အကြီးစားစက်ယန္တရား ရွေးချယ်ဝယ်ယူမှုနှင့် စစ်ဆေးရေးတွင် ဖြစ်တတ်သော အမှားများနှင့် ကာကွယ်နည်းများ

ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ ဆုံးရှုံးစေသည့် မမြင်ရသောအက်ကြောင်း

မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင် ဦးမောင်မောင်သည် အင်ဒိုနီးရှားမှ တစ်ဆင့်ခံပွဲစားထံမှ နာရီ ၈,၀၀၀ ကျော်မောင်းနှင်ထားသော Caterpillar 320D စက်ယန္တရားတစ်စီးကို “အခြေအနေကောင်း” ဆိုသည့် ရုပ်ပုံများကိုသာ ကြည့်ကာ ငွေလွှဲဝယ်ယူခဲ့သည်။ စက်ဆိုက်ရောက်လာသောအခါ ဘူး (Boom) အတွင်းပိုင်း ဂဟေဆက်ထားသည့် အက်ကြောင်း၊ ဟိုက်ဒရောလစ်ပန့်မှ ဆီယိုစိမ့်မှု၊ ထိန်းချုပ်ဘလော့ရှိ သံချေးတက်မှုများကို တွေ့လိုက်ရသည်။ ပြုပြင်စရိတ် ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး စက်ရပ်ထားရသဖြင့် ဆုံးရှုံးမှုက ပိုများသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် တစ်ခါတစ်ရံ အဓိကစစ်ဆေးရေးအမှားများ၏ ဂန္ထဝင်ဥပမာဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လေးလံစက်ယန္တရားဈေးကွက်တွင် စက်ဟောင်းရောင်းဝယ်မှုသည် ၂၀၃၀ တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလီယံကျော်ရောက်ရှိရန် ခန့်မှန်းထားပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဝယ်ယူသူများ၏ ၄၀% ကျော်သည် လုံလောက်သောစစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်ဘဲ ဆုံးရှုံးမှုကြီးကြီးမားမားကြုံတွေ့ရကြောင်း စက်မှုလုပ်ငန်းစစ်တမ်းများက ဆိုသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် Equipment World ကဲ့သို့သော အာဏာပိုင်ရင်းမြစ်များ၏ နည်းစနစ်များကို အခြေခံကာ စက်ယန္တရားရွေးချယ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးရေးတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသည့် အန္တရာယ်များကို အကဲခတ်သုံးသပ်ပေးပါသည်။

ကျရှုံးမှု တြိဂံ- ဟိုက်ဒရောလစ်၊ အောက်ခံဘော့ဂီနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်

စက်ဟောင်းတစ်စီး၏ စုစုပေါင်းပိုင်ဆိုင်မှုကုန်ကျစရိတ် (TCO) ကို တွက်ချက်ရာတွင် အင်ဂျင်ပါဝါထက် ပိုမိုသုံးသပ်ရမည့် အချက်သုံးချက်ရှိသည်။ Caterpillar, Komatsu, SANY စသည့် OEM ထုတ်လုပ်သူများ၏ ဝန်ဆောင်မှုလက်စွဲများအရ အောက်ပါအချက်များကို အထူးအာရုံစိုက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

၁. ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်၏ အသံတိတ်လူသတ်သမား

ဟိုက်ဒရောလစ်ဆီ၏ ISO 4406 သန့်ရှင်းမှုအဆင့်သည် အမှုန် ၄ မိုက်ခရွန်အထက် အမှုန်အရေအတွက် သန်း ၂၀ ထက်မကျော်လွန်သင့်ပါ။ သို့သော် စက်ဟောင်းဈေးကွက်တွင် ဆီနမူနာစစ်ဆေးခြင်းကို ခဲယဉ်းစွာသာ ပြုလုပ်ကြသည်။ လက်တွေ့စစ်ဆေးရာတွင် –

• ဆီအပူချိန် ၈၅°C အထက်ရောက်နေပါက ပန့်အတွင်းပိုင်း ယိုစိမ့်မှု သို့မဟုတ် အေးစနစ်ချို့ယွင်းမှုရှိနိုင်သည်။ (Caterpillar နည်းပညာစာတမ်းများအရ သာမန်လည်ပတ်မှုအပူချိန်မှာ ၅၀–၇၀°C ဖြစ်သည်။)
• စတီယာရင်နှင့် ဘူးလှုပ်ရှားမှု နှေးကွေးချိန်တွင် ဖိအား ၂၀% ကျဆင်းသွားလျှင် ပန့်/ဗယ်လ်ဗ် ပြုပြင်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။
• ဆီထဲတွင် အဖြူရောင်အမြှုပ်များ တွေ့ရပါက ရေ သို့မဟုတ် လေဝင်နေသည့်လက္ခဏာဖြစ်ပြီး ဆီလင်ဒါအတွင်းပိုင်း သံချေးတက်ပျက်စီးမှုကို ညွှန်ပြသည်။

