အကောက်ခွန်ကွာဟချက် – သင့်အကြီးစားစက်ယန္တရား ဘာကြောင့် ဆိပ်ကမ်းတွင် ရက်သတ္တပတ်များစွာ ပိတ်ဆို့ခံရသလဲ

မနက်ဖြန် စီမံကိန်းအတွက် ပြင်ဆင်ပြီးသား ဒေါ်လာ ၂၅၀,၀၀၀ တန် excavator သည် ဆိပ်ကမ်းဂိုဒေါင်၌ ရက်သတ္တပတ် သုံးပတ်ခန့် မလှုပ်ရှားနိုင်ဘဲ ရပ်နေသည်။ အကောက်ခွန်ရုံးက တစ်ချက်တည်းသော စာရွက်တစ်ခု လိုအပ်သည်ဟုဆိုကာ အခွန်တန်ဖိုးနှင့်ပတ်သက်၍ စစ်ဆေးနေသည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲဈေးကွက်မှ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံအထိ ဝယ်ယူသူတိုင်းနီးပါး ရင်ဆိုင်ရသည့် အဖြစ်မှန်ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး စွမ်းဆောင်ရည်ညွှန်းကိန်း (LPI) အရ ပျမ်းမျှအကောက်ခွန်ရှင်းလင်းမှုကြာချိန်သည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ၄ ရက်မှ ၇ ရက်အထိရှိသော်လည်း အကြီးစားစက်ယန္တရားများအတွက် ထိုထက်နှစ်ဆခန့် ပိုကြာတတ်ကြောင်း ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကျွမ်းကျင်သူများက ထောက်ပြသည်။

ဘာကြောင့် သင့်စက်ယန္တရားများ အကောက်ခွန်တွင် ရက်သတ္တပတ်များစွာ ပိတ်မိနေရသနည်း – အဓိက အကြောင်းရင်း ၃ ချက်

အကြီးစားစက်ယန္တရား တင်သွင်းရာတွင် နှောင့်နှေးရခြင်းသည် မည်သည့်နိုင်ငံမဆို အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအချက်များပေါ်တွင် မူတည်သည်—

1. စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံမှု လုပ်ငန်းလည်ပတ်ခွင့် လိုင်စင်၊ ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုလက်မှတ် (CE/EPA)၊ မူရင်းထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံ သက်သေခံ (Form A, EUR.1 စသည်) တစ်ခုခု လစ်ဟင်းနေပါက ကုန်ပစ္စည်းထုတ်ယူခွင့် ရပ်တန့်သွားနိုင်သည်။ Equipment World ၏ သုတေသနအရ ဥရောပသမဂ္ဂသို့ Non-Road Mobile Machinery (NRMM) တင်သွင်းရာတွင် EPA လိုအပ်ချက်ကြောင့် ပထမအကြိမ် ငြင်းပယ်ခံရမှုနှုန်း ၁၂% ခန့်ရှိသည်။

2. HS ကုဒ် ခွဲခြားမှု မှားယွင်းခြင်း စက်ယန္တရားတစ်ခုကို ကုန်စည်ဖော်ပြချက်နှင့် အခွန်နှုန်းထားကွာခြားစေသည့် Harmonized System (HS) ကုဒ် မှားယွင်းပေးမိပါက အကောက်ခွန်က နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများ (red channel) ချမှတ်ခြင်း၊ ဒဏ်ကြေးငွေ တောင်းခံခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ဥပမာ—ဟိုက်ဒရောလစ် excavator ကို ဆောက်လုပ်ရေးသုံးအုပ်စု (HS 8429.52) အစား သတ္တုတူးဖော်ရေးသုံးအုပ်စုအောက် ထည့်မိပါက အကောက်ခွန်နှုန်း ၅% မှ ၁၀% အထိ ခုန်တက်သွားနိုင်သည်။

3. စက်ယန္တရားတန်ဖိုး အငြင်းပွားမှု (Transaction Value Dispute) အသုံးပြုပြီးသား စက်များအတွက် အကောက်ခွန်တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရာတွင် စာချုပ်စာတမ်းပါ ဈေးနှုန်းကို လက်မခံဘဲ အကောက်ခွန်က ၎င်းတို့၏ ကိုးကားစျေးဖြင့် ပြန်လည်သတ်မှတ်မှုကြောင့် ဝယ်ယူသူများ မထင်မှတ်ထားသော ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ကြုံရတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ စက်ယန္တရားကုန်သွယ်မှုပလက်ဖောင်းများက ပံ့ပိုးပေးသော တတိယပါတီ ကြိုတင်တန်ဖိုးဖြတ် အစီရင်ခံစာများသည် အငြင်းပွားမှုကို ၄၀% ကျော် လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း လုပ်ငန်းခွင် အတွေ့အကြုံများက ဖော်ပြသည်။

ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်၏ မျက်ကွယ်ပြုခံရသော အပိုင်းများ – တွက်ချက်နည်း အဆင့်ဆင့်

တင်ပို့ခ၊ အာမခံကြေးတို့အပြင် အောက်ပါအချက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်—

• Demurrage & Detention ကုန်ကျစရိတ် – ဆိပ်ကမ်းတွင် သတ်မှတ်ရက်ကျော်လွန်ပါက တစ်ရက်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၅၀ မှ ၄၀၀ အထိ ကုန်ကျနိုင်သည် (Container-xChange ၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ)။
• Port Storage Charges – ရက်ရှည် သိုလှောင်မှုအတွက် နှုန်းထားမြင့်မားသည်။
• Inland Transportation & Crane Hire – အကြီးစားစက်များကို သယ်ယူရန် lowboy trailer ငှားရမ်းခ၊ ကရိန်းအပိုငှားရမ်းခ။

လက်တွေ့ တွက်နည်း Total Landed Cost = FOB Value + Ocean Freight + Insurance + Customs Duty + VAT + Port Charges + Inland Delivery

ဥပမာ—တရုတ်နိုင်ငံမှ အာဖရိကသို့ ၂၅ တန် အသုံးပြုပြီး excavator တစ်စီးအတွက် စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ် ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာ ၈,၀၀၀ မှ ၁၂,၀၀၀ အထိရှိတတ်ပြီး ယင်းတို့အနက် အကောက်ခွန်နှင့် ဆက်စပ်ကုန်ကျစရိတ်က ၃၀% ခန့်ရှိသည်။

စိတ်ချရသော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် တည်ဆောက်ခြင်း – လက်တွေ့ကျသော စစ်ဆေးစာရင်း

အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် အောက်ပါ အချက် ၅ ချက်ကို မဖြစ်မနေ ဆောင်ရွက်ပါ—

1. ပို့ဆောင်သူ၏ ဂုဏ်သတင်းကို စစ်ဆေးပါ – စက်ယန္တရား၏ အမှတ်တံဆိပ်၊ မော်ဒယ်၊ လည်ပတ်နာရီ၊ ပြုပြင်မှတ်တမ်းအားလုံးကို အတည်ပြုနိုင်သော ရောင်းချသူကို ရွေးချယ်ပါ။
2. ကြိုတင်တင်ပို့မှုစစ်ဆေးခြင်း (Pre-Shipment Inspection) ကို လုပ်ဆောင်ပါ။ SGS သို့မဟုတ် Bureau Veritas ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများ၏ အစီရင်ခံစာသည် အကောက်ခွန်တွင် အလွန်အရေးပါသည်။
3. HS ကုဒ်ကို အကောက်ခွန်ပညာရှင်နှင့် အတည်ပြုပါ – နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီ၏ ထူးခြားချက်များ ရှိတတ်သည်။
4. သင့်လျော်သော အာမခံတစ်ရပ်ကို ထားရှိပါ – Institute Cargo Clauses (A) အဆင့်သည် အပြည့်စုံဆုံး ကာကွယ်မှုပေးသည်။
5. အကောက်ခွန် ပွဲစားကို ကြိုတင်ငှားရမ်းပါ – ပြည်တွင်း ဥပဒေများနှင့် ကျွမ်းဝင်သော broker သည် ရှင်းလင်းမှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးနိုင်သည်။

လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ MechLink ကဲ့သို့သော ပေါင်းစည်းထားသည့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထောက်ပံ့ရေးပလက်ဖောင်းများသည် အထက်ပါအဆင့်များကို စနစ်တကျ ပေါင်းစပ်ပေးပြီး အမှတ်တံဆိပ်စုံ၊ တန်ချိန်စုံ အသုံးပြုပြီး စက်ယန္တရားများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်သွင်းရာတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာသော စစ်ဆေးရေးနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အဆင်သင့်ပက်ကေ့ချ်များဖြင့် ဝယ်ယူသူ၏ အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာ ပျက်စီးမှုဖြစ်ပေါ်ပါက စစ်ဆေးရေး အစီရင်ခံစာကို အကောက်ခွန်နှင့် အာမခံတို့တွင် သက်သေအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။

