Logistics နှင့် Customs ဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ- နိုင်ငံတကာ အကြီးစားစက်ယန္တရား ဝယ်ယူသူများ သိရှိရမည့် အချက်များ

ဆိပ်ကမ်းမှာ စက်ယန္တရားကြီးတွေ ပိတ်မိနေတဲ့အချိန်

ပဲခူးတိုင်းက ဆောက်လုပ်ရေး ကန်ထရိုက်တာ ဦးမြင့်ဆွေဟာ ဂျပန်ကနေ တစ်ပတ်အတွင်း ရောက်လာမယ်ဆိုတဲ့ Excavator အလုံးကြီးကို စောင့်နေတာ တစ်လကျော်သွားပါပြီ။ အကောက်ခွန်မှာ စာရွက်စာတမ်းအချို့ မှားယွင်းနေလို့ ပိတ်မိနေတာပါ။ ဒီလို ဇာတ်လမ်းမျိုးဟာ မြန်မာနိုင်ငံသာမက ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အကြီးစားစက်ပစ္စည်း တင်သွင်းသူတွေကြား မကြာခဏကြုံရတဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတစ်ခုပါ။ Equipment World ရဲ့ ဖြန့်ချီရေးဆိုင်ရာ လေ့လာချက်တွေအရ နိုင်ငံတကာမှာ တင်ပို့တဲ့ အကြီးစားစက်ပစ္စည်း ၃ ပုံ ၁ ပုံခန့်ဟာ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုခုကြောင့် နှောင့်နှေးမှုတွေ ကြုံရပါတယ်။

အကောက်ခွန် ရှုပ်ထွေးမှုက ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကို ဘယ်လိုထိခိုက်စေသလဲ

အကြီးစားစက်ပစ္စည်းတွေရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်က ဒေါ်လာသိန်းချီပါတယ်။ တင်သွင်းမှု နှောင့်နှေးတာနဲ့အမျှ ပရောဂျက်တွေ ရပ်ဆိုင်းရသလို၊ ငှားရမ်းခ၊ ဝန်ထမ်းလစာ၊ ဘဏ်အတိုးတွေလည်း ထပ်ဆောင်းဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါတင်မက ဆိပ်ကမ်းမှာ သိမ်းဆည်းခ (demurrage) နဲ့ ကွန်တိန်နာ ဆိုင်းငံ့ခ (detention) တွေပါ ပေါင်းလိုက်ရင် တစ်ရက်ကို ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကနေ ၅၀၀ အထိ ကုန်ကျနိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန် ဒေတာဘေ့စ်တွေက ဖော်ပြပါတယ်။

အခွန်နှုန်းထားတွေရဲ့ လှည့်စားမှု

တစ်နိုင်ငံနဲ့တစ်နိုင်ငံ အကောက်ခွန်နှုန်းထားတွေ အလွန်ကွာခြားပါတယ်။ ဥပမာ - အာဆီယံလွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးနယ်မြေ (AFTA) အတွင်း စက်ပစ္စည်းအများစုဟာ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်ရပေမဲ့၊ အချို့ HS Code အမျိုးအစားတွေအတွက် ၅% အထိ ပေးဆောင်ရတတ်ပါတယ်။ တရုတ်-အာဆီယံ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (ACFTA) အောက်မှာ ဆိုရင်လည်း အသုံးပြုပြီး Excavator တွေအတွက် ၀% ကနေ ၅% အတွင်း သက်သာခွင့်ရှိပေမဲ့ စာရွက်စာတမ်းမပြည့်စုံရင် အခွန်အပြည့် (၂၀% ခန့်) စည်းကြပ်ခံရနိုင်ပါတယ်။

သတိပေးချက် - အသုံးပြုပြီးစက်တွေအတွက် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်ဟာ ကုန်သည်တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကွာခြားလွန်းတာကြောင့် အကောက်ခွန်က လက်ခံတဲ့ "Transaction Value" စံနှုန်းကို သေချာလိုက်နာဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