၂. အောက်ခံဘော့ဂီ ဝတ်ဆင်မှု- ၁ မီလီမီတာက ဒေါ်လာထောင်ချီကွာသည်

Caterpillar Custom Track Service (CTS) ကဲ့သို့သော စနစ်များတွင် ဘုရှ်အပြင်ဘက်ဝတ်ဆင်မှု ၅၀% ကျော်လာပါက ပြင်ဆင်ကုန်ကျစရိတ် တစ်စီးလျှင် ဒေါ်လာ ၁၅,၀၀၀ ကျော်အထိရှိလာနိုင်သည်။ စစ်ဆေးရာတွင် –

• ပင်နှင့်ဘုရှ် အတွင်းပိုင်းဝတ်ဆင်မှု – စုစုပေါင်းကင်းလွတ်အကွာအဝေးကို ကယ်လီပါဖြင့်တိုင်းပါ။ ၃ မီလီမီတာထက် ပိုနေပါက အနီရောင်အလံဖြစ်သည်။
• စပရောကက် သွားများ – ထိပ်ချွန်သွားလျှင် သံကြိုးကိုပါ လဲလှယ်ရမည်။
• အိုင်ဒလာ ဘေးယိမ်းနိမ့်မှု – ရှေ့အိုင်ဒလာ ၅ မီလီမီတာထက် ယိမ်းနေလျှင် ဝက်ဘ်ကရက်ခ်ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။

၃. အီလက်ထရွန်းနစ် ထိန်းချုပ်မှု မော်ဂျူးများ- ရောဂါရှာဖွေရေးကုဒ်များက မလိမ်ပါ

ယနေ့ခေတ် excavator နှင့် dozer များတွင် CAN bus ကွန်ရက်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ECU များပါရှိသည်။ စက်ဟောင်းဝယ်ယူသူအများစုသည် မီတာဖတ်ခုံကိုသာ ကြည့်ကြသည်။ သို့သော် Equipment World ၏ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးလမ်းညွှန်ချက်များအရ၊ အောက်ပါတို့ကို စစ်ဆေးရန် လိုအပ်သည် –

• Active & Logged Fault Codes – စက်အင်ဂျင်နီယာမှတ်တမ်းတွင် SPN/FMI ကုဒ်များကို စစ်ဆေးပါ။ ဥပမာ SPN 107 (Engine Air Filter Restriction) သို့မဟုတ် SPN 174 (Engine Oil Pressure) တို့သည် အင်ဂျင်ပျက်စီးလုဆဲဆဲ အခြေအနေကို ပြနိုင်သည်။
• EGR/DPF ပြန်လည်ထုတ်လွှတ်မှုအကြိမ်ရေ – Tier 4 အင်ဂျင်များတွင် မကြာခဏ DPF သန့်စင်မှုပြုလုပ်နေရပါက အင်ဂျင်ပူလောင်မှု သို့မဟုတ် လောင်စာဆေးထိုးစနစ်ချို့ယွင်းမှုကို ညွှန်ပြသည်။
• အာရုံခံကိရိယာတန်ဖိုးများ သမမှုရှိမရှိ – ဥပမာ လောင်စာဆီးပန့်ပြန်လည်ထည့်သွင်းဖိအားသည် ၃၅၀ kPa ထက်ကျော်လွန်နေပါက လောင်စာဆီးလိုင်းပိတ်ဆို့မှုရှိသည်။

၇ ချက်စစ်ဆေးရန်အချက်များ- နေရာတွင်စစ်ဆေးသည့်အခါ လျစ်လျူမရှုသင့်သည့် အနီရောင်အလံများ

