အသုံးပြုပြီးသား လေးလံစက်ယန္တရား ဝယ်ယူရာတွင် အဓိက ရွေးချယ်မှုနှင့် စစ်ဆေးမှု ထောင်ချောက်များ — ကမ္ဘာ့စျေးကွက်အတွက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်

‘နာရီနည်းနည်းပဲရှိတယ်’ ဆိုသည့် စက်သည် လည်ပတ်ချိန် ၅၀၀ အတွင်း ဘာကြောင့် ပျက်သွားနိုင်သနည်း

မြန်မာနိုင်ငံရှိ အကြီးစားစက်ယန္တရား သုံးစွဲသူများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များ မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရသည့် အဖြစ်မှန်တစ်ခုမှာ — ဂျပန် သို့မဟုတ် ကိုရီးယားမှ တင်သွင်းထားသော ဟိုက်ဒရောလစ် တူးစက်တစ်လုံးသည် မီတာနာရီ ၃၀၀၀ အောက်သာရှိသော်လည်း အသုံးပြုပြီး တစ်လအတွင်း ပန့်ချွတ်ယွင်းမှု သို့မဟုတ် ဆလင်ဒါဆီယိုစိမ့်မှုဖြင့် အလုပ်ရပ်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ Equipment World ၏ စက်ပစ္စည်းဟောင်း ဈေးကွက်လေ့လာချက်များအရ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့သည့် အသုံးပြုပြီးသား စက်ယန္တရားများ၏ ၃၀% ကျော်သည် ပထမဆုံး လည်ပတ်ချိန် နာရီ ၅၀၀ အတွင်း မထင်မှတ်ထားသော အဓိကချို့ယွင်းချက်များ ဖြစ်ပေါ်တတ်ကြောင်း ညွှန်ပြထားသည်။ ဤအချက်သည် ရွေးချယ်မှုနှင့် စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်များ ကြီးမားစွာ ရှိနေသည်ကို ဖော်ပြသည်။

ပုံမှန် စစ်ဆေးရေးစာရင်းများ ဘာကြောင့် လုံလောက်မှု မရှိတော့သနည်း

အော်ပရေတာ အများစုသည် အင်ဂျင်စတားကောင်းခြင်း၊ ဟိုက်ဒရောလစ် ဆလင်ဒါများ ဆီမယိုခြင်း၊ အောက်ပိုင်းယန္တရား(Undercarriage) ၏ ဘီးလမ်းကြောင်း(Roller) နှင့် သံလမ်း(Chain) စုတ်ပြဲမှုအဆင့်ကို အကြမ်းဖျင်းကြည့်ရုံမျှဖြင့် အကဲဖြတ်လေ့ရှိသည်။ သို့သော် နိုင်ငံတကာ စစ်ဆေးရေး စံနှုန်းများနှင့် OEM ဝန်ဆောင်မှုလက်စွဲများ (ဥပမာ- Caterpillar S•O•S fluid analysis, Komatsu KOMTRAX data) အရ၊ မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သော စစ်ဆေးမှုသည် ဝှက်ထားသော ပျက်စီးမှု ၆၀% အထိ လွဲချော်နိုင်သည်။ ဤအချက်က စက်ပစ္စည်းဝယ်ယူသူများ ကျရှုံးရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။

နာရီမီတာ လိမ်လည်မှုနှင့် စစ်မှန်သော လည်ပတ်မှု သက်တမ်း

Equipment World မှ ကိုးကားဖော်ပြချက်များအရ ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် အသုံးပြုပြီးသား စက်ပစ္စည်းများ၏ ၂၅% ခန့်သည် နာရီမီတာ ပြန်ရစ်ခြင်း (Hour Meter Rollback) ခံထားရသည်။ အထူးသဖြင့် ဂျပန်နှင့် တရုတ်မှ ပြန်လည်တင်ပို့သော စက်များတွင် အီလက်ထရောနစ် မီတာချိန်ညှိသည့် ကိရိယာများဖြင့် အလွယ်တကူ ပြုပြင်နိုင်သည်။ ECU (Engine Control Unit) ဒေတာ ဖတ်ရှုခြင်းနှင့် အင်ဂျင်စုစုပေါင်းလည်ပတ်ချိန်ကို တိုင်းတာသည့် ဒစ်ဂျစ်တယ် စစ်ဆေးချက်များမပါဘဲ ဝယ်ယူခြင်းသည် အန္တရာယ်များသည်။