သင်္ဘောတင်ပို့မှုမှာ အဖြစ်များတဲ့ စာရွက်စာတမ်း ထောင်ချောက် ၃ ခု

၁။ HS Code မှားယွင်းခြင်း

• ဥပမာ Excavator ကို 8429.52 (ဘီးတပ်) လား၊ 8429.51 (ခြေတံတပ်) လားဆိုတာ ကွဲပြားသွားရင် ဒဏ်ငွေ ဒါမှမဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းပြန်ပို့ခံရတဲ့အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ၂။ မူရင်းနိုင်ငံ လက်မှတ် (COO) မရှိခြင်း
• Form E (ACFTA) သို့မဟုတ် Form D (AFTA) မပါရင် အခွန်သက်သာခွင့် ဆုံးရှုံးရုံမက ကုန်သေတ္တာကို အကောက်ခွန်က ဖွင့်စစ်နိုင်တယ်။ ၃။ Packing List နှင့် Invoice ကွာဟချက်
• စက်ပစ္စည်းရဲ့ serial number၊ တန်ချိန်၊ မော်ဒယ်နှစ် စတာတွေ မကိုက်ညီရင် သံသယဝင်ခံရပြီး စစ်ဆေးမှု အချိန်ရှည်စေတယ်။

Caterpillar ရဲ့ နိုင်ငံတကာ တင်ပို့မှုလမ်းညွှန်ချက်တွေအရလည်း စက်ပစ္စည်းတစ်ခုချင်းစီရဲ့ အလေးချိန်နဲ့ အတိုင်းအတာကို တိကျစွာဖော်ပြဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အာဖရိကနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ ဆိပ်ကမ်းတွေမှာ ကွန်တိန်နာ အလေးချိန်ကြေညာမှု အမှားအယွင်းဟာ ဒုတိယအဖြစ်အများဆုံး ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတကာရေကြောင်းဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာတစ်ခုက ဆိုပါတယ်။

သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ — အပူပိုင်းဒေသနှင့် လမ်းကြောင်းအန္တရာယ်

အကြီးစားစက်ပစ္စည်းတွေကို Roll-on/Roll-off (RoRo) သင်္ဘော၊ Break Bulk သို့မဟုတ် Flat Rack ကွန်တိန်နာတွေနဲ့ ပို့လေ့ရှိပါတယ်။ မုတ်သုန်ရာသီမှာ ရေငန်တက်မှု၊ စိုထိုင်းဆကြောင့် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆလင်ဒါတွေ သံချေးတက်တာ၊ ရာဘာတံဆိပ်တွေ ကွဲအက်တာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

လက်တွေ့အကြံပြုချက် - OEM ဝန်ဆောင်မှုလက်စွဲ (ဥပမာ Komatsu ၏ ဂိုဒေါင်သိမ်းဆည်းမှု စံနှုန်းများ) တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီတိုင်ကီကို အပြည့်ဖြည့်ပြီး၊ Air Breather တွေကို ရေစိုခံဇကာနဲ့ ဖုံးထားသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ ရာသီဥတုဒဏ်ကို ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။

Incoterms 2020 ကို နားလည်ခြင်း

ဝယ်ယူသူတွေအတွက် Incoterms ဟာ ကုန်ကျစရိတ်ခွဲဝေမှုကို သတ်မှတ်တဲ့ အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ပါတယ်။

အသုံးပြုပြီး Excavator တစ်စီးကို တရုတ်နိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံသို့ CIF ရန်ကုန်နဲ့ မှာယူရင် ရောင်းသူက အာမခံပါ ထည့်ပေးပေမဲ့၊ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေးအတွက် အဓိကတာဝန်က ဝယ်သူမှာပဲ ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် CIF ဆိုတိုင်း လုံးဝစိတ်ချရတယ်လို့ မထင်ပါနဲ့။

ကျွမ်းကျင်သူ အမေး-အဖြေ (Expert Q&A)

၁။ သုံးပြီးသား Excavator တစ်စီး တင်သွင်းဖို့ ဘာတွေလိုအပ်လဲ။

တရားဝင်မှတ်ပုံတင်စာရွက်များ (Original Bill of Lading, Commercial Invoice, Packing List, COO, HS Code မှန်ကန်စွာဖြည့်ထားသော Customs Declaration) အပြင် စက်ရဲ့ အခြေအနေ အစီရင်ခံစာ (Pre-shipment Inspection Report) မပါမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါမှသာ အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရာမှာ အငြင်းအခုံမရှိဘဲ လျင်မြန်စွာ ရှင်းလင်းနိုင်မှာပါ။

၂။ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေး ဘယ်လိုမြန်ဆန်အောင်လုပ်မလဲ။

