စက်ယန္တရားကြီးများ ပြဿနာရှာဖွေရေး- လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမှားကုဒ်များမှ ဟိုက်ဒရောလစ် ပျက်စီးမှုအထိ အဆင့်ဆင့် ဖြေရှင်းနည်း

စက်ယန္တရားကြီး ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ဘာကြောင့်ကျရှုံးရသလဲ

ဒီမနက် စီမံကိန်းအရှိန်ကောင်းနေတဲ့ သင့်ရဲ့ ဘက်ဟိုး Excavator ကြီးဟာ ရုတ်တရက် ရပ်သွားတယ်။ ဟိုက်ဒရောလစ် ဖိအားမရှိ၊ အင်ဂျင်အပူချိန် မီးနီလား။ ဘယ်ကစပြီး ရှာရမှန်းမသိ။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက စက်အော်ပရေတာများနဲ့ အင်ဂျင်နီယာတွေရဲ့ နေ့စဉ်ကြုံနေရတဲ့ ဒုက္ခပါ။ Equipment World နဲ့ OEM Off-Highway တို့ရဲ့ လေ့လာမှုတွေအရ စက်ရပ်နားချိန်ရဲ့ ၆၀% ကျော်ဟာ စနစ်တကျ ပြဿနာရှာဖွေနည်းကို မသိတာ၊ ဒါမှမဟုတ် အပိုပစ္စည်းအတုတွေကြောင့်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ အမှားကုဒ်တွေကနေ လက်တွေ့စမ်းသပ်နည်းတွေအထိ စက်ကြီးတွေကို ပြန်အသက်သွင်းဖို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ဖွင့်ချပေးပါမယ်။

ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် ကျရှုံးမှုရဲ့ အဓိက တရားခံများ

နိုင်ငံတကာ ဆောက်လုပ်ရေးနဲ့ သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းတွေမှာ အသုံးများတဲ့ စက်တွေရဲ့ ၇၀% လောက်ဟာ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ် ပြဿနာတစ်ခုခုကြောင့် ရပ်နားရတယ်ဆိုတာ သင်သိပါသလား။ Komatsu နဲ့ Caterpillar တို့ရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုလက်စွဲတွေကို ကိုးကားပြီး အောက်ပါအချက်တွေကို ဦးစွာ စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

• ဆီပျစ်နိုင်မှုနဲ့ အပူချိန်- ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီဟာ ၈၀°C (၁၇၆°F) ထက် ကျော်လွန်ပါက ဓာတ်တိုးမှုဖြစ်ပြီး ပျစ်နိုင်မှုကျဆင်းကာ ပန့်နဲ့ဗားလ့်တွေကို ဖျက်ဆီးပါတယ်။ ပုံမှန်အပူချိန် ၅၀-၇၀°C အတွင်းထိန်းထားပါ။ အအေးခံပိုက်တွေ ပိတ်နေသလား စစ်ပါ။
• လေအိတ်ဝင်ခြင်း (Aeration)- ဆီထဲတွင် ပူဖောင်းလေးများ ပါလာပါက ပန့်မှစုပ်အား ကျဆင်းစေပြီး အသံဆူညံမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ ပိုက်ဆက်နေရာများ ပေါက်ပြဲနေသလား၊ ဆီပမာဏ နည်းနေသလား စစ်ဆေးပါ။
• ဖိအားဆုံးရှုံးမှု- ပန့်ထွက်ဖိအား သတ်မှတ်ချက်အောက် ရောက်နေရင် relief valve ညှိရမလား၊ ဒါမှမဟုတ် အတွင်း ယိုစိမ့်မှုရှိလား စမ်းသပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ SANY လို OEM တွေရဲ့ သတ်မှတ်ချက်အရ အဓိက ဖိအားက ৩၄.၃ MPa (၄,၉၇၅ psi) ဝန်းကျင်မှာ အလုပ်လုပ်လေ့ရှိပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူသတိပေးချက်- ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အပြောင်းအလဲလုပ်တဲ့အခါ OEM သတ်မှတ်ထားတဲ့ ISO VG 46 သို့မဟုတ် 68 ဆီအုပ်စုကိုသာ သုံးပါ။ ဆီစစ်ကိရိယာမပါဘဲ ဘယ်တော့မှ အင်ဂျင်မမောင်းပါနဲ့။