ကျွမ်းကျင်သူ အမေးအဖြေများ

ဤနေရာတွင် ဝယ်ယူသူများထံမှ အမေးများသော မေးခွန်းများကို ဖြေကြားပေးထားပါသည်။

"အသုံးပြုပြီးသား စက်ယန္တရားအတွက် အကောက်ခွန်တန်ဖိုးကို ဘယ်လို သတ်မှတ်လေ့ရှိပါသလဲ။"

အကောက်ခွန်အာဏာပိုင်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် WTO Valuation Agreement အရ transaction value (ပေးချေသည့် စျေးနှုန်း) ကို အခြေခံလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ဆက်စပ်ပါတီရောင်းဝယ်မှု၊ အလွန်နိမ့်သောစျေးနှုန်းတို့တွင် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခြင်း (revaluation) ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ယင်းအတွက် စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့အစည်း၏ အစီရင်ခံစာ၊ ထုတ်လုပ်သူ၏ စက်ပစ္စည်းအခြေအနေဖော်ပြချက်တို့ကို တွဲဖက်တင်ပြသင့်သည်။

"တရုတ်နိုင်ငံမှ စက်ယန္တရားတင်သွင်းရာတွင် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ဘယ်လိုသေချာအောင်လုပ်မလဲ။"

တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံး အသုံးပြုပြီး စက်ယန္တရားဈေးကွက်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အရည်အသွေးကွဲပြားမှုသည် အဖြစ်များသော အန္တရာယ်ဖြစ်သည်။ MechLink ကဲ့သို့သော ပလက်ဖောင်းများသည် အပြည့်အဝစစ်ဆေးထားသော၊ ပွင့်လင်းသော အချက်အလက်များဖြင့် ဝယ်ယူသူအား ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် ယင်းအန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသည်။ ၎င်းတို့သည် ပင်လယ်ရေကြောင်းပို့ဆောင်မှု၊ အာမခံနှင့် အကောက်ခွန်စာရွက်စာတမ်း ပြင်ဆင်မှုအားလုံးကို အဆုံးထိတာဝန်ယူသည့် တစ်နေရာတည်းရပ် (one-stop) ဝန်ဆောင်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးသောကြောင့် ကိုယ်တိုင်ညှိနှိုင်းရသည့်အဆင့်များ လျော့နည်းသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပထမအကြိမ် တင်သွင်းသူများအတွက် ပလက်ဖောင်း၏ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် သက်သေပြီးသော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

"အကောက်ခွန်တွင် လုံးဝလိုအပ်သော Emission Certificate က ဘာတွေလဲ။"

ဥရောပသမဂ္ဂအတွက် CE/EPA Tier အဆင့်၊ အမေရိကန်အတွက် EPA Tier 4 စံနှုန်း၊ အာဖရိကနိုင်ငံအချို့အတွက် Tier 2/3 စံတို့သည် အသုံးများသည်။ စက်ယန္တရား၏ မော်ဒယ်နှစ်အလိုက် ဤစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိမရှိကို ကြိုတင်စစ်ဆေးသင့်ပြီး၊ လိုအပ်ပါက ထုတ်လုပ်သူထံမှ ထပ်မံထောက်ခံစာ တောင်းခံနိုင်သည်။

"အန္တရာယ်များတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ ဘယ်လိုအာမခံမျိုး အကြံပြုပါသလဲ။"

All Risk Insurance (Institute Cargo Clauses A) ကို သုံးရန်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် စစ်ပွဲနှင့် သပိတ်အန္တရာယ် (War & Strikes) ကိုပါ ထပ်မံချဲ့ထွင်ကာကွယ်သင့်သည်။ အာမခံသက်တမ်းသည် ဂိုဒေါင်မှ ဂိုဒေါင် (warehouse-to-warehouse) အထိ အကျုံးဝင်စေရန် သေချာစေရမည်။

နောက်ဆုံးပိတ် စဉ်းစားစရာ

ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်သည် စက်ယန္တရားဝယ်ယူရေး၏ နောက်ဆက်တွဲအလုပ်မဟုတ်ဘဲ အောင်မြင်သော အရင်းအနှီးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သင့်သည်။ စာရွက်စာတမ်းတိုင်းကို စနစ်တကျပြင်ဆင်ခြင်း၊ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပလက်ဖောင်းများနှင့် လက်တွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း သက်သာရာရစေမည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်ပါသည်။