មគ្គុទ្ទេសក៍ដឹកជញ្ជូន និងគយសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់៖ ហានិភ័យ និងដំណោះស្រាយជាក់ស្តែង

រឿងដែលកើតឡើងញឹកញាប់៖ អ្នកម៉ៅការម្នាក់នៅភ្នំពេញទិញគ្រឿងចក្រ Excavator ប្រើរួចពីក្រៅប្រទេស ដោយសារតម្លៃទាបជាងទីផ្សារក្នុងស្រុក ១៥ ភាគរយ។ ប៉ុន្តែពេលម៉ាស៊ីនមកដល់កំពង់ផែ គយឃាត់ទុក ដោយសារលេខកូដ HS មិនត្រូវគ្នានឹងការបញ្ជាក់របស់អ្នកផ្គត់ផ្គង់។ ថ្លៃស្នាក់នៅកំពង់ផែ និង Demurrage កើនឡើងរាល់ថ្ងៃ ហើយគម្រោងសាងសង់ត្រូវពន្យារពេល។ នេះមិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ ប៉ុន្តែជារោគសញ្ញានៃការគ្រប់គ្រងភស្តុភារ និងគយដែលខ្សោយ។

ចំណុចដែលអ្នកទិញច្រើនតែមើលរំលង មុនពេលគ្រឿងចក្រចូលកំពង់ផែ

គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់មិនមែនជាទំនិញធម្មតាដែលអាចដឹកជញ្ជូនដោយគ្រាន់តែមានវិក្កយបត្រនោះទេ។ កំហុសតូចតាចអាចប្រែក្លាយទៅជាការខាតបង់ធំ។ ចំណុចខាងក្រោមគឺជាកត្តាដែលអ្នកទិញច្រើនតែរំលង៖

• ការបកស្រាយ Incoterms មិនច្បាស់លាស់ នាំឱ្យមានការភ័ន្តច្រឡំអំពីអ្នកទទួលបន្ទុកថ្លៃដឹក និងហានិភ័យ
• ខ្វះការត្រួតពិនិត្យមុនដឹកជញ្ជូន (Pre-Shipment Inspection) ជាពិសេសសម្រាប់គ្រឿងចក្រប្រើរួច
• លេខកូដ HS មិនត្រូវគ្នា ឬប្រើលេខកូដសម្រាប់ម៉ាស៊ីនខុសប្រភេទ
• មិនបានគណនាថ្លៃចំណតកំពង់ផែ ថ្លៃឃ្លាំង និងថ្លៃពន្យារពេលជាមុន
• ឯកសារប្រភពដើមមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬមានព័ត៌មានមិនស៊ីគ្នារវាងភាគីពាក់ព័ន្ធ

ការខកខានតែមួយឯកសារអាចធ្វើឱ្យម៉ាស៊ីនជាប់គាំងមួយសប្តាហ៍ ឬច្រើនជាងនេះ។

Incoterms 2020 មិនមែនគ្រាន់តែជាអក្សរកាត់ទេ

ដោយផ្អែកលើស្តង់ដារ Incoterms 2020 ដែលបោះពុម្ពដោយសភាពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ (ICC) ការជ្រើសរើសលក្ខខណ្ឌដឹកជញ្ជូនខុសអាចបង្កើនការចំណាយ និងហានិភ័យយ៉ាងខ្លាំង។ សម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ អ្នកទិញគួរយល់ច្បាស់ពីជម្រើសសំខាន់ៗ៖

• EXW (Ex Works)៖ អ្នកលក់បញ្ចប់កាតព្វកិច្ចនៅឃ្លាំងរបស់ខ្លួន។ អ្នកទិញទទួលហានិភ័យ និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនទាំងអស់ពីចំណុចនោះទៅ។
• FOB (Free On Board)៖ អ្នកលក់ដឹកទំនិញដល់លើនាវានៅកំពង់ផែដើម។ ហានិភ័យផ្ទេរទៅអ្នកទិញនៅពេលទំនិញផ្ទុកលើនាវា។
• CIF (Cost, Insurance and Freight)៖ អ្នកលក់បង់ថ្លៃដឹក និងធានារ៉ាប់រងដល់កំពង់ផែគោលដៅ ប៉ុន្តែមិនទទួលខុសត្រូវលើការដឹកចេញពីកំពង់ផែ ឬការបោសសម្អាតគយទេ។
• DAP (Delivered At Place)៖ អ្នកលក់ដឹកដល់ទីតាំងដែលបានព្រមព្រៀង ប៉ុន្តែការនាំចូលគយជាបន្ទុករបស់អ្នកទិញ។
• DDP (Delivered Duty Paid)៖ អ្នកលក់ទទួលបន្ទុកគយនាំចូល និងពន្ធ។ នេះងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកទិញ ប៉ុន្តែអ្នកលក់អាចបញ្ចូលការចំណាយទាំងនេះទៅក្នុងតម្លៃលក់។

