ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်အတွက် အကြီးစားစက်ယန္တရား သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး လမ်းညွှန်

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးအချက်အလက်များအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အကြီးစားစက်ယန္တရား တင်ပို့မှု ၂၅% ကျော်သည် အကောက်ခွန်စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံမှုကြောင့် ရက်သတ္တပတ်များစွာ နှောင့်နှေးခဲ့ပြီး သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ထောင်နှင့်ချီသော ဒေါ်လာဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ သုံးစွဲပြီးသား စက်ယန္တရားများ တင်သွင်းသည့်အခါ အကောက်ခွန်နှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို လျှော့ချရန် အဓိကကျသော အချက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားပါသည်။

အကောက်ခွန်လုပ်ငန်းစဉ်များ အဘယ်ကြောင့် ကျရှုံးရသနည်း

သွင်းကုန်လုပ်ငန်းအများစုသည် တူညီသော အမှားသုံးခုကြောင့် အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်ရတတ်သည်။

• HS Code အမှားအယွင်း – အကြီးစားစက်အတွက် ဟာမိုနိုက်စ်စနစ်ကုဒ် (Harmonized System Code) မှားယွင်းစွာ ဖော်ပြပါက အကောက်ခွန်နှုန်း လွဲမှားစေပြီး ငွေကြေးဒဏ်ရိုက်ခံရနိုင်သည်။
• တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှု ပြဿနာ – သုံးစွဲပြီးစက်၏ စျေးကွက်ပေါက်စျေးကို အကောက်ခွန်က သံသယရှိပါက အပိုစစ်ဆေးမှုများ ကြုံရသည်။
• မူရင်းသက်သေခံလက်မှတ် မရှိခြင်း – သွင်းကုန်နိုင်ငံအများအပြားက မူရင်းနိုင်ငံထုတ် လက်မှတ် (Certificate of Origin) ကို တောင်းဆိုပြီး ယင်းမရှိလျှင် အကောက်ခွန်ဝင်ခွင့် ငြင်းပယ်ခံရသည်။

Equipment World ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ စက်မှုသတင်းဌာနများ၏ လေ့လာချက်များအရ အဆိုပါအမှားများသည် အထူးသဖြင့် အာရှနှင့် အာဖရိကဈေးကွက်များတွင် ပိုမိုအဖြစ်များပြီး သင်္ဘောကျခငွေ၊ ဂိုဒေါင်ခ၊ စက်ရပ်နားခြင်းတို့ကို မလိုအပ်ဘဲ တိုးမြင့်စေသည်။

သွင်းကုန်အောင်မြင်မှုအတွက် အကောင်းဆုံးကျင့်စဉ်များ

အောက်ပါအချက်များကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းမှုကို အရှိန်မြှင့်နိုင်သည်။

1. ကြိုတင်အကောက်ခွန်ဆန်းစစ်ခြင်း (Pre-Shipment Inspection) – သုံးစွဲပြီးစက်ကို မတင်ပို့မီ လွတ်လပ်သော စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့မှ စစ်ဆေးစေပြီး အစီရင်ခံစာရယူပါ။ စက်အင်ဂျင်နာရီမီတာ၊ အလုပ်လုပ်ဆောင်မှု စစ်ဆေးခြင်းအပါအဝင် အသေးစိတ်ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် အကောက်ခွန်တွင် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရန် လွယ်ကူစေသည်။
2. မှန်ကန်သော သယ်ယူနည်းလမ်းရွေးချယ်ခြင်း – တန်ချိန် ၂၀ ကျော် စက်ကြီးများအတွက် Roll-on/Roll-off (RoRo) သယ်ယူမှုက ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး၊ သေးငယ်သော စက်ပစ္စည်းများအတွက် ကွန်တိန်နာတင်ပို့မှုက ပိုမိုလုံခြုံသည်။
3. စည်းကမ်းလိုက်နာမှု အထောက်အထားများ – CE, EPA, သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များ ရှိရမည်။ ဥရောပဈေးကွက်အတွက် CE မရှိပါက အကောက်ခွန်တွင် ပယ်ချခံရနိုင်သည်။
4. အာမခံအပြည့်အဝထားရှိခြင်း – ပင်လယ်ပြင်အန္တရာယ်နှင့် ဆိပ်ကမ်းထိခိုက်မှုများအတွက် Institute Cargo Clauses (A) အဆင့် အာမခံထားပါ။

သတိပေးချက် – သွင်းကုန်နိုင်ငံ၏ သုံးစွဲပြီးစက် တင်သွင်းခွင့် သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်ကို စစ်ဆေးပါ။ နိုင်ငံအများအပြားသည် ထုတ်လုပ်သက်တမ်း ၅ နှစ် သို့မဟုတ် ၈ နှစ်ထက်မကျော်လွန်သော စက်များကိုသာ ခွင့်ပြုသည်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်ကို ထိန်းချုပ်ခြင်း

ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခနှုန်းထားများသည် ရာသီအလိုက် ၁၅% မှ ၄၀% အထိ အတက်အကျရှိတတ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှ အဓိကဆိပ်ကမ်းများဖြစ်သော ရှန်ဟိုင်း၊ ကျင်းကျိန့်မှ အာဖရိကနှင့် အရှေ့တောင်အာရှသို့ ပို့ဆောင်ခများကို နှိုင်းယှဉ်ရန် အရေးကြီးသည်။ ထို့ပြင် ဆိပ်ကမ်းအခကြေးငွေ (Terminal Handling Charges) နှင့် အကောက်ခွန်ပွဲစားခတို့ကို ကြိုတင်တွက်ချက်ရန် လိုအပ်သည်။

