုံးကို HS Code 8429.52 အောက်တွင် တင်သွင်းသည့်အခါ မူရင်းစက်ရုံထုတ်လက်မှတ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုသက်သေခံစာရွက်နှင့် တင်သွင်းခွင့်လိုင်စင်တို့ လိုအပ်ပါသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် အဆိုပါစာရွက်များကို မပြည့်စုံဘဲ ရောင်းချခြင်းကြောင့် အကောက်ခွန်တွင် နှောင့်နှေးမှု၊ ဒဏ်ငွေနှင့် စက်တန်ဖိုးထက် ပိုသော သိုလှောင်ခ ပေးဆောင်ရတတ်သည်။

ထို့အပြင် အမေရိကန်နှင့်ဥရောပသို့ တင်ပို့ရာတွင် EPA Tier 4 Final သို့မဟုတ် EU Stage V ထုတ်လွှတ်မှုစံနှုန်းများကို လိုက်နာရန်လိုအပ်ပြီး စစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာတွင် အင်ဂျင်ထုတ်လွှတ်မှုဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ချက်များပါဝင်ရပါမည်။ ဤအချက်ကို လစ်လျူရှုပါက စက်ကို ဆိပ်ကမ်းတွင် ပြန်လည်တင်ပို့ရသည့်အထိ ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားနိုင်သည်။

ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ လုပ်ငန်းရှင်များ၏ စိုးရိမ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် အောက်ပါအမေးအဖြေများက လက်တွေ့ကျသော လမ်းညွှန်မှုပေးပါသည်။

“အင်ဂျင်နာရီနည်းတဲ့ တူးစက်ဆိုရင် စိတ်ချရပါသလား”

လုံးဝ မမှန်ပါ။ အင်ဂျင်နာရီပြကိရိယာကို အလွယ်တကူ ပြောင်းလဲနိုင်သည် သို့မဟုတ် အသစ်လဲ၍ တပ်ဆင်နိုင်သည်။ Equipment World ၏ အဆိုအရ အသုံးပြုထားသော စက်များ၏ ၂၅% ခန့်တွင် အင်ဂျင်နာရီကို မသမာသောနည်းဖြင့် ပြုပြင်ထားကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သော အခြေအနေကို သိနိုင်ရန် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုနှင့် အင်ဂျင် blow-by စစ်ဆေးမှုကဲ့သို့သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးချက်များကိုသာ အားကိုးရမည်။

“တရုတ်နိုင်ငံကနေ တူးစက်တစ်လုံး တိုက်ရိုက်တင်သွင်းရင် ဘယ်လိုအန္တရာယ်ကင်းအောင် လုပ်နိုင်မလဲ”

တရုတ်နိုင်ငံသည် အရည်အသွေးကွာခြားချက်ကြီးမားသော စက်ပစ္စည်းအမြောက်အမြားကို ထောက်ပံ့ပေးနေသည်။ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရန် အဓိကနည်းလမ်းမှာ ဝယ်ယူမှုမတိုင်မီ ပြင်ပအဖွဲ့အစည်းမှ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခြင်း (Third-party Inspection) ကို လုပ်ဆောင်ရန်ဖြစ်သည်။ ထိုစစ်ဆေးမှုတွင် အထက်ဖော်ပြပါ အဆင့် ၅ ချက်အပြင် အင်ဂျင်၊ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်အား စံညွှန်းကိုက် တိုင်းတာခြင်းပါဝင်ရပါမည်။ နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံရှိသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်မရှိလျှင် စစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာကို အတုအပဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ယုံကြည်ရသော မိတ်ဖက်ရွေးချယ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ MechLink ကဲ့သို့သော ပလက်ဖောင်းများသည် SANY, Caterpillar, Komatsu အပါအဝင် အမှတ်တံဆိပ်စုံ၊ တန်ချိန်စုံ အသုံးပြုထားသော စက်ပစ္စည်းများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ကာ ပွင့်လင်းမြင်သာသော စစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာများနှင့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးအပါအဝင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို စံပြုဆောင်ရွက်ပေးသဖြင့် စစ်ဆေးရေးထောင်ချောက်များကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။

“ဘူဒိုဇာ ဒါမှမဟုတ် မြေထိုးစက်ဝယ်ရင် ဘယ်အာမခံစနစ်နဲ့ အကောက်ခွန်နှုန်းကို မျှော်လင့်ရမလဲ”

သုံးစွဲပြီးသား လေးလံစက်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် “ဝယ်ယူပြီးအတိုင်း” (As-Is) အခြေအနေဖြင့် ရောင်းချလေ့ရှိသော်လည်း အချို့ပေးသွင်းသူများသည် တိုတောင်းသော အာမခံကို ကမ်းလှမ်းတတ်သည်။ အာမခံတွင် အင်ဂျင်နှင့် ဟိုက်ဒရောလစ်အဓိက အစိတ်အပိုင်းများအတွက် နာရီ ၅၀၀ သို့မဟုတ် ၃ လအတွင်း ချို့ယွင်းမှုကို ကာမိရန် သေချာစေသင့်သည်။ အကောက်ခွန်နှင့်ပတ်သက်၍ HS Code 8429.11 မှ 8429.59 အတွက် သွင်းကုန်ခွန်နှုန်းထားများမှာ နိုင်ငံအလိုက် ၀% မှ ၂၅% အထိ ကွာခြားပါသည်။ ဥပမာ အာဆီယံဒေသတွင်း ATIGA အရ ၀% နှုန်းထားခံစားနိုင်သော်လည်း အခြားအာဖရိကနိုင်ငံများတွင် ပိုမိုမြင့်မားသော အခွန်ကျခံရနိုင်သည်။ မှန်ကန်သော HS Code ခွဲခြားမှုအတွက် အကောက်ခွန်အကြံပေးနှင့် တိုင်ပင်ပါ။

စက်ကြီးဝယ်ယူမှုအတွက် အနာဂတ်ကာကွယ်မှုဗျူဟာ

ကမ္ဘာ့စက်ကြီးဈေးကွက်သည် မကြုံစဖူးသော ရွေးချယ်စရာများ ပေးစွမ်းသော်လည်း သတင်းအချက်အလက်မညီမျှမှုကြောင့် ဝယ်သူများဘက် အားနည်းနေဆဲဖြစ်သည်။ စစ်ဆေးရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို စံသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်သော စာချုပ်ပါအချက်များ (ဥပမာ စစ်ဆေးမှုအောင်မြင်မှသာ ငွေပေးချေခြင်း) ထည့်သွင်းခြင်းသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်လာပြီဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို ပံ့ပိုးပေးသည့် MechLink ကဲ့သို့သော ပလက်ဖောင်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းသည် စက်ပစ္စည်းစစ်ဆေးမှု၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို မြှင့်တင်ပေးရုံသာမက ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ရှုပ်ထွေးမှုများကိုပါ ဖြေရှင်းပေးသဖြင့် လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် စိတ်ချရသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်စေပါသည်။