HS Code ខុសមួយខ្ទង់ អាចធ្វើឱ្យគម្រោងជាប់គាំងរាប់សប្តាហ៍

យោងតាមប្រព័ន្ធ Harmonized System របស់អង្គការគយពិភពលោក (WCO) គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ភាគច្រើនស្ថិតក្នុងជំពូក ៨៤។ ការចាត់ថ្នាក់ត្រូវផ្អែកលើមុខងារជាក់ស្តែង មិនមែនឈ្មោះពាណិជ្ជកម្មទេ។ ឧទាហរណ៍៖

• ម៉ាស៊ីនឈូសដី ម៉ាស៊ីនកម្រិតដី ម៉ាស៊ីនជីក ម៉ាស៊ីនផ្ទុកដី និងម៉ាស៊ីនបង្រួមដីដោយខ្លួនឯង ជារឿយៗស្ថិតក្រោមលេខកូដ 8429
• ម៉ាស៊ីនស្ទូច និងឧបករណ៍លើក អាចស្ថិតក្រោមលេខកូដ 8426
• យានយន្តដឹកទំនិញដែលបំពាក់ម៉ាស៊ីនស្ទូចអាចត្រូវការការវិភាគបន្ថែម

ការប្រើ HS Code ខុសអាចនាំឱ្យមានការពិន័យ ការរឹបអូសទំនិញ ឬការបង់ពន្ធច្រើនជាងការគ្រោងទុក។ អត្រាពន្ធនាំចូលប្រែប្រួលតាមប្រទេស និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានអាចទទួលបានអត្រាអនុគ្រោះក្រោម ATIGA ដោយត្រូវមានវិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើម Form D ស្របតាមលក្ខខណ្ឌ។ ប៉ុន្តែអ្នកទិញត្រូវតែផ្ទៀងផ្ទាត់អត្រាពិតប្រាកដជាមួយមូលដ្ឋានទិន្នន័យពន្ធគយផ្លូវការរបស់ប្រទេសគោលដៅ។

បញ្ជីផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារ ដែលគយមិនអាចមើលរំលងបាន

ការរៀបចំឯកសារឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយគឺជាវិធីកាត់បន្ថយការពន្យារពេលដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ បញ្ជីខាងក្រោមគួរតែជាមូលដ្ឋានសម្រាប់រាល់ការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់៖

• វិក្កយបត្រពាណិជ្ជកម្ម (Commercial Invoice) ដែលបញ្ជាក់តម្លៃ ម៉ូដែល ឆ្នាំផលិត និងលេខសម្គាល់ម៉ាស៊ីន
• បញ្ជីវេចខ្ចប់ (Packing List) សម្រាប់ផ្នែកដែលរុះរើដោយឡែក
• វិក្កយបត្រដឹកជញ្ជូន (Bill of Lading ឬក៏ Air Waybill បើដឹកតាមផ្លូវអាកាស)
• វិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើម (Certificate of Origin) ប្រសិនបើចង់បានអត្រាពន្ធអនុគ្រោះ
• របាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យមុនដឹកជញ្ជូន (Pre-Shipment Inspection Report)
• ឯកសារបញ្ជាក់ការអនុលោមតាមបទដ្ឋានបំភាយឧស្ម័ន ដូចជា EPA Tier ឬ EU Stage ជាដើម តាមតម្រូវការរបស់ប្រទេសគោលដៅ
• វិញ្ញាបនបត្រកម្មសិទ្ធិ ឬឯកសារបញ្ជាក់ការនាំចេញស្របច្បាប់
• ការបញ្ជាក់តម្លៃ (Valuation) ស្របតាមតម្លៃទីផ្សារ ដើម្បីជៀសវាងការសង្ស័យពីគយ

គយអាចបដិសេធតម្លៃប្រតិបត្តិការ ប្រសិនបើវាទាបជាងតម្លៃប្រៀបធៀបដោយគ្មានហេតុផលសមហេតុផល។

ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យក្នុងសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ឆ្លងដែន

តាមការចុះផ្សាយរបស់ Equipment World ការត្រួតពិនិត្យមុនដឹកជញ្ជូនគឺជាជំហានសំខាន់ដែលអ្នកទិញគ្រឿងចក្រប្រើរួចមិនគួររំលង។ លើសពីនេះ ទិន្នន័យពី OEM Off-Highway បានបង្ហាញថា ម៉ាស៊ីនប្រើរួចដែលមានកំណត់ត្រាថែទាំច្បាស់លាស់ និងឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យឯករាជ្យ មានអត្រាបរាជ័យទាបជាងម៉ាស៊ីនដែលគ្មានឯកសារបញ្ជាក់។ ដូច្នេះ ការកសាងសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលអាចទុកចិត្តបានមិនមែនជាជម្រើសទេ តែជាកត្តាចាំបាច់។

សំណួរអ្នកជំនាញ៖ បំបែកទេវកថាគយ និងដឹកជញ្ជូន

តើខ្ញុំអាចនាំចូលគ្រឿងចក្រប្រើរួចពីចិនដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យបានទេ?