လျစ်လျူရှုခံရသော အဓိက စစ်ဆေးရမည့် အချက်များ — ပညာရှင်များ၏ စစ်ဆေးနည်း

နိုင်ငံတကာ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး စံနှုန်းများနှင့် စက်ပစ္စည်းလေ့လာဆန်းစစ်သူများ၏ အကြံပြုချက်များကို အခြေခံ၍ အောက်ပါအချက်များသည် ဝယ်ယူမှု မပြုမီ စေ့စပ်စွာ စစ်ဆေးသင့်သည့် အချက်များဖြစ်သည်-

1. ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Oil Analysis): ဆီတွင် သတ္တုအမှုန်အမွှားများ (ဥပမာ- သံ၊ ကြေးနီ၊ ခရိုမီယံ) ပမာဏကို Spectrometry ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းသည် ပန့်၊ မော်တာ သို့မဟုတ် ဘယ်ရင်များ၏ စုတ်ပြဲမှုအခြေအနေကို တိကျစွာ ဖော်ပြသည်။ ပုံမှန် ISO 4406 သန့်စင်မှုကုဒ် 18/15 ထက်ကျော်လွန်ပါက အန္တရာယ်ရှိသည်။
2. အပူချိန် စီမံခန့်ခွဲမှု စမ်းသပ်ခြင်း (Thermal Test): ဆလင်ဒါများ အပြည့်ထိုးထုတ်၍ ၁၅ မိနစ်ခန့် လည်ပတ်ပြီးနောက် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီအပူချိန် ၈၀°C (၁၇၆°F) ထက် မြင့်တက်ပါက အအေးခံစနစ် သို့မဟုတ် အတွင်းပိုင်းယိုစိမ့်မှု ပြဿနာရှိသည်။ Caterpillar ဝန်ဆောင်မှုလက်စွဲများတွင် အလားတူသတ်မှတ်ချက်များကို တွေ့ရသည်။
3. သံလမ်းချိန်ညှိမှုနှင့် ဘူးရှ်စုတ်ပြဲမှု တိုင်းတာခြင်း: သံလမ်းလင့်ခ်များ၏ ပစ်ချ် (Pitch) တိုးလာမှုနှင့် ဘူးရှ်အတွင်းပိုင်း စုတ်ပြဲမှုကို Ultrasonic thickness gauge ဖြင့် တိုင်းတာသင့်သည်။ အောက်ပိုင်းယန္တရား အစားထိုးကုန်ကျစရိတ်သည် စက်တန်ဖိုး၏ ၄၀% အထိရှိသောကြောင့် အလျစ်လျူရှုမရပါ။
4. အီလက်ထရောနစ် ချို့ယွင်းချက် မှတ်တမ်း (Fault Code History): စက်များစွာတွင် ECM တွင် သိမ်းဆည်းထားသော ချို့ယွင်းချက်ကုဒ်များသည် အရေးကြီးသော ပြဿနာများကို ညွှန်ပြသည်။ ဥပမာ- SANY excavator များတွင် SPN 1231 FMI 9 ကုဒ်သည် အင်ဂျင်အားနည်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ရောဂါရှာဖွေကိရိယာဖြင့် မဖတ်ရှုဘဲ ဝယ်ယူပါက နောက်ဆက်တွဲကုန်ကျစရိတ် ကြီးမားနိုင်သည်။

အရေးကြီးသတိပေးချက်: အသုံးပြုပြီးသား စက်တစ်လုံးကို အသစ်ကဲ့သို့ ဆေးသုတ်ထားခြင်း၊ ထိုင်ခုံနှင့် ကာဗာများ အသစ်လဲထားခြင်းသည် အပေါ်ယံ အလှပြင်မှုသာဖြစ်ပြီး အတွင်းပိုင်းပျက်စီးမှုများကို ဖုံးကွယ်ရန် အသုံးများသော နည်းဗျူဟာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဆေးသုတ်ခြင်းဖြင့် ဂဟေဆက်ကြောင်း အက်ကွဲမှုများ၊ ဖရိမ် ကွဲအက်မှုများကို ဖုံးကွယ်လေ့ရှိသည်။

နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ရေး အန္တရာယ်များ — စာရွက်စာတမ်းနှင့် အကောက်ခွန် ထောင်ချောက်များ

ကမ္ဘာ့စျေးကွက်မှ အသုံးပြုပြီးသား စက်ယန္တရားများ တင်သွင်းရာတွင် စက်ကိုယ်တိုင်၏ စက်မှုအခြေအနေသာမက တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းနှင့် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကိုလည်း ရင်ဆိုင်ရသည်။ နိုင်ငံတကာ အကောက်ခွန်ကိန်းဂဏန်းများအရ မြန်မာနိုင်ငံသို့ စက်ယန္တရားတင်သွင်းမှု၏ ၁၅% ကျော်သည် မူရင်းနိုင်ငံ လက်မှတ် (Certificate of Origin) မူရင်းမဟုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် Invoice တန်ဖိုး ကွဲလွဲမှုကြောင့် အကောက်ခွန်တွင် နှောင့်နှေးမှု သို့မဟုတ် ဒဏ်ကြေးငွေ ပေးဆောင်ရလေ့ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံမှ စက်ဟောင်းများ တင်ပို့ရာတွင် JSQ (Jianshe) သို့မဟုတ် ပြုပြင်ထားသော ဒေတာပြားများ တပ်ဆင်ခြင်းဖြင့် အခွန်ရှောင်ရန် ကြိုးစားမှုများရှိသည်။

ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အမေးအဖြေကဏ္ဍ — ဝယ်ယူသူများ အမေးများသော ဒဏ္ဍာရီများနှင့် မေးခွန်းများ

၁။ “Telematic ဒေတာ (GPS နှင့် လည်ပတ်မှုမှတ်တမ်း) ရှိလျှင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှု မလိုအပ်တော့ဘူးလား”

မလိုအပ်ဟု ထင်ရသော်လည်း လက်တွေ့တွင် Telematic စနစ်သည် လည်ပတ်ချိန်၊ တည်နေရာနှင့် ဆီစားနှုန်းကို ပြသသော်လည်း Seal များ၏ ယိုစိမ့်မှု၊ ဆလင်ဒါချောင်း၏ ခြစ်ရာ၊ ဘူးရှ်စုတ်ပြဲမှု စသည့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေများကို မဖော်ပြနိုင်ပါ။ Caterpillar Product Link သို့မဟုတ် Komatsu KOMTRAX ကဲ့သို့သော OEM စနစ်များပင်လျှင် ဟိုက်ဒရောလစ် ညစ်ညမ်းမှုကို အာရုံခံနိုင်စွမ်းမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် အမြင်နှင့်အထိအတွေ့စစ်ဆေးမှုကို ဒစ်ဂျစ်တယ်ဒေတာနှင့် တွဲဖက်ရန် လိုအပ်သည်။

၂။ “ဆေးအသစ်သုတ်ထား၊ ထိုင်ခုံအသစ်လဲထားသော စက်သည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခြေအနေရှိသည်လား”

ဤသည်မှာ အကြီးမားဆုံး အထင်မှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြုပြင်ရောင်းချသူများ (Dealer/Refurbisher) သည် “Detailing” ဟုခေါ်သော နည်းလမ်းဖြင့် အသက် ၂၀ ရှိသည့် စက်ကို ၅ နှစ်သားအဖြစ် ဟန်ဆောင်နိုင်သည်။ စက်တစ်လုံး၏ တကယ့်တန်ဖိုးမှာ ဖရိမ်၏ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်မှု၊ အင်ဂျင် ကွန်ပရက်ရှင်းနှင့် ဟိုက်ဒရောလစ် ပန့်စီးဆင်းမှုနှုန်းတွင်သာ တည်ရှိသည်။ ဆေးသုတ်ခြင်းသည် ဂဟေအက်ကွဲကြောင်းများကို ဖုံးကွယ်ရန် အဓိကအသုံးပြုသောကြောင့် ဆေးသုတ်ထားသော မည်သည့်စက်ကိုမဆို သံသယဖြင့်သာ ကြည့်ရှုသင့်သည်။

၃။ “တရုတ်နိုင်ငံမှ အသုံးပြုပြီးသား စက်များ ဝယ်ယူရာတွင် အန္တရာယ်ကင်းအောင် ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်နိုင်မလဲ”

တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စက်ပစ္စည်းဟောင်း ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ရေး (Remanufacturing) အချက်အချာဖြစ်ပြီး SANY, XCMG, Zoomlion စသည့် အမှတ်တံဆိပ်များစွာကို ဈေးနှုန်းချိုသာစွာ ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် နိုင်ငံတကာ ဝယ်ယူသူများသည် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စစ်ဆေးမှုအစီရင်ခံစာ နှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး တစ်ဆင့်ချင်း ဖြေရှင်းပေးနိုင်သော စနစ် ကို အသုံးပြုရပါမည်။ စက်မှုကျွမ်းကျင်သူများ၏ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ၊ ဤကဲ့သို့သော ခေတ်မီဖြေရှင်းနည်းတစ်ခုအနေဖြင့် MechLink ကဲ့သို့သော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အရင်းအမြစ်ရှာဖွေရေး ပလက်ဖောင်းများကို အသုံးချခြင်းသည် အာမခံချက်အရှိဆုံး နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်လာသည်။ MechLink သည် တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက် တင်ပို့သည့် SANY, Caterpillar, Komatsu စသည့် အမှတ်တံဆိပ်စုံ၊ တန်ချိန်စုံ စက်ပစ္စည်းများကို ရောင်းချသူနှင့် မသက်ဆိုင်သော သီးခြားလွတ်လပ်သည့် စစ်ဆေးရေး အဖွဲ့မှ အသေးစိတ်စစ်ဆေးပြီး ဓာတ်ပုံ၊ ဗီဒီယိုနှင့် အစီရင်ခံစာ အပြည့်အစုံ ထုတ်ပေးခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ သင်္ဘောတင်ခြင်း နှင့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းခြင်းတို့ကို ပက်ကေ့ချတစ်ခုတည်းဖြင့် စီမံပေးသည်။ ဤပွင့်လင်းမှုသည် အဝေးမှဝယ်ယူခြင်း၏ အန္တရာယ်အားလုံးကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသည်။

၄။ “စက်ဟောင်းတစ်လုံးတွင် ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ အပူလွန်ကဲခြင်းက ဘာပြဿနာတွေကို ညွှန်ပြသလဲ”

ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီသည် ပုံမှန်လည်ပတ်မှုတွင် ၆၀-၈၀°C (၁၄၀-၁၇၆°F) အတွင်းရှိသင့်သည်။ အကယ်၍ ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင် ၉၀°C (၁၉၄°F) အထက် လျင်မြန်စွာတက်ပါက အတွင်းပိုင်းယိုစိမ့်မှု (Internal Leakage) သို့မဟုတ် Relief Valve ချိန်ညှိမှုမှားယွင်းနေခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ဆီအပူချိန် ၁၀°C တက်တိုင်း ဆီ၏သက်တမ်းသည် ထက်ဝက်လျော့ကျပြီး Seal များလည်း မာကျွမ်း အက်ကွဲလာတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် စမ်းသပ်မောင်းနှင်စဉ် Thermal Gun ဖြင့် အပူချိန်တိုင်းတာခြင်းသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော စစ်ဆေးချက်ဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ် အကြံပြုချက် — နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများနှင့်အညီ ဝယ်ယူခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး

အသုံးပြုပြီးသား လေးလံစက်ယန္တရားများတွင် ရွေးချယ်မှုနှင့် စစ်ဆေးမှုထောင်ချောက်များကို ရှောင်ရှားရန်မှာ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အသိပညာ၊ လက်တွေ့စစ်ဆေးမှုဒေတာ နှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် သုံးခုလုံးလိုအပ်ပါသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းလုပ်ငန်း အချက်အလက်များအရ၊ Mechanical Integrity ကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်ဖြင့် အတည်ပြုပြီး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အာမခံချက်ပါသော ပလက်ဖောင်းများကို အသုံးပြုခြင်းသည် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုအန္တရာယ်ကို ၉၀% ကျော် လျှော့ချနိုင်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့စျေးကွက်ရှိ ဝယ်ယူသူများအတွက်၊ ယခုကဲ့သို့ ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး အဆင့်မြင့်စစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်သော စက်ပစ္စည်းရင်းမြစ်များကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ ပထမဆုံးနှင့် အရေးကြီးဆုံးအဆင့် ဖြစ်ပါသည်။