1. ဘောင်ခရက်ခ် – အထူးသဖြင့် စတီယာရင်ဆလင်ဒါဘေး၊ လှည့်ပတ်ကွင်းအိမ်ရာအနီး မဂ္ဂနီဆီယမ်အပူပေးထားသော ဂဟေဆက်ကြောင်းများသည် ကြီးမားသောဘောင်ကမ်းပါး အက်ကွဲမှုကို ဖုံးကွယ်ထားတတ်သည်။
2. ဆလင်ဒါ ခရုမ်းအခွံခွာခြင်း – တစ်ခုခုပျက်စီးနေပါက ဆီတံဆိပ်ကို ဖျက်ဆီးပြီး ဆီယိုစိမ့်ခြင်းသည် မကြာမီ ဆီလင်ဒါလုံးဝအလုပ်မလုပ်တော့ခြင်းဆီသို့ ဦးတည်သည်။
3. အအေးပေးစနစ် ဖိအားစမ်းသပ်မှု – ရေတိုင်ကီထုပ်ကိုဖွင့်ပြီး အင်ဂျင်နွေးလာသည့်အခါ ပူဖောင်းတက်ခြင်းရှိလျှင် အင်ဂျင်ခေါင်းအုံဂတ်စ်ပေါက်နေနိုင်သည်။
4. အင်ဂျင်ဘလိုဘိုင်း (Blow-by) စစ်ဆေးခြင်း – အင်ဂျင်နိုးအဖုံး (Oil filler cap) ကို အင်ဂျင်နှိုးထားစဉ် ဖွင့်ကြည့်ပါ။ အခိုးအငွေ့ အလွန်အကျွံထွက်ပါက ပစ္စတင်ကွင်းများ စားသွားပြီဟု ညွှန်ပြသည်။
5. ရှယ်ဆီ ဆီဗွက်ဆွဲစစ်ခြင်း – ဆီချောင်းအတွင်းမှ သတ္တုစမှုန်များ၊ ခရုမ်းတောက်ပြောင်မှုများသည် ဂီယာဘောက်စ် သို့မဟုတ် ဟိုက်ဒရောလစ် ဟိုက်ဒရောမော်တာ ပျက်စီးခြင်း၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။
6. စာရွက်စာတမ်းအတည်ပြုခြင်း – နိုင်ငံတကာအကောက်ခွန်စည်းမျဉ်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် မူရင်းတင်သွင်းမှတ်တမ်း၊ HS Code ကိုက်ညီမှု၊ အင်ဂျင်နှင့် ရှယ်ဆီနံပါတ်များ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန် အရေးကြီးသည်။
7. အော်ပရေတာလက်စွဲနှင့် ဝန်ဆောင်မှုမှတ်တမ်း – မှတ်တမ်းပျောက်ဆုံးနေပါက စက်ယန္တရား၏ လက်ရှိတန်ဖိုးသည် ၂၀% ကျဆင်းသွားနိုင်သည်။

ကျွမ်းကျင်သူမေးခွန်း-အဖြေ - စစ်ဆေးရေးတွင် အခက်ခဲဆုံးမေးခွန်းများကို ဖြေကြားခြင်း

“ခေတ်မီစက်ကိရိယာမပါရှိဘဲ Excavator တစ်စီး၏ ဟိုက်ဒရောလစ်စနစ်ကို ဘယ်လိုစစ်ဆေးနိုင်မလဲ?”

ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးရာတွင် ဖိအားတိုင်းကိရိယာ (pressure gauge) နှင့် ဖိအားချိန်ညှိဗယ်လ်ဗ് (relief valve tester) သာရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။ ပထမဦးစွာ၊ ဘူးကို မြေပြင်ပေါ်သို့ အားပြုချထားစေ၍ ပန့်ဖိအားကို relief valve တက်သည်အထိ ဖတ်ပါ။ OEM သတ်မှတ်ချက်ထက် ၁၀% ပိုနိမ့်နေပါက ပန့် သို့မဟုတ် ပင်မဗယ်လ်ဗ် လဲလှယ်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့နောက် ဆလင်ဒါတစ်လုံးစီ၏ ခံနိုင်အားကို စမ်းသပ်ပါ – ဆလင်ဒါကို ရပ်တန့်ထားစဉ် ဖိအားကျဆင်းနှုန်းသည် တစ်မိနစ်လျှင် ၅၀ psi ထက် မပိုသင့်ပါ။

“အောက်ခံဘော့ဂီကို ချက်ချင်းလဲလှယ်ရန် လိုအပ်သည့် အဓိကအချက်များက ဘာတွေလဲ?”

Caterpillar CTS စံနှုန်းများအရ ဘုရှ်အပြင်ဘက်ဝတ်ဆင်မှု ၈၀% ကျော်လာပါက ခြေသံကြိုးကို ပြောင်းရန်လိုအပ်သည်။ သို့သော် သွယ်ဝိုက်သည့်လက္ခဏာ သုံးချက်ကို ကြည့်နိုင်သည် – (၁) အိုင်ဒလာ၀န်းကျင်ရှိ သံကြိုးတင်းအားထိန်းစနစ် ဆလင်ဒါ၏ ထွက်ခွာမှုသည် စုစုပေါင်းလမ်းကြောင်း၏ ၇၅% ကျော်နေခြင်း၊ (၂) စပရောကက်သွားများ ချွန်သွားပြီး ထိပ်ပြားသွားခြင်း၊ (၃) အောက်ခံဘီးများ၏ ရှေ့သို့ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ခုံးနေခြင်း။ တစ်ချက်တွေ့ရှိပါက အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်းလဲလှယ်ရန် ပြင်ဆင်ထားသင့်သည်။

“အင်ဂျင်ဘလိုဘိုင်း စစ်ဆေးခြင်းသည် အင်ဂျင်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရမည့် အချိန်ကို ခန့်မှန်းနိုင်သလား?”