អ្នកអាចបាន ប៉ុន្តែមិនគួរ។ ការត្រួតពិនិត្យមុនដឹកជញ្ជូនដោយភាគីទីបីជួយរកឃើញស្នាមប្រេះ ការលេចធ្លាយប្រេង ឬម៉ោងប្រើប្រាស់ដែលមិនត្រូវបានរាយការណ៍។ យោងតាមគំរូឧស្សាហកម្ម ការកាត់បន្ថយហានិភ័យលើគ្រឿងចក្រប្រើរួចតម្រូវឱ្យមានសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ឆ្លងដែនដែលអាចទុកចិត្តបាន។ ឧទាហរណ៍ MechLink អាចផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងចក្រប្រើរួចច្រើនម៉ាក ច្រើនទំហំ ដឹកជញ្ជូនពីចិនដោយផ្ទាល់ រួមជាមួយការត្រួតពិនិត្យតម្លាភាព និងភស្តុភារសកល។

តើ CIF មានន័យថាអ្នកលក់ទទួលខុសត្រូវរហូតដល់ឃ្លាំងរបស់ខ្ញុំទេ?

មិនមែនទេ។ CIF មានន័យថា Cost, Insurance and Freight ដល់កំពង់ផែគោលដៅ។ នៅពេលទំនិញដល់កំពង់ផែ ការដឹកចេញ ការបោសសម្អាតគយ និងការដឹកជញ្ជូនចុងក្រោយគឺជាបន្ទុករបស់អ្នកទិញ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ឱ្យអ្នកលក់ទទួលបន្ទុកដល់ឃ្លាំង គួរពិចារណា DAP ឬ DDP។

តើឯកសារអ្វីជាមូលហេតុចម្បងនៃការពន្យារពេលគយ?

បទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងបង្ហាញថា ការចាត់ថ្នាក់ HS Code មិនត្រឹមត្រូវ និងការបញ្ជាក់តម្លៃមិនស្របគ្នា គឺជាមូលហេតុកំពូល។ គយអាចសង្ស័យថាការកាត់បន្ថយតម្លៃមិនត្រឹមត្រូវ ហើយបើកការត្រួតពិនិត្យបន្ថែម។ ដូច្នេះ ត្រូវប្រាកដថារាល់ឯកសារបញ្ជាក់តម្លៃ និងលេខកូដ HS ត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់មុនពេលដឹកជញ្ជូន។

តើវិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើម Form E អាចប្រើសម្រាប់គ្រឿងចក្រពីចិនបានទេ?

បាន ប្រសិនបើទំនិញបំពេញលក្ខខណ្ឌវិញ្ញាបនបត្រប្រភពដើមក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាន-ចិន។ ប៉ុន្តែការផ្ទៀងផ្ទាត់ច្បាប់ប្រភពដើម និងតម្លៃសម្ភារៈដើមគឺចាំបាច់។ អ្នកគួរពិគ្រោះជាមួយភ្នាក់ងារគយដែលមានបទពិសោធន៍ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាគ្រឿងចក្រនោះពិតជាអាចទទួលបានអត្រាអនុគ្រោះឬអត់។

សេចក្តីសង្ខេបចុងក្រោយសម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោង

ការដឹកជញ្ជូន និងគយមិនមែនជាជំហានចុងក្រោយដែលត្រូវគិតទេ ប៉ុន្តែជាផ្នែកស្នូលនៃការសម្រេចចិត្តទិញគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់។ អ្នកទិញគួរចាប់ផ្តើមពីការជ្រើសរើស Incoterms ត្រឹមត្រូវ ចាត់ថ្នាក់ HS Code ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ រៀបចំឯកសារគ្រប់គ្រាន់ និងប្រើប្រាស់សង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលមានតម្លាភាព។ ការធ្វើបែបនេះមិនត្រឹមតែកាត់បន្ថយការពន្យារពេលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងការពារប្រាក់ចំណេញ និងកាលវិភាគគម្រោងរបស់អ្នកទៀតផង។