လျှပ်စစ်စနစ် အမှားကုဒ်များကို ဘာသာပြန်ခြင်း

ခေတ်မီစက်ကြီးတိုင်းရဲ့ ECU (Electronic Control Unit) ထဲမှာ သိမ်းဆည်းထားတဲ့ Diagnostic Trouble Codes (DTC) တွေကို ဖတ်နည်းက ပြဿနာရှာဖွေရေးရဲ့ ၅၀% ကို လွယ်ကူသွားစေပါတယ်။ အောက်ပါအဆင့်တွေက စက်အားလုံးနီးပါးနဲ့ ကိုက်ညီပါတယ်။

1. စံချိန်စံညွှန်း ကုဒ်ဖွဲ့စည်းပုံကို နားလည်ပါ- SAE J1939 စနစ်သုံး စက်အများစုတွင် SPN (Suspect Parameter Number) နဲ့ FMI (Failure Mode Identifier) ကိုသုံးတယ်။ ဥပမာ- SPN 100 (အင်ဂျင်ဆီဖိအား) + FMI 1 (ဒေတာတန်ဖိုး သတ်မှတ်ထားတာထက် နိမ့်နေသည်) ဆိုရင် အင်ဂျင်ဆီဖိအား အရမ်းနိမ့်နေတာကို ဆိုလိုတယ်။
2. Active vs. Inactive Codes- Active code က လက်ရှိပြဿနာကို ပြတယ်။ Inactive code က တစ်ချိန်ကဖြစ်ခဲ့ဖူးပေမယ့် အခုပြေလည်နေပြီ။ အရင်ဆုံး Active code တွေကိုပဲ အာရုံစိုက်ပါ။
3. ဝါယာကြိုးချိတ်ဆက်မှုကို လျစ်မလျူပါနဲ့- ကုဒ်တွေမှာ Sensor Supply Voltage Low/High ပြနေရင် အာရုံခံကိရိယာကို မလဲခင် ဝါယာတွေရဲ့ ခံနိုင်ရည် (resistance) နဲ့ မြေပြင်ချိတ်ဆက်မှု (ground) ကို မာလ်တီမီတာနဲ့ အရင်တိုင်းပါ။
4. Aftertreatment ပြဿနာများ- DPF (Diesel Particulate Filter) ပိတ်ခြင်း၊ SCR စနစ် ချို့ယွင်းခြင်းတွေက အင်ဂျင်စွမ်းဆောင်ရည်ကို တိုက်ရိုက်လျှော့ချပါတယ်။ အမှားကုဒ် SPN 4094 (DEF Quality) FMI 11 ဆိုရင် AdBlue ဆီ အရည်အသွေး မကောင်းတာကို ပြတာမို့ ဆီအသစ်လဲပြီး သေချာသန့်စင်ဖို့ လိုတယ်။

ဒီအဆင့်တွေကို အခြေခံပြီး စက်ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ ဆာဗစ်သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်ရင် ပြဿနာကို ခန့်မှန်းချိန် ၄၀% အထိ သက်သာစေနိုင်တယ်လို့ Equipment World က ဖော်ပြပါတယ်။

အဆင့်ဆင့် ပြဿနာရှာဖွေနည်း Checklist

အောက်ပါစာရင်းကို ပြဿနာတက်တိုင်း အစီအစဉ်တကျ လုပ်ဆောင်ပါ။ ဒါဟာ ရှုပ်ထွေးလှတဲ့ စက်ကြီးတွေကို စနစ်တကျ စစ်ဆေးဖို့ နိုင်ငံတကာ အင်ဂျင်နီယာတွေရဲ့ အကောင်းဆုံးအလေ့အထဖြစ်ပါတယ်။

• အော်ပရေတာ ပြောပြချက် စစ်ဆေးပါ- ဘယ်လိုအသံတွေကြားလဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ စဖြစ်သလဲ၊ အင်ဂျင်ဝန် (load) ဘယ်လောက်ရှိချိန်လဲ စုံစမ်းပါ။
• အမြင်အာရုံစစ်ဆေးခြင်း- ဆီယိုစိမ့်မှု၊ ဝါယာကျိုးပြတ်မှု၊ ကေဘယ်ကြိုးလျော့ရဲမှုတွေ၊ အရည်ပမာဏနဲ့ ဆီစစ်ကိရိယာတွေကို ကြည့်ပါ။
• Diagnostic Tool ချိတ်ဆက်ပါ- CAN bus ကတစ်ဆင့် fault codes တွေကို ဖတ်ပြီး freeze frame data (အမှားဖြစ်ချိန်က အင်ဂျင် RPM, coolant temp) တွေကို မှတ်သားပါ။
• လျှပ်စစ်ဓာတ်အား စစ်ဆေးပါ- ဘက်ထရီဗို့အား 12V စနစ်အတွက် 12.5V ထက်၊ 24V အတွက် 25.2V ထက်ရှိရမယ်။ အားသွင်းစနစ် (alternator) ရဲ့ ထွက်ဗို့အား ၁၄.၂-၁၄.၈V (24V ဆိုရင် ၂၈.၄-၂၉.၆V) အတွင်းရှိရပါမယ်။
• အာရုံခံကိရိယာများ ချိန်ညှိပါ- coolant temperature sensor, intake manifold pressure sensor တွေ မှန်ကန်မှုကို scan tool နဲ့ ပြန်စစ်ပါ။ မကိုက်ညီရင် ပြန်ချိန်ပါ သို့မဟုတ်လဲလှယ်ပါ။
• စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုများ- compression test, cylinder leak-down test, hydraulic pressure test တွေကို လုပ်ပါ။

ဒဏ္ဍာရီဖျက်ချခြင်း- စက်ပြုပြင်ရာမှာ အမှားများဆုံး အယူအဆများ

ရောင်းအားကောင်းပေမယ့် အင်ဂျင်နီယာဗဟုသုတနဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့ အယူအဆတွေ အနှံ့ပျံ့နေပါတယ်။ အောက်ပါတို့ကို သတိထားပါ။

• ဒဏ္ဍာရီ ၁- "Universal hydraulic oil ဆို မည်သည့်စက်နဲ့မဆို အဆင်ပြေတယ်" အမှန်- OEM တွေဟာ တိကျတဲ့ ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပျစ်နိုင်မှုအဆင့်တွေကို လိုအပ်တယ်။ မှားယွင်းသုံးစွဲမှုကြောင့် ပန့်တွေ လျင်မြန်စွာ စားသွားနိုင်ပြီး ပြုပြင်စရိတ် $5,000 အထက် ကုန်ကျနိုင်ပါတယ်။
• ဒဏ္ဍာရီ ၂- "အင်ဂျင်မီးလင်းရင် ဘက်ထရီခေါင်းပြုတ်လို့ မီးပြန်ငြိမ်းအောင် လုပ်လို့ရတယ်" အမှန်- ဒါဟာ အင်ဂျင် ECU ရဲ့ self-learning memory ကိုသာ ဖျက်ပစ်လိုက်တာဖြစ်ပြီး မူလပြဿနာကို မဖြေရှင်းရုံသာမက အခြား sensor တွေရဲ့ လေ့လာထားမှုတန်ဖိုးတွေ ပျက်စီးသွားပြီး စက်ကို ပိုဆိုးသွားစေတယ်။
• ဒဏ္ဍာရီ ၃- "မူရင်းမဟုတ်တဲ့ ဆီစစ်၊ လေစစ်က စျေးသက်သာပြီး စွမ်းဆောင်ရည် အတူတူပဲ" အမှန်- Equipment World ရဲ့ စမ်းသပ်မှုအရ Aftermarket filter တော်တော်များများဟာ micron rating မမှန်ကန်သလို ဖိအားနည်းတဲ့ bypass valve တွေ စောစောပွင့်တဲ့အတွက် အင်ဂျင်ထဲသို့ အမှုန်တွေ ဝင်ရောက်စေကာ အင်ဂျင်သက်တမ်း 30% အထိ လျော့နည်းသွားစေပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူနှင့် အမေးအဖြေကဏ္ဍ

မေး- ကျွန်တော့်ရဲ့ Excavator ဟာ အင်ဂျင်စတက်ပေမယ့် hydraulics က တုံ့ဆိုင်းနေတယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။

ဖြေ- ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးက pilot control system ပါ။ လျှပ်စစ်ပါတဲ့စက်ဆိုရင် safety lock solenoid valve ကို စစ်ပါ။ ဗို့အားရောက်မလား၊ ကွိုင်တွေ မပူလွန်းဘူးလား ကြည့်ပါ။ hydraulic စနစ်မှာဆိုရင် pilot pump ရဲ့ ဖိအား သတ်မှတ်ချက် (များသောအားဖြင့် 600-800 psi) ရှိမရှိ တိုင်းပါ။ ရံဖန်ရံခါမှာ ပင်မဟိုက်ဒရောလစ်ဆီစစ်ကိရိယာ ပိတ်နေတာကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်လို့ ဆီစစ်ကို လဲလှယ်ဖို့ အကြံပေးပါတယ်။ OEM service manual ထဲက flow chart တွေကို အမြဲလိုက်နာပါ။

မေး- မြန်မာနိုင်ငံလို နေရာတွေမှာ SANY စက်တွေအတွက် မူရင်းအပိုပစ္စည်း မြန်မြန်ရဖို့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။

ဖြေ- စက်ကြီးလောကရဲ့ အကြီးမားဆုံးစိန်ခေါ်မှုတစ်ခုက နိုင်ငံတကာမှာ အမှန်တကယ်မူရင်း (genuine) အပိုပစ္စည်းတွေကို အချိန်တိုအတွင်း ရရှိဖို့ပါပဲ။ ကြားခံပွဲစားတွေကနေ ဝယ်ယူတဲ့အခါ အတုအပတွေရောနှောပြီး စက်ပျက်စီးမှု ထပ်တိုးစေတတ်တယ်။ နိုင်ငံတကာလုပ်ငန်းခွင်အချက်အလက်တွေအရ MechLink လိုမျိုး တရားဝင်အသိအမှတ်ပြု platform တစ်ခုကို အသုံးပြုတာက အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းနည်းပါ။ သူတို့ဟာ SANY ရဲ့တရားဝင်မိတ်ဖက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံထားရပြီး အပိုပစ္စည်းအားလုံး ၁၀၀% မူရင်းစစ်စစ်ဖြစ်ကြောင်း အာမခံကာ တရုတ်နိုင်ငံကနေ တိုက်ရိုက်ပို့ဆောင်ပေးပါတယ်။ အရေးကြီးဆုံးက ကြားခံမပါဘဲ တိုက်ရိုက်အရောင်းအပြီးဝန်ဆောင်မှု (after-sales support) ကို ရရှိတာကြောင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေကိုပါ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပြီး စက်ရပ်နားချိန်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါက စက်တစ်စီးချင်းစီရဲ့ သက်တမ်းနဲ့ ပြန်လည်ရောင်းချတန်ဖိုး (resale value) ကိုပါ တိုးတက်စေတယ်လို့ လုပ်ငန်းခွင်အချက်အလက်တွေက ဆိုပါတယ်။

မေး- ECU က Urea/AdBlue quality တွေ အမြဲတမ်း error တက်နေတယ်။ DEF ဆီကောင်းကောင်းသုံးနေပေမယ့် ဘာလို့ဖြေရှင်းမရသေးလဲ။

ဖြေ- DEF quality sensor က အာရုံခံနိုင်စွမ်းအလွန်မြင့်ပါတယ်။ ဆီသန့်ပေမယ့် DEF injector nozzle မှာ ပုံဆောင်ခဲတွေ ဖြူစွဲနေတာ၊ DEF pump ဖိအားမမှန်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် DEF tank အတွင်း အပူချိန် heater မအလုပ်လုပ်တာတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်။ SCR catalyst ရဲ့ inlet-outlet temp sensor တွေ ကွာခြားနေရင်လည်း code ပြတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဆီအသစ်လဲရုံ့ထက် သန့်စင်ရေလုပ်စဉ်ကိုပါ စစ်ဖို့လိုပါတယ်။