မှန်ပါသည်။ Komatsu နှင့် SANY အင်ဂျင်နီယာများ၏ အဆိုအရ အင်ဂျင်အနိမ့်ဆုံးလည်ပတ်မှု (idle) တွင် blow-by flow rate ကို မက်နိုမီတာဖြင့် တိုင်းတာပါက တစ်မိနစ်လျှင် ၂၀၀ လီတာထက်ကျော်လွန်ပါက အင်ဂျင်အတွင်းပိုင်းကို ဖြုတ်ထုတ်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အချို့စက်ယန္တရားများတွင် ECU မှ ဘလိုဘိုင်းအာရုံခံကိရိယာတန်ဖိုးကို ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဖတ်ပြနိုင်သည် – ၇၀% အထက်တွင် အနီရောင်အလံဖြစ်သည်။

“နိုင်ငံတကာမှ စက်ယန္တရားတင်သွင်းရာတွင် အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို မည်သို့ရှောင်ရှားနိုင်မည်နည်း?”

အာရှဈေးကွက်တွင် HS Code အမျိုးအစားခွဲခြားမှု မှားယွင်းခြင်းကြောင့် အကောက်ခွန်ဒဏ်ငွေ ဒေါ်လာသောင်းချီခံရသည့် ဖြစ်ရပ်များရှိသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အကောက်ခွန်စည်းမျဉ်းများနှင့်ကိုက်ညီသော တင်ပို့သူများသည် အင်ဂျင်နှင့် ရှယ်ဆီနံပါတ်များကို မူရင်းထုတ်လုပ်သူ၏ ဒေတာဘေ့စ်နှင့် ချိတ်ဆက်စစ်ဆေးပေးပြီး သင့်လျော်သော စာရွက်စာတမ်းများဖြင့် ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဤနေရာတွင် MechLink ကဲ့သို့သော နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ပလက်ဖောင်းများသည် စက်ယန္တရားများကို တရုတ်နိုင်ငံမှ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ရာတွင် အမှတ်တံဆိပ်မျိုးစုံ၊ တန်ချိန်မျိုးစုံကို ပွင့်လင်းမြင်သာသောစစ်ဆေးမှုနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးများဖြင့် ထောက်ပံ့ပေးသည်။ ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဟိုက်ဒရောလစ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအစီရင်ခံစာ၊ ဘောင်ခရက်ခ်စမ်းသပ်မှုနှင့် အကောက်ခွန်လိုက်နာမှု စာရွက်စာတမ်းများ ပါဝင်သောကြောင့် “စာရွက်ပေါ်ကစက်” ဝယ်ယူမိသည့် အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးသည်။

နိဂုံးချုပ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု- စစ်ဆေးရေးကွာဟချက်ကို ပိတ်ရန်

အကြီးစားစက်ယန္တရားဝယ်ယူရာတွင် မျက်စိလည်ခြင်းနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ လစ်ဟာမှုများကို အသုံးချသည့် ပွဲစားများ များပြားလာသည်။ Equipment World နှင့် အခြား OEM ထုတ်ပြန်ချက်များမှ စုစည်းထားသော အချက်အလက်များအရ အမြတ်အစွန်းရနိုင်သရွေ့ စက်ယန္တရား၏ စစ်မှန်သောအခြေအနေကို ဖုံးကွယ်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဝယ်ယူသူများအနေဖြင့် –

• ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခြင်း ကို အစားထိုး၍မရပါ။
• စစ်ဆေးရေးစာရင်းဇယားများ ကို OEM စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီအောင်ပြုလုပ်ပါ။
• နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ထောက်ပံ့မှု ကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုကို ၆၀% အထိ လျှော့ချနိုင်ကြောင်း စက်မှုလုပ်ငန်းအချက်အလက်များက ညွှန်ပြသည်။

MechLink သည် ဤကဲ့သို့သော စံနမူနာကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးနေသည့် နိုင်ငံတကာ စက်ယန္တရားထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သူတို့၏ စစ်ဆေးရေးပရိုတိုကောများနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှုစနစ်များသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဝယ်ယူသူများအတွက် ရွေးချယ်မှုအန္တရာယ်ကို သုညနီးပါးအထိ လျှော့ချပေးနိုင်သော စက်မှုလုပ်ငန်းစံတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နေပါသည်။