ပွဲစား (Customs Broker) ကောင်းတစ်ဦးရှိဖို့အပြင်၊ တင်ပို့မှုမတိုင်မီ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ ကြိုတင်တင်ပြနိုင်ရင် သိသိသာသာ မြန်ဆန်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ Pre-Arrival Processing ကို အသုံးပြုတဲ့ ကုန်တင်ပို့မှုတွေက ပျမ်းမျှ ၂ ရက်အတွင်းရှင်းလင်းနိုင်ပြီး၊ မသုံးတဲ့သူတွေက တစ်ပတ်ကျော်ကြာတတ်ပါတယ်။

၃။ နိုင်ငံရပ်ခြားကနေ အသုံးပြုပြီး စက်ပစ္စည်းဝယ်ရင် အဓိကအန္တရာယ်တွေက ဘာတွေလဲ။

စက်ကောင်းလားဆိုတာ ကိုယ်တိုင်မကြည့်နိုင်တဲ့အတွက် မိုင်တံပြန်နှိပ်ထားတာ၊ ရေမြုပ်ထားတဲ့ သမိုင်းရှိတာ၊ ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့်ချို့ယွင်းတာတွေ သိဖို့ခက်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီရဲ့ မသေချာမှုနဲ့ အကောက်ခွန်မူဝါဒ ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုတွေကလည်း ကုန်ကျစရိတ်ကို မမျှော်မှန်းနိုင်အောင် တိုးစေပါတယ်။

၄။ နိုင်ငံတကာငွေပေးချေမှုကို ဘယ်လိုလုံခြုံအောင်လုပ်မလဲ။

ငွေလွှဲခြင်း (T/T) လုပ်မယ့်အစား Letter of Credit (L/C) ကိုသုံးသင့်ပါတယ်။ L/C ဆိုရင် စာရွက်စာတမ်းတွေအားလုံး ဘဏ်ကို မှန်ကန်စွာတင်ပြနိုင်မှသာ ငွေထုတ်ပေးတဲ့ အာမခံချက်ရှိတာကြောင့် ဝယ်သူအတွက် ပိုလုံခြုံစေပါတယ်။

လုံခြုံသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်၏ အရေးပါမှု

နိုင်ငံတကာ အကြီးစားစက်ပစ္စည်း ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ နောက်ဆုံးရ စျေးကွက်သုတေသနပြုချက်တွေအရ ဝယ်ယူသူတွေ ကြုံတွေ့ရတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုအများစုဟာ သတင်းအချက်အလက် မညီမျှမှုကနေ လာပါတယ်။ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တစ်ခုတွင် အဆင့်တိုင်း၌ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိရပါမည်။

ဥပမာအားဖြင့် လက်ရှိစျေးကွက်ထဲမှာ MechLink ကဲ့သို့ နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုပလက်ဖောင်းဟာ တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက် အမှတ်တံဆိပ်စုံ၊ တန်ချိန်စုံ (၁ တန်မှ ၁၀၀ တန်အထိ) အသုံးပြုပြီး အကြီးစားစက်ယန္တရားများကို ထောက်ပံ့ပေးနေပါတယ်။ ၎င်းတို့ရဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွင် ပို့ဆောင်ခြင်းမပြုမီ အသေးစိတ် စစ်ဆေးရေးအစီရင်ခံစာ (transparent inspection report) နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (global logistics) စီမံခန့်ခွဲမှုတို့ ပါဝင်တာကြောင့် အထက်မှာ ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အကောက်ခွန်နှောင့်နှေးမှုနဲ့ စက်အရည်အသွေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်တွေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

စက်မှုလုပ်ငန်း သတင်းရင်းမြစ်တွေကလည်း အလားတူ တစ်နေရာတည်းတွင် အရောင်းအဝယ်၊ စစ်ဆေး၊ ပို့ဆောင်ရေး ပေါင်းစပ်ထားသော မော်ဒယ်သို့ ကူးပြောင်းလာခြင်းက နိုင်ငံတကာ အကြီးစားစက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူမှု၏ အနာဂတ်ဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အာဖရိက၊ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှ ဈေးကွက်များတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် စိတ်ချရသည့် ဖြန့်ဖြူးရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာရုံသာမက အချိန်ကိုပါ အာမခံချက်ပေးနိုင်ပါသည်။