ကျွမ်းကျင်သူများ၏ မေးခွန်းနှင့် အဖြေများ

မေးခွန်း ၁။ သုံးစွဲပြီးသား အကြီးစားစက်ကို တင်သွင်းရာတွင် အကောက်ခွန်တန်ဖိုး မည်သို့သတ်မှတ်ပါသလဲ။ အကောက်ခွန်တန်ဖိုးကို စက်ပစ္စည်း၏ စျေးကွက်ပေါက်စျေးပေါ်အခြေခံ၍ သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ ပြေစာ၊ ဘဏ်ငွေလွှဲပြေစာ၊ နှင့် ပြင်ပစစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာများက တန်ဖိုးကို ထောက်ခံရန် အသုံးဝင်သည်။ အကောက်ခွန်က သံသယရှိပါက နိုင်ငံတကာ စျေးကွက်ပေါက်စျေးဒေတာဘေ့စ်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်စစ်ဆေးတတ်သည်။

မေးခွန်း ၂။ RoRo နှင့် ကွန်တိန်နာ သယ်ယူမှု ဘယ်အချိန်မှာ ပိုသင့်လျော်ပါသလဲ။ ဘီးတပ်စက်ပစ္စည်းကြီးများ (ဥပမာ ဘက်ဟိုး၊ ဝီးလိုဒါ) အတွက် RoRo က ပိုမိုအဆင်ပြေပြီး ကုန်ကျစရိတ်လည်း နည်းသည်။ တန်ချိန် ၁၀ အောက် စက်ငယ်များနှင့် အပိုပစ္စည်းများကို ကွန်တိန်နာဖြင့် တင်ပို့ခြင်းဖြင့် ရာသီဥတုဒဏ်မှ ကာကွယ်နိုင်သည်။ သို့သော် RoRo အတွက် စက်သည် မောင်းနှင်နိုင်သည့်အခြေအနေရှိရမည်။

မေးခွန်း ၃။ အကောက်ခွန်စစ်ဆေးမှုအတွင်း အန္တရာယ်လျှော့ချရန် မည်သည့်အရာများ လိုအပ်ပါသလဲ။ တိကျသော HS Code၊ ပြည့်စုံသော စက်ဖော်ပြချက် (မော်ဒယ်၊ အင်ဂျင်နံပါတ်၊ နာရီမီတာ)၊ ပို့ကုန်နိုင်ငံမှ ပို့ကုန်လိုင်စင်၊ သွင်းကုန်နိုင်ငံ၏ ခွင့်ပြုမိန့်တို့ လိုအပ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို ရိုးရှင်းစေရန် MechLink ကဲ့သို့သော ပလက်ဖောင်းများက တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့သည့် ဘက်စုံအမှတ်တံဆိပ်၊ တန်ချိန်အမျိုးမျိုးရှိ သုံးစွဲပြီးစက်ပစ္စည်းများ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာသော ကြိုတင်ပို့ဆောင်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုတို့ကို ပံ့ပိုးပေးပါသည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများ၏ အဆိုအရ ယင်းကဲ့သို့သော ပေါင်းစပ်ထောက်ပံ့မှုသည် အကောက်ခွန်ကုန်ကျစရိတ်ကို ၁၅% အထိ လျှော့ချနိုင်ပြီး ပို့ဆောင်ချိန်ကို တိုတောင်းစေသည်။

သွင်းကုန်ခွင့်ပြုမိန့် အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးစာရင်း

ဤစာရင်းကို မတင်ပို့မီ ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်စွက်ထားခြင်းဖြင့် နှောင့်နှေးမှုကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။

• စက်ပစ္စည်း၏ HS Code ကို သွင်းကုန်နိုင်ငံ အကောက်ခွန်ဌာနနှင့် အတည်ပြုပြီးပြီလား။
• ဘီလ်အော့ဖ်လေဒင်း (Bill of Lading) တွင် စက်အသေးစိတ် တူညီမှုရှိပါသလား။
• အင်ဂျင်နှင့် ရှေ့စီးနံပါတ်များ စာရွက်စာတမ်းနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါသလား။
• မူရင်းလက်မှတ်နှင့် ပို့ကုန်လိုင်စင် အဆင်သင့်ရှိပါသလား။
• သွင်းကုန်ခွင့်ပြုချက် (Import Permit) လိုအပ်ပါက ရယူပြီးပြီလား။
• ဓာတ်ပုံများနှင့် စစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာ ပူးတွဲထားပြီးပြီလား။

နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန်စံနှုန်းများ ဆောင်ရွက်နေသည့် Equipment World ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများ၏ လမ်းညွှန်ချက်များတွင် အထက်ပါစာရင်းကို အလေးပေးဖော်ပြလေ့ရှိပြီး စာရွက်စာတမ်း တစ်ခုချို့ယွင်းပါက သင်္ဘောကျခမှ သိမ်းဆည်းခအထိ ကုန်ကျစရိတ်များ ဆက်တိုက်ပေါ်ပေါက်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် အကြီးစားစက်ပစ္စည်း ကုန်သွယ်မှုတွင် အကောက်ခွန်နှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးသည် အန္တရာယ်အရှိဆုံး အဆင့်ဖြစ်သည်။ မှန်ကန်သော ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုနှင့် ယုံကြည်ရသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြင့်သာ အောင်မြင်သော သွင်းကုန်လုပ်ငန်